• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kuchnia japońska

    Przeczytaj także...
    Dashi (jap. だし, Dashi) — bulion wykorzystywany w kuchni japońskiej do przygotowywania zup (zobacz zupy japońskie). Sporządza się go z wiórków ryby bonito, zwanych katsuobushi oraz wodorostów kombu. Dashi wykorzystuje się m.in. do przygotowywania zupy misoshiru. Obecnie w japońskich sklepach bulion dashi można kupić w postaci esencji, pasty, kostek, bądź proszku.Ramen (jap. 拉麺 bądź ラーメン; rāmen) – japońskie danie składające się z rosołu, makaronu i innych składników w zależności od receptury. Ramen do Japonii przywędrował z Chin i różni się od tradycyjnych japońskich zup tym, że zawiera mięso, podczas gdy tradycyjnie w Japonii stosowało się głównie ryby i warzywa. Ramen trafił do Japonii w XIX wieku, jednak popularny stał się po II wojnie światowej. Obecnie stanowi jeden z najczęściej spotykanych fastfoodów. Ramen został wykorzystany do stworzenia pierwowzoru tzw. zup błyskawicznych.
    Okonomiyaki (jap. お好み焼き, o-konomi-yaki) – rodzaj japońskiej potrawy, placków składających się z wielu różnych składników i pieczonych na rozgrzanej blasze. Słowo to składa się z trzech części: o – prefiksu honoryfikatywnego, rzeczownika odczasownikowego konomi – "lubić", "chcieć" ("coś"), rzeczownika odczasownikowego yaki – "smażyć", "piec", "grillować". Całość znaczy więc: "smaż, co chcesz".
    Tradycyjne japońskie śniadanie
    Okonomiyaki
    Soba
    Una-don

    Dla kuchni japońskiej charakterystyczne jest użycie ryb (jedzonych także na surowo), rozmaitych owoców morza, w tym wodorostów oraz warzyw. Popularne są zupy gotowane bezpośrednio na stole, w specjalnym garnku podgrzewanym dawniej węglem drzewnym, a obecnie gazem, a także jedzenie zanurzanych we wrzątku mięs, ryb i warzyw.

    Tempura (jap. 天ぷら, Tempura) - potrawa kuchni japońskiej. Wbrew pozorom nie pochodzi z Kraju Kwitnącej Wiśni, ale została zaczerpnięta z kuchni portugalskiej, jednak na dobre zadomowiła się w Japonii. Do jej przygotowania potrzebne są owoce morza (cenione są zwłaszcza krewetki), ryby i warzywa, które zanurza się w cieście naleśnikowym i krótko smaży na głębokim oleju. Dzięki temu zabiegowi krewetka czy warzywo otoczone jest jakby mgiełką z ciasta.Sałatka – potrawa sporządzana głównie ze świeżych warzyw, często z dodatkiem innych składników, także poddanych uprzednio obróbce cieplnej, oraz przypraw, z dodatkiem sosu na bazie majonezu, oliwy, śmietany czy specjalnych sosów (dressingów).

    Japończycy jedzą pałeczkami. Nakrywając do stołu, po lewej stronie stawiają miseczkę z ryżem, po prawej - z zupą. Pałeczki leżą równolegle przed nimi. Zupę pije się prosto z miseczki, do innych talerzy sięga się pałeczkami. Przed rozpoczęciem jedzenia, w momencie otrzymywania dań mówi się po japońsku: "Itadakimasu", a dziękując po spożyciu posiłku: "Gochisō-sama deshita".

    Nori (jap. 海苔, nori) – japońska nazwa określająca różne gatunki jadalnych wodorostów morskich z rodzaju Porphyra z gromady krasnorostów. Produkt spożywczy robi się poprzez zebranie wodorostów hodowanych w specjalnych "morskich farmach", oczyszczenie, a następnie szatkowanie i suszenie w procesie przypominającym produkcję papieru, czego efektem finalnym są arkusze sprasowanych glonów, bardzo bogatych w składniki odżywcze, jak witaminy i minerały.Meiji (jap. 明治時代, Meiji-jidai, „Epoka Światłych Rządów”) – okres w historii Japonii przypadający na lata panowania cesarza Mutsuhito, trwający od 8 września 1868 do 30 lipca 1912. Zapoczątkowane przez szereg wydarzeń określanych mianem restauracji Meiji (jap. 明治維新, Meiji Ishin). Były to czasy głębokich przemian społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych, jak również gruntownej modernizacji kraju na wzór zachodni.

    Rodzaje dań[]

    Opisy dań kuchni japońskiej można dzielić według różnych kryteriów. Jednym z nich jest rozróżnienie na podstawie pochodzenia, innym - sposób przyrządzania.

    Pierwsza grupa to dania pochodzenia rodzimego nazywane po japońsku: washoku, nihon-ryōri, nihon-shoku. Są to potrawy wymyślone w Japonii lub obecne w kuchni tego kraju od tak dawna, że stały się jej integralną częścią. Drugą grupę stanowią "dania w stylu zachodnim" (yōshoku), do której zalicza się potrawy, które pojawiły się w tym kraju po resteuracji Meiji. Do grupy tej zaliczyć można na przykład kluski ramen, czy kotlet wieprzowy tonkatsu.

    Grill (wym. gril) – urządzenie służące do obróbki cieplnej produktów żywnościowych wykorzystujące do tego celu źródło ciepła umieszczone bezpośrednio pod rusztem. Rozróżnia się grille węglowe, gazowe i elektryczne.Soba (jap. そば albo 蕎麦, Soba) – cienki brązowo-szary makaron z mąki gryczanej. Można go spożywać zarówno na ciepło w zupie (kake soba) jak i na zimno (zaru soba).

    Według sposobu przyrządzania, potrawy mogą należeć do następujących grup:

  • namasumono – potrawy podawane na surowo, nie poddawane obróbce cieplnej;
  • nimono – dania gotowane. W skład tej grupy wchodzą: zupy (shirumono i nabemono), dania gotowane na parze (mushimono) oraz potrawki z ryb, mięsa, owoców morza i warzyw (aemono);
  • teppanyaki – dania grillowane na specjalnym, podgrzewanym stole lub płycie (teppan);
  • yakimono – dania z ryb, owoców morza, mięsa i drobiu, pieczone na ruszcie lub podgrzewanym węglem drzewnym grillu;
  • agemono – dania smażone lub frytowane w głębokim oleju, np. tempura;
  • tsukemono – japońskie pikle czyli warzywa marynowane lub poddane fermentacji mlekowej w celu ich dłuższego przechowywania;
  • sunomono – sałatki przyrządzane z warzyw, ryb i owoców morza;
  • gohanmono – potrawy z ryżu.
  • sushi - jedno z najbardziej znanych dań; z ryżu, nori oraz z rozmaitych ryb..
  • Typowy posiłek[]

    Współcześnie Japończycy spożywają, podobnie jak Europejczycy, trzy posiłki dziennie. Zwykle w ich skład wchodzi zestaw potraw nazywany ichiju-sansai (ryż i trzy przekąski). Składa się on z pięciu elementów. Są to: miska ryżu, miska zupy (stanowią one elementy obowiązkowe) oraz trzy potrawy, z których każda została wybrana z innej grupy dań.

    Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).Mochi (jap. 餅, Mochi) – tradycyjne japońskie kluski/ciastka robione z klejącego ryżu, ale także z mochiko, czyli mąki ryżowej, podobne do dango, często nadziewane pastą ze słodkiej, czerwonej fasoli anko lub truskawek, obtoczone w czarnym sezamie goma, sojowym proszku kinako albo zabarwione na zielono poprzez dodatek sproszkowanych liści yomogi.

    Najczęstsze potrawy i składniki kuchni japońskiej[]

  • curry japońskie
  • dango
  • dashi
  • fugu
  • hijiki
  • kabayaki
  • kamaboko
  • katsuobushi
  • kishimen
  • kombu
  • mirin
  • miso
  • misoshiru
  • mochi
  • monjayaki
  • nattō
  • nori
  • oden
  • okonomiyaki
  • ponzu
  • ramen
  • sashimi
  • shabu-shabu
  • soba
  • sos sojowy
  • suguki
  • sukiyaki
  • sushi
  • takoyaki
  • tempura
  • teriyaki
  • tonkatsu
  • udon
  • wakame
  • wasabi
  • yuzu
  • Przypisy

    1. Przemysław Muszyński. Kuchnia Japońska. Sprawdzone przepisy. . EscapeMagazine.pl. 
    2. Magdalena Tomaszewska-Bolałek: Tradycje kulinarne Japonii. Warszawa: Hanami, 2006. ISBN 978-83-60740-00-2.

    Bibliografia[]

  • Iwona Kordzińska-Nawrocka: Japońska sztuka kulinarna. Warszawa: 2008, s. 211–225. ISBN 978-83-7436-171-2.
  • Kimiko Barber: Kuchnia japońska. Poznań: 2004. ISBN 978-83-245-1759-6.
  • Magdalena Tomaszewska-Bolałek: Tradycje kulinarne Japonii. Warszawa: Hanami, 2006. ISBN 978-83-60740-00-2.
  • Richard Hosking: A Dictionary of Japanese Food. Tuttle Publishing. ISBN 978-0-8048-2042-4.
  • Dango (jap. 団子, Dango) – tradycyjne japońskie kluski robione z mochiko, czyli mąki ryżowej, zbliżone do mochi. Często podaje się je do zielonej herbaty.Konbu (jap. 昆布, konbu, wym. kombu; język koreański: 다시마 dasima; język chiński 海帶 pinyin hǎidài) – surowiec kulinarny uzyskiwany z kilku gatunków wodorostów z rzędu listownicowców, przede wszystkim listownicy japońskiej (Saccharina japonica, syn. Laminaria japonica), a w mniejszym stopniu z Saccharina religiosa (Laminaria religiosa), Saccharina cichorioides (L. cichorioides), Alaria crassifolia i różnych gatunków Arthrothamnus. Wykorzystywany jest w kuchni japońskiej i innych krajów Dalekiego Wschodu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Karē Raisu (jap. カレーライス, Karē Raisu, z angielskiego Curry Rice, dosł. curry z ryżem) często skracane też do karē (jap. カレー, karē, curry) – popularna potrawa kuchni japońskiej, uważana czasem za jedno z japońskich dań narodowych, pomimo zagranicznego pochodzenia.
    Sashimi (jap. 刺身, Sashimi) – japońska potrawa, a właściwie sposób serwowania surowych ryb i owoców morza (np. ośmiornic, kalmarów), krojonych, najczęściej w kostkę lub płatki, z dodatkiem przypraw.
    Hijiki (jap. 鹿尾菜 lub 羊栖菜, Hijiki) – rodzaj brązowych alg (Hizikia fusiforme) wykorzystywanych w kuchni azjatyckiej.
    Zupa – potrawa mająca zazwyczaj postać wywaru powstającego podczas gotowania różnorodnych składników. W tradycji polskiej zupa jest zwykle pierwszym daniem obiadu. Podczas gotowania warzyw, owoców, mięs i kości uwalnia się znaczna ilość zawartych w nich składników. Bez takiego przygotowania niektóre z nich nie zostałyby wchłonięte przez układ pokarmowy człowieka i dlatego zupy są daniem bogatym w niezbędne składniki. Przygotowanie zup zazwyczaj wymaga użycia żaroodpornego naczynia. Zwykle jest to garnek lub kociołek umieszczony nad ogniem lub grzejnikiem elektrycznym.
    Węgiel drzewny (roślinny), czerń węglowa, C.I. 77266 (E153) – lekka, czarna substancja wytwarzana z drewna w procesie suchej destylacji. Głównym składnikiem jest węgiel pierwiastkowy, zanieczyszczony popiołem i licznymi związkami organicznymi.
    Chrzan japoński, wasabia japońska, wasabi (Eutrema japonica) – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Rodzimy obszar jego występowania to Sachalin, Japonia (wyspy Hokkaido, Honsiu, Kiusiu), Korea i Tajwan. Jest uprawiany w Japonii, w Korei i na Tajwanie.
    Miso-shiru (jap. 味噌汁, zupa miso) – tradycyjna japońska zupa, spożywana w Japonii praktycznie codziennie jako dodatek do posiłków (również na śniadanie). Sporządzana jest na bazie "dashi" z dodatkiem pasty sojowej zwanej miso oraz wielu innych składników, zależnie od regionu i osobistych upodobań. Szczególnie często dodaje się tofu, ryby oraz wodorosty wakame. Według tradycji japońskiej te dodatkowe składniki zupy powinny odzwierciedlać aktualną porę roku, wykorzystuje się więc sezonowe warzywa i ryby.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.