• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Księstwo tmutarakańskie

    Przeczytaj także...
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Dawid Igorewicz (ur. w 1059, zm. w 1112) – syn księcia włodzimiersko-wołyńskiego Igora Jarosławica, książę wołyński po śmierci Jaropełka Piotra, wnuk Jarosława Mądrego.
    Światosław I (ros., ukr. Святослав I), (ur. ok. 942, zm. 972) – książę (kniaź) Rusi Kijowskiej 945-972. Syn Igora i Olgi.
    Położenie księstwa tmutarakańskiego na tle innych księstw ruskich

    Księstwo tmutarakańskieudzielne księstwo ruskie ze stolicą w Tmutarakani, istniejące na przełomie X i XI wieku. Obejmowało Półwysep Tamański, leżący po wschodniej stronie cieśniny Kerczeńskiej (współcześnie jest to fragment Kraju Krasnodarskiego w Rosji), naprzeciwko Kercza. Okresowo zajmowało też sąsiednie terytoria, m.in. rejon dzisiejszego miasta Kercz.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Cieśnina Kerczeńska (ros. Керченский пролив, ukr. Керченська протока, tatarski Keriç boğazı}, łac. Bosporus Cimmerius) – płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łączy Morze Azowskie z Morzem Czarnym. Długość ok. 41 km; szerokość od 4 do 45 km, średnio 20 km; głębokość od 5 do 15 metrów, średnio 6 m. W zimie pokryta jest pływającym lodem. Główny port Kercz.

    Historia[]

    Światosław I spustoszył kaganat chazarski w 965 roku, przyłączając miasto Tmutarakań do swojego państwa. Dopiero jednak Włodzimierz I Wielki wyznaczył synowi Mścisławowi Walecznemu Tmutarakań jako odrębny udział. Kiedy do tego doszło, dokładnie nie wiadomo, podaje się różne daty: 988, 990, 1010 rok. W 1024 roku księstwo zostało połączone unią personalną z księstwem czernihowskim. Mścisław zachował odrębny tytuł książęcy, a w księstwie tmutarakańskim mianował namiestnikiem własnego syna, Eustafija. Wedle części opinii, było to jednak wyznaczenie nowego udziału. Po śmierci Eustafija księstwo dostało się na nowo pod bezpośrednie władanie Mścisława. Jego następcy nie wydzielali ponownie księstwa.

    Półwysep Tamański, Tamań (ros. Тама́нский полуостров) – półwysep na południu Federacji Rosyjskiej w Kraju Krasnodarskim, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony (konkretnie od jego odnogi – Półwyspu Kerczeńskiego) Cieśniną Kerczeńską. Półwysep jest przedłużeniem Wielkiego Kaukazu i oddziela Morze Azowskie od Morza Czarnego.Chazarowie, Kozarowie (turecki: Hazarlar) – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z VI wieku n.e. Tereny zajmowane przez Chazarów rozciągały się na Stepie Pontyjsko-Kaspijskim między północnym Kaukazem, Krymem, Morzem Kaspijskim a rzeką Jaik i Samarą. Trudnili się głównie pasterstwem i handlem, a bogacili na łupieskich wyprawach. Przez ich ziemie prowadziły największe szlaki handlowe z Chin do Europy (jedwabny szlak) oraz szlak północ-południe (od Waregów do Greków).

    Księstwo zostało odnowione w 1064 roku, kiedy Tmutarakań została wydzielona Glebowi Światosławowiczowi. W tym też roku utracił on księstwo na rzecz przyrodniego brata Rościsława. Sukces interwencji na jego rzecz okazał się krótkotrwały, natychmiast po wyjściu interwentów z miasta Gleb został ponownie przez Rościsława wygnany. Rządził on do 1067 roku, kiedy został otruty. Wtedy na tron ponownie wstąpił Gleb. Ten rządził znowu krótko, do 1068, kiedy tron utracił. Przez kolejne lata księstwo przechodziło z rąk do rąk, nie tylko ruskich, ale i greckich i chazarskich. W 1079 Wsiewołod Jarosławowic zajął miasto i osadził w nim namiestnika Racibora. W 1082 roku księstwo zajęli książęta: Wołodar Rościsławicz i Dawid Igorewicz. Już rok później władzę w księstwie objął, przy bizantyjskiej pomocy, Oleg Świętosławowicz. Księstwo popadło w zależność lenną od Bizancjum. W 1094 roku przy pomocy Połowców Oleg zdobył Czernihów. Być może ceną za tą pomoc było zrzeczenie się praw do Tmutarakani, bo po tej dacie tytuł księcia tmutarakańskiego nie był już nigdy na Rusi w użyciu.

    Tmutarakań (ros. Тмутаракань) – dawne miasto, którego pozostałości znajdują się na terenie Kraju Krasnodarskiego w Rosji. Położenie miasta umożliwiało kontrolowanie Cieśniny Kerczeńskiej i znajdujących się na niej dróg wodnych łączących Morze Czarne z Morzem Azowskim. Obecnie na terenie dawnego miasta znajduje się stanica kozacka Tamań.Księstwo czernihowskie (Czernihowszczyzna) – jedno z największych księstw udzielnych Rusi Kijowskiej XI-XIII wieku, położone na lewym brzegu środkowego biegu Dniepru, w dorzeczu Desny i Sejmu.

    Książęta[]

  • Mścisław I Waleczny 988-1036
  • Eustafij Mścisławicz 1024-1032/1033 (według niektórych opinii zaliczany do książąt udzielnych)
  • Gleb Światosławowic 1064
  • Rościsław Wołodymyrowicz 1064
  • Gleb Światosławowic 1064
  • Rościsław Wołodymyrowicz 1064-1066
  • Gleb Światosławowic 1066-1068
  • Roman Światosławowic 1069-1079
  • Wsiewołod Jarosławowic 1079-1082
  • Wołodar Rościsławicz i Dawid Igorewicz 1082-1083
  • Oleg Świętosławowicz 1083-1094
  • Bibliografia, literatura[]

  • Тмутороканське князівство w: Dovidnyk z istorii Ukrainy, opr. Ihor Pidkova, Roman Shust, Kost Bondarenko; Lviv 1999, Wyd. Lvivskyi derzhavnyi universytet im. Ivana Franka i Vydavnyctvo Heneza, ISBN 9789665042372
  • Wołodar Rościsławicz (zm. 1124) – książę ruski z dynastii Rurykowiczów, książę zwenigrodzki w latach 1085-1092, książę przemyski od 1092 lub 1097 roku.Księstwo udzielne – w średniowieczu (ale także w epoce nowożytnej) księstwo dzielnicowe uniezależnione faktycznie od władzy zwierzchniej. Księstwa udzielne powstały w warunkach monarchii patrymonialnej na skutek rozdrobnienia feudalnego, które w Europie Środkowo-Wschodniej miało zwykle charakter rozbicia dzielnicowego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wsiewołod I (ros. i ukr. Всеволод I Ярославич), na chrzcie przyjął imię Andrzej (ur. 1029 lub 1030, zm. 13 kwietnia 1093) – książę perejasławski (1054–1073), książę rostowski (1054–1066) i (1073–1087), książę suzdalski (1054–1093), książę czernihowski (1077–1078) i wielki książę kijowski (1078–1093). Syn Jarosława I Mądrego i Ingegerdy.
    Mścisław I Chrobry, ros. Мстислав Храбрый (zm. 1036) – syn księcia kijowskiego Włodzimierza I Wielkiego i księżniczki Rognedy, książę tmutarakański (990/1010-1036) i czernihowski (1024-1036).
    Połowcy (nazywani też Komanami lub Kumanami) – lud pochodzenia ałtajskiego, należący do grupy kipczackiej, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Są spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kumańskim należy do grupy języków kipczackich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.
    Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.
    Kercz (ukr.: Керч, ros. Керчь, tatarski Keriç) – miasto na południu Ukrainy, w Autonomicznej Republice Krymu, nad Cieśniną Kerczeńską. Około 147 tys. mieszkańców. Miasto Bohater - tytuł nadano 14 września 1973
    Rościsław Włodzimierzowic (zm. 1066) – książę tmutarakański (od 1064), syn Włodzimierza Jarosławowicza, wnuk Jarosława Mądrego, kniaź-izgoj.
    Czernihów (ukr. Чернігів, ros. Чернигов) – miasto w północnej części Ukrainy, nad Desną. Stolica obwodu czernihowskiego. Ma 301,4 tys. mieszkańców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.