• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Księstwo głogowskie

    Przeczytaj także...
    Felix Matuszkiewicz (ur. 11 stycznia 1885 w Szprotawie, zm. 18 kwietnia 1956 w Neustadt an der Donau), syn fabrykanta Józefa i Małgorzaty z domu Kopankiewicz, wyznania katolickiego, doktor prawa, historyk i badacz dziejów Dolnego Śląska, założyciel i kustosz miejskiego muzeum w Szprotawie, radny, archiwista, opiekun zabytków, działacz społeczny i autor licznych publikacji historycznych poświęconych ziemi szprotawskiej. Jego najbardziej znanym dziełem jest Historia miasta Szprotawa, którą wydał w 1908 pracując jako młody referendarz sądowy. W 1910 zdał egzamin doktorancki.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.
    Bobrowice (dawna niem. nazwa Bobersberg) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice, w Dolinie Dolnego Bobru, nad Bobrem i Kanałem Dychowskim, przy drodze wojewódzkiej nr 287 relacji Kosierz-Bobrowice-Lubsko-Żary i nieczynnej (częściowo rozebranej) linii kolejowej.

    Księstwo głogowskie – księstwo na Dolnym Śląsku.

    Zapewne w 1178 Konrad Laskonogi z dynastii Piastów otrzymał od Kazimierza Sprawiedliwego marchię głogowską. Był to księstwo niesamodzielne. Po śmierci Konrada Laskonogiego rządzone przez niego tereny wróciły w pod władzę Bolesława Wysokiego. Samodzielne księstwo głogowskie zostało wydzielone w 1249 przez księcia Konrada I głogowskiego. W 1274 roku od księstwa głogowskiego odłączyła się jego zachodnia część, gdzie powstało księstwo żagańskie (Żagań, Nowogród Bobrzański). Jednakże do trwałego wydzielenia księstwa żagańskiego doszło dopiero w 1413.

    Jan II żagański (Szalony, Zły, Dziki, Okrutny) (ur. 16 czerwca 1435, zm. 22 września 1504, Wołów) – od 1449 z bratem Wacławem, książę na Przewozie (faktyczne rządy), od 1461 w Nowogrodzie Bobrzańskim, 1461-1467 i 1472 w Żaganiu, abdykował, 1476-1488 książę na Głogowie, Kożuchowie i Szprotawie, usunięty, ok.1497-1504 w Wołowie,Kożuchów (niem. Freystadt in Schlesien) – miasto w woj. lubuskim, w powiecie nowosolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kożuchów. Historycznie na Dolnym Śląsku. Według danych z 31 grudnia 2012 roku miasto liczyło 9718 mieszkańców.

    Po utracie łączności z Polską w 1335 roku, Śląsk i tym samym księstwo głogowskie stało się terytorium lennym Czech, a w latach 1469-1490 - Węgier. Po śmierci księcia głogowskiego Henryka XI wybuchła wojna o sukcesję. Pretensje do księstwa zgłosili elektor brandenburski Albrecht, Władysław Jagiellończyk (król Czech) i Maciej Korwin, król Węgier, którym w tamtym okresie podlegały księstwa śląskie. Do tego grona dołączył wkrótce książę żagański Jan II Szalony, który znalazł poparcie u Macieja Korwina. Z jego pomocą Jan II Szalony przejął większą część księstwa głogowskiego. Po zakończeniu wojny w 1482 roku północna część księstwa (Krosno Odrzańskie, Sulechów, Lubsko) przypadła Brandenburgii i stała się księstwem krośnieńskim. Jan II Szalony jednak nie rządził długo Głogowem. Z powodu tyranii i okrucieństwa został odsunięty od władzy w 1488 roku przez Macieja Korwina i tym samym piastowskie czasy w księstwie głogowskim się skończyły. Król Węgier przekazał księstwo swojemu synowi - Janowi. Wraz ze śmiercią Macieja Korwina księstwa śląskie przechodzą w 1490 roku pod władzę rządzących w Czechach Jagiellonów. Władcą księstwa głogowskiego zostaje Jan I Olbracht a następnie w 1499 roku Zygmunt Stary. W 1506 roku opuszcza on jednak księstwo (objął tron w Polsce) na skutek czego zostaje ono integralną częścią Czech.

    Szprotawsko-głogowska unia wolnego handlu - umowa zawarta w 1413 pomiędzy komunami Szprotawą a Głogowem, wedle której kupcy z obu miast byli na równych prawach dopuszczeni do wzajemnego uczestnictwa w zdarzeniach gospodarczych na terenie jurysdykcji każdego z tych miast.Kazimierz II Sprawiedliwy (ur. 1138, zapewne przed 28 października, zm. 5 maja 1194 w Krakowie) – książę wiślicki w latach 1166-1173, książę sandomierski od 1173, od 1177 książę krakowski (z włączonym do księstwa do 1182 Kaliszem i Gnieznem), od 1186 książę mazowiecki i kujawski (możliwe, że Kujawy otrzymał dopiero syn Kazimierza – Leszek Biały w 1199). Syn Bolesława III Krzywoustego z rodu Piastów. Przydomek Sprawiedliwy nie był mu współczesny, pojawił się w XVI wieku.

    W XIV/XV wieku wzdłuż południowo-zachodniej granicy księstwa wzniesiono ziemne urządzenia zaporowe znane pod nazwą Wałów Śląskich. W tym samym okresie wewnątrz terytorium księstwa, tj. wzdłuż granicy autonomicznej enklawy bytomskiej, wzniesiono ziemne urządzenia zaporowe znane jako Wały bytomskie.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Wały Śląskie (na dawnych mapach niemieckich oznaczane jako Dreigräben - dosł. trzy wały, trójwale; potocznie (choć nie wiadomo czy słusznie) nazywane również Wałami Chrobrego) – pas podwójnych i potrójnych wałów ziemnych, opartych o naturalne przeszkody, ciągnących się w zachodniej części Dolnego Śląska na obszarze m.in. Borów Dolnośląskich, począwszy od mokradeł w okolicy wsi Wierzbowa na południu, wzdłuż środkowego i dolnego biegu Bobru, aż po okolice Krosna Odrzańskiego na północy. Zwane w niektórych źródłach "najdłuższym zabytkiem w Europie". Ich ślady widoczne są do dnia dzisiejszego. Dobrze zachowane fragmenty znajdują się m.in: w powiecie bolesławieckim: ciąg ok. 7,5 km, zaczynający się 3,5 km na północ od miejscowości Wierzbowa i biegnący lasami w kierunku północnym, ku miejscowości Piotrowice; w powiecie żagańskim: odcinek na wysokości wsi Bobrowice i w pobliżu wsi Wrzesiny oraz na innych stanowiskach.

    Główne miejscowości księstwa[]

  • Głogów
  • Kożuchów
  • Zielona Góra
  • Szprotawa
  • Świebodzin (od 1234)
  • Żagań (do 1274)
  • Nowogród Bobrzański (do 1274)
  • Krosno Odrzańskie (do 1482)
  • Sulechów (od 1234 do 1482)
  • Lubsko (do 1482)
  • Bobrowice (do 1482)
  • Bibliografia[]

  • Jarosław Kuczer, Szlachta w życiu społeczno-gospodarczym księstwa głogowskiego w epoce habsburskiej (1526-1740), Zielona Góra 2007 http://zbc.uz.zgora.pl/dlibra/doccontent?id=10767&dirids=1
  • Jarosław Kuczer, Wojciech Strzyżewski, Spisy dóbr ziemskich księstwa głogowskiego 1671-1727, Warszawa 2007.
  • Praca zbiorowa pod redakcją Szczaniecki M., Wąsicki J., Zielona Góra, przeszłość i teraźniejszość. Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1962
  • Maciej Boryna, Wały Śląskie. Tajemnice dawnych granic, Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Szprotawa 2011 (ISBN 978-83-930137-1-5)
  • Felix Matuszkiewicz, Geschichte der Stadt Sprottau, Selbstverlag, Sprottau 1908
  • Zobacz też[]

  • Książęta głogowsko-żagańscy
  • Szprotawsko-głogowska unia wolnego handlu
  • Przypisy

    1. Mistrz Wincenty tzw. Kadłubek, Kronika polska, Wrocław-Warszawa-Kraków, Wrocław 1992, s. 200-201.
    2. Felix Matuszkiewicz, Geschichte der Stadt Sprottau, Selbstverlag, Sprottau 1908, s. 43.
    3. Maciej Boryna, Wały Śląskie. Tajemnice dawnych granic, Towarzystwo Bory Dolnośląskie, Szprotawa 2011, s. 54, 63.
    Jan I Olbracht (Albrecht), lit. Janas Olbrachtas (Albrechtas), biał. Ян I Ольбрахт (ur. 27 grudnia 1459 w Krakowie, zm. 17 czerwca 1501 w Toruniu) – król Polski w latach 1492-1501, książę głogowski 1491-1498. Bolesław I Wysoki (ur. w 1127, zm. 7 lub 8 grudnia 1201) – książę śląski w latach 1163-1201 (do 1166 bez głównych grodów prowincji, Dolny Śląsk w podziale 1173, w 1201 ponownie Opole, w latach 1177-ok. 1185 strata Głogowa); w latach 1146-1163, 1172-1173, 1177 na wygnaniu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Głogów (łac. Glogovia, niem. Glogau, czes. Hlohov) – miasto i gmina w zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, położone na Dolnym Śląsku, siedziba powiatu głogowskiego oraz gminy wiejskiej Głogów. Umiejscowione nad rzeką Odrą. Głogów jest szóstym co do wielkości miastem w województwie.
    Władysław II Jagiellończyk (ur. 1 marca 1456 w Krakowie, zm. 13 marca 1516 w Budzie) – król czeski od 1471, węgierski od 1490, syn króla polskiego Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki, córki króla Niemiec, Czech i Węgier Albrechta II Habsburga.
    Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.
    Jagiellonowie lit. Jogailaičiai – gałąź dynastii Giedyminowiczów, wywodząca się od Władysława II Jagiełły, wielkiego księcia litewskiego i króla Polski. Jej przedstawiciele panowali w Polsce w latach 1386-1572, na Litwie w latach 1377-1401 i 1440-1572, w Czechach w latach 1471-1526 oraz na Węgrzech w latach 1440-1444 i 1490-1526.
    Wały bytomskie – ziemne umocnienia graniczne wznoszone w XIV/XV wieku wokół monarszej enklawy bytomskiej wewnątrz Księstwa głogowskiego. O wałach biegnących pod Bytom Odrzański pierwszy napisał J.G.Worbs. Jednakże R.Virchow stwierdził, iż ich istnienia nie udowodniono.
    Świebodzin (niem. Schwiebus) – miasto w woj. lubuskim, siedziba powiatu świebodzińskiego i gminy miejsko-wiejskiej Świebodzin, na Pojezierzu Łagowskim. Świebodzin leży w granicach historycznego Dolnego Śląska.
    Sulechów (tuż po wojnie Cylichów, niem. Züllichau) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sulechów. Wchodzi w skład Lubuskiego Trójmiasta.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.078 sek.