• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Księstwo Parmy i Piacenzy

    Przeczytaj także...
    Filip V (ur. 19 grudnia 1683 w Wersalu, zm. 9 lipca 1746 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów panujący w latach 1700–1724 i 1724–1746 (w 1724 abdykował na rzecz swojego syna Ludwika I, po jego śmierci wrócił na tron).Elżbieta Farnese, wł. Elisabetta Farnese, hiszp. Isabel de Farnesio (ur. 25 października 1692 - zm. 11 lipca 1766) - księżniczka Parmy, królowa Hiszpanii jako druga żona Filipa V Burbona.
    Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.
    Flaga Księstwa Parmy w użyciu od 1545 do 29 grudnia 1731
    Księstwo Parmy i Piacenzy w roku 1639

    Księstwo Parmy, Piacenzy i Guastalli (wł. Ducato di Parma, Piacenza e Guastalla) – państwo historyczne w północnych Włoszech, istniejące w latach 1545-1859. Do 1556 znane oficjalnie, a następnie potocznie, jako Księstwo Parmy, do 1748 Księstwo Parmy i Piacenzy

    Chronologiczna lista władców i prezydentów Hiszpanii po zjednoczeniu królestw Kastylii i Aragonii pod berłem jednego monarchy 1516 roku.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Historia[]

    XVI-XVII wiek[]

    W roku 1545 papież Paweł III utworzył nowe księstwo Parmy i Piazenzy. Otrzymał je jego syn Piotr Alojzy Farnese.

    XVIII wiek[]

    Ostatni z rodu Antoni Farnese panował w latach 1727-1731. Jego bratanica Elżbieta (nie doczekał się potomstwa) poślubiła króla Hiszpanii Filipa V. Tak więc władze przejęli Burbonowie, a ściślej syn Filipa i Elżbiety Karol III Hiszpański (panował: 1731-1735).

    Klemens XIII (łac. Clemens XIII, właśc. Carlo della Torre Rezzonico; ur. 7 marca 1693 w Wenecji, zm. 2 lutego 1769 w Rzymie) – papież w okresie od 6 lipca 1758 do 2 lutego 1769.Étienne Bonnot de Condillac (ur. 30 września 1715 r. w Grenoble, zm. 3 sierpnia 1780 r. w Beaugency) – filozof i duchowny francuski epoki oświecenia, młodszy brat Gabriela Mably.

    W wyniku wojny o polską sukcesję księstwo przejęli Habsburgowie (Karol VI Habsburg 1735-1740, Maria Teresa Habsburg 1740-1748). Pokój w Akwizgranie (1748) przywrócił te ziemie Burbonom. Czwarty syn króla Hiszpanii Filip (książę Parmy) rządził w latach 1748-1765. W państwie pracowało wielu "oświeconych" Francuzów w tym ministrowie: Guillaume Rouby de Cals i Guillaume Du Tillot, który uczynił z Parmy nowoczesne państwo. Tillota oddalił następca księcia Filipa w 1771 roku. Tillot podporządkował państwu dobra martwej ręki, skonfiskował wiele dóbr nabożnych fundacji pieniężnych polepszając uposażenie proboszczów, zakazał apelacji do trybunałów kościelnych poza granicami Księstwa i zniósł inkwizycję papieska w Parmie.

    Cesarzowa Francuzów Maria Luiza (fr. Marie-Louise Léopoldine Françoise Thérèse Joséphine Lucie, Impératrice des Français (później: Duchesse de Parme, Plaisance et Guastalla), ur. 12 grudnia 1791, Wiedeń, zm. Parma 18 grudnia 1847, była drugą żoną Napoleona I i matką Napoleona II.Królestwo Neapolu – nieformalna nazwa państwa istniejącego w latach 1282-1816 na obszarze dzisiejszych południowych Włoch; oficjalnie jego władcy posługiwali się tytułem królów Sycylii. Przed 1282 r. była to kontynentalna część Królestwa Sycylii; jednak w wyniku powstania ludności wyspy Sycylii władza króla Karola Andegaweńskiego została ograniczona do kontynentalnej części królestwa, podczas gdy wyspa Sycylia przeszła pod panowanie króla Aragonii Piotra III.

    Książę Filip, zięć króla Francji Ludwika XV, popadł od razu w ostry konflikt z Kościołem i papieżem Benedyktem XIV. Państwo konkurowało z duchownymi ekonomicznie i na płaszczyźnie edukacji. Parma i Piacenza były bowiem papieskimi lennami, a przejście ich w ręce Burbonów w 1748 roku odbyło się bez pytania go o zgodę. Napięcie zwiększyło się, gdy Guillaume Du Tillot wygnał z państwa jezuitów (1767). Papież wypowiedział wówczas wojnę Księstwu, ogłaszając, że władza Burbonów w tym państwie jest bezprawna i obkładając następcę Filipa, Ferdynanda I Parmeńskiego, ekskomuniką.

    Emanuel Mateusz Rostworowski (ur. 8 stycznia 1923 w Krakowie, zm. 8 października 1989 w Krakowie) – polski historyk, profesor, członek Polskiej Akademii Nauk.Leon Guillaume Du Tillot (ur. 22 III 1711 w Bayonne, zm. w 1774 w Paryżu) był włoskim politykiem francuskiego pochodzenia, pierwszym ministrem Księstwa Parmy i Piacenzy od roku 1759. Zamienił Parmę w państwo nowoczesne.

    Państwa Burbonów, a więc Francja, Hiszpania, Królestwo Neapolu i Sycylii, Księstwo Parmy i Piacenzy łączył zawiązany w 1761 roku pakt familijny. Francuzi zajęli więc papieskie posiadłości Awinion i hrabstwo Venaissin, a Neapolitańczycy Benewent i Pontecorvo. Burbonowie żądali od papieża zniesienia zakonu jezuitów. Klemens XIII trwał w bezsilnym oporze, a w końcu zmarł w lutym 1769 roku.

    Maria Teresa Habsburg (ur. 13 maja 1717 w Wiedniu, zm. 29 listopada 1780 tamże) – córka cesarza Karola VI Habsburga i księżniczki Elżbiety von Braunschweig-Wolfenbüttel, córki Ludwika Rudolfa, księcia brunszwickiego na Lüneburgu, królowa Czech i Węgier, niekoronowana cesarzowa od 1745.Benewent (wł. Benevento) to miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benevento. Według danych na I 2009 gminę zamieszkiwało 62 219 osób przy 478,6 os./km².

    Książę Ferdynand I, którego Tillot otoczył filozofami (m.in. Étienne de Condillac), ożenił się w 1769 roku, jego wybranka Maria Amalia Habsburg (1746-1804) skupiła wokół siebie grupę konserwatystów, która doprowadziła w 1771 roku do wygnania Du Tillota. W roku 1773 Parma zawarła ugodę z Papiestwem, a działalność reformatorska została wstrzymana.

    Maria Amalia Habsburg (ur. 26 lutego 1746 w Wiedniu; zm. 18 czerwca 1804 w Pradze), arcyksiężniczka austriacka, księżna Parmy.Ludwik XV, zw. Ukochanym (ur. 15 lutego 1710 w Wersalu, zm. 10 maja 1774 w Wersalu) – król Francji i Nawarry od 1715, gdy zmarł jego pradziadek Ludwik XIV, z dynastii Burbonów.

    XIX[]

    W 1814 roku decyzją kongresu wiedeńskiego dożywotnią władzę w Księstwie przejęła Maria Ludwika Austriaczka, wdowa po Napoleonie Bonaparte. Po jej śmierci na tron powrócili Burbonowie.

    W roku 1859 Księstwo zostało przyłączone do jednoczących się Włoch. Ostatnim jej władcą (w latach 1854-1859) był książę Robert I.

    Zobacz też[]

  • Władcy Parmy
  • Przypisy

    1. od 1556

    Bibliografia[]

  • Emanuel Rostworowski, Historia powszechna – wiek XVIII,Warszawa 1984 PWN, s. 713, 730, 775.
  • Józef Andrzej Gierowski, Historia Włoch, Ossolineum, Wrocław 2003 ISBN 83-04-04674-1.
  • Alessandro Cont, Il potere della tradizione. Guillaume Du Tillot e la questione della nobiltà, "Nuova Rivista Storica", 100, 1 (gennaio-aprile 2016), pp. 73-106.
  • Karol III (ur. 20 stycznia 1716 w Madrycie, zm. 14 grudnia 1788 w Madrycie) – książę Parmy, Piacenzy i Guastalii w latach 1731-1735, król Neapolu (jako Karol VII) i Sycylii (jako Karol IV) w latach 1735-1759, król Hiszpanii w latach 1759-1788 z dynastii Burbonów.Józef Andrzej Gierowski (ur. 19 marca 1922 w Częstochowie, zm. 17 lutego 2006 w Krakowie) – polski historyk, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, poseł na Sejm PRL IX kadencji.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Królestwo Sycylii - państwo założone w 1130 przez Rogera II. Obejmowało ono obszary całej wyspy Sycylii i południowej części Półwyspu Apenińskiego z Neapolem.
    Paweł III (łac. Paulus III, właśc. Alessandro Farnese; ur. 29 lutego 1468 w Canino, zm. 10 listopada 1549 w Rzymie) – papież w okresie od 13 października 1534 do 10 listopada 1549.
    Pokój w Akwizgranie (1748 r.) – pokój zawarty w 1748 roku i podpisany w Akwizgranie pomiędzy Wielką Brytanią a Francją 18 października 1748 r. Kończył on kilkuletnie zmagania wojenne pomiędzy: Francją, Austrią, Prusami, Wielką Brytanią i Hiszpanią, powszechnie znane jako wojna o sukcesję austriacką.
    Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).
    Robert I, wł. Roberto I Carlo Luigi Maria di Borbone (9 lipca 1848 – 16 listopada 1907) - ostatni panujący książę Parmy i Piacenzy w latach 1854-1859 (później jego księstwo zostało włączone do Włoch).
    Filip Burbon, książę Parmy (15 marca 1720 – 18 lipca 1765) - książę Parmy w latach 1748-1765. Czwarty syn Filipa V Burbona, króla Hiszpanii, i Elżbiety Farnese, księżniczki Parmy.
    Ferdynand Burbon, książę Parmy (ur. 30 stycznia 1751, zm. 9 października 1802) – książę Parmy w latach 1765-1802. Był drugim dzieckiem (jedynym synem) Filipa I Burbona, księcia Parmy i Ludwiki Elżbiety Burbon, księżniczki francuskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.