• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Księstwo Burgundii

    Przeczytaj także...
    Stworzenie zestawienia władców Francji może nastręczać problemy ze względu na wątpliwości w ustaleniu początku państwa francuskiego. Zwykle przyjmuje się, iż był nim początek dynastii Kapetyngów w 987 roku.Karol Zuchwały (Karol Śmiały), fr. Charles le Téméraire (ur. 10 listopada 1433 w Dijon, zginął 5 stycznia 1477 w bitwie pod Nancy) – książę Burgundii 1467-1477 z bocznej linii francuskich Walezjuszy. Syn księcia Burgundii Filipa III Dobrego (zm. 1467) i Izabeli (zm. 1471) córki króla Portugalii Jana I Dobrego.
    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Księstwo Burgundii (1032-1477) było następcą Królestwa Burgundii i zajmowało tereny w centralnej Francji. Było jednym z większych księstw europejskich istniejących od średniowiecza do ery nowożytnej. Granice księstwa prawie dokładnie pokrywały granice dzisiejszego regionu administracyjnego Francji – Burgundii. Dodatkowo książętom Burgundii przez blisko 100 lat podlegały odziedziczone przez nich kraje niderlandzkie oraz w latach 1384-1477 tereny Hrabstwa Burgundii (Franche-Comté).

    Henryk I (ur. 4 maja 1008 r. w Reims, zm. 4 sierpnia 1060 r. w Vitry-aux-Loges), król Francji w latach 1031-1060 (koronowany w 1027), książę Burgundii 1016-1032). Syn Roberta II Pobożnego z dynastii Kapetyngów i Konstancji Prowansalskiej.Historia nowożytna, dzieje nowożytne, nowożytność – epoka w historii następująca według tradycyjnej periodyzacji po średniowieczu i poprzedzająca XIX wiek (jako epokę). Za jej datę początkową uznaje się najczęściej upadek Konstantynopola, a tym samym cywilizacji bizantyńskiej (1453) lub odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (1492). Obie te daty mają wyłącznie charakter umowny – upadek Bizancjum miał bardzo ograniczony wpływ na rozwój kultury europejskiej, natomiast ekspansja europejska w kierunku zachodnim i południowym miała przynieść skutki dopiero w XVI wieku. Realnymi wyznacznikami przejścia od epoki średniowiecznej do nowożytnej są natomiast przemiany kulturowe, polityczne, państwowe, ideologiczne i w ograniczonym stopniu techniczne. W historii świata za umowne zakończenie epoki najczęściej uznaje się wybuch rewolucji francuskiej, a rzadziej kongres wiedeński.

    Początki Księstwa Burgundii sięgają roku 880, kiedy Ryszard Sprawiedliwy, sam tytułujący się margrabią (marchio) a później księciem (dux), zjednoczył mniejsze państwa wchodzące w skład Dolnej Burgundii. Jednakże w ówczesnych czasach Burgundia była częścią Francji i po bezpotomnej śmierci księcia Gilberta Burgundia przeszła w ręce Kapetyngów. Od tego czasu państwo uzyskiwało coraz większą samodzielność od Francji. Jednak dopiero w 1032 roku Burgundia oficjalnie stała się księstwem, kiedy król francuski Henryk I nadał Burgundię w lenno swojemu bratu Robertowi I. Jednak w 1361 roku, po śmierci Filipa I z Rouvres, księstwo znów przeszło w ręce króla Francji.

    Apanaże (fr. apanage - od późnołacińskiego słowa apanare - dawać chleb) – funkcjonujący we Francji sposób zapewnienia dochodów członkom rodziny królewskiej, początkowo poprzez wydzielenie części domeny królewskiej, później również w formie renty pieniężnej. Obecnie apanaże występują jako tzw. listy cywilne m.in. w Wielkiej Brytanii, Danii i Szwecji. Apanaże w formie specjalnej renty mogą otrzymywać prezydenci republik, którzy ustąpili z urzędu przed upływem kadencji (w Polsce Wojciech Jaruzelski i Ryszard Kaczorowski).Filip I z Rouvres (ur. w 1344 r., zm. 21 listopada 1361 r. w Rouvres-en-Plaine) – książę Burgundii od 1349 r., hrabia Burgundii i hrabia Artois od 1347 r., hrabia Boulogne i hrabia Owernii od 1360 r., z dynastii burgundzkiej.

    W 1363 roku księstwo przeszło w posiadanie bocznej linii francuskich Walezjuszy, kiedy Filip II Śmiały otrzymał Burgundię w apanaże od swojego ojca, króla Francji Jana II Dobrego. Jego następcy w kolejnych latach, dzięki małżeństwom i dziedziczeniu, przejmowali władzę w krajach niderlandzkich, m.in. we Flandrii, Brabancji, Holandii, a także w Luksemburgu i innych pomniejszych hrabstwach na terenie Królestwa Francji i Cesarstwa. Wszystkie kraje, którymi władali książęta burgundzcy, zachowywały odrębność ustrojową, a władcy każdorazowo przyjmowali tytuł właściwy w danym kraju (np. hrabiego Flandrii, księcia Brabancji itd.). Z czasem całość ziem tworzyć zaczęła tzw. państwo burgundzkie, które dzięki takim centrom handlowym jak Brabancja czy Flandria, było jednym z najbogatszych krajów Europy. W 1420, na mocy traktatu w Troyes księstwo Burgundii i inne lenne ziemie, podległe do tej pory królowi Francji, uzyskały niezależność. Księstwo Burgundii, zwłaszcza w XV wieku, odgrywało istotną rolę w europejskiej polityce. Podczas wojny stuletniej władcy Burgundii z czasem opowiedzieli się po stronie Anglii.

    Robert I de Bourgogne, Robert Mocny (ur. 1011 - zm. 21 marca 1076 w Fleury-sur-Ouche) - książę Burgundii w latach 1034-1076, hrabia Auxerre (1040-1060). Syn Roberta II, króla Francji z dynastii Kapetyngów, i jego trzeciej żony - Konstancji z Arles.Brabancja (hol., fr.: Brabant) – kraina historyczna w zachodniej Europie obejmująca część Belgii i południowo-zachodniej Holandii.

    W 1477 roku wraz ze śmiercią Karola Zuchwałego pod murami Nancy książęca linia męska wygasła. Doprowadziło to do przejęcia właściwego księstwa Burgundii przez koronę francuską. Natomiast Niderlandy Burgundzkie i Hrabstwo Burgundii przeszły w ręce Habsburgów. W początkach XVI wieku władał nimi Karol Habsburg, późniejszy cesarz rzymski, lecz po jego abdykacji Niderlandy stały się własnością Hiszpanii, w której panował Filip II Habsburg.

    Filip II Śmiały (ur, 15 stycznia 1342, zm. 27 kwietnia 1404) – najmłodszy (czwarty) syn Jana II Dobrego króla Francji i Bonny, córki Jana I Luksemburskiego, króla Czech, książę Burgundii od 1363 nadania przez ojca, za męstwo w walce podczas bitwy pod Poitiers w 1356 r.).Księstwem państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł księcia lub księżnej królewskiej krwi (łac. Princeps). Księstwem jest też feudalna, lub terytorialna część większej monarchii. Określenie pojawiło się w średniowieczu, gdyż wtedy ta forma monarchii była powszechna.

    Zobacz też[]

  • Niderlandy Burgundzkie
  • Władcy Burgundii
  • Przypisy

    Abdykacja (łac. abdicatio – zrzeczenie się) – dobrowolne lub wymuszone przedwczesne zrzeczenie się przez panującego monarchę przysługujących mu z tego tytułu praw. Może być dobrowolna, np. cesarza Karola V, królowych Niderlandów Wilhelminy i Juliany, Jana Kazimierza, lub wymuszona przez okoliczności, uniemożliwiające dalsze skuteczne sprawowanie władzy, np. cara Mikołaja II, Gustawa IV Adolfa, Napoleona I, Wilhelma II, Edwarda VIII, Augusta Mocnego, Stanisława Leszczyńskiego, Stanisława Augusta. Pozbawienia władzy nie zaakceptowali i abdykacji nie podpisali np. cesarz Austrii i król Węgier Karol I, król Grecji Konstantyn II, car Bułgarii Symeon II, król Włoch Humbert II, którzy nadal uważali się za prawowitych monarchów.Królestwo Burgundii – nazwa określająca kilka państw, istniejących w różnym w czasie i miejscu w średniowieczu. Wskazywane liczby królestw Burgundii to 5,6 i 7.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Franche-Comté – kraina historyczna i region administracyjny we wschodniej Francji, przy granicy ze Szwajcarią. Graniczy także z następującymi regionami: Alzacja, Lotaryngia, Szampania-Ardeny, Burgundia i Rodan-Alpy. W jego skład wchodzą cztery departamenty: Doubs, Górna Saona, Jura i Territoire-de-Belfort.
    Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 jako Filip I, z dynastii Habsburgów.
    Gilbert z Chalon, Gilbert Burgundzki, także Gizelbert (ur. ok. 900; zm. prawdopodobnie 8 kwietnia 956 roku w Paryżu) – hrabia Chalon, Autun, Troyes, Beaune, Avallon, Dijon oraz hrabia Burgundii i Szampanii na mocy iure uxoris od 952 do 958 roku.
    Traktat w Troyes - traktat zawarty pomiędzy Anglią i Francją 21 maja 1420. W swoich założeniach miał on kończyć wojnę stuletnią, odsuwając dynastię Walezjuszy od tronu francuskiego i zaprowadzając unię personalną obydwu krajów pod berłem Henryka V.
    Hrabstwo Burgundii lub też Wolne Hrabstwo Burgundii (fr. Franche Comté de Bourgogne, niem. Freigrafschaft Burgund), znane też z francuskiego jako Franche-Comté – państwo feudalne początkowo w ramach Królestwa Burgundii, a następnie (od 1032) w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego, istniejące w latach 986-1477. Granice hrabstwa pokrywały się obecnymi granicami francuskiego regionu Franche-Comté. Obecna nazwa tej prowincji już w średniowieczu stosowana była jako potoczne określenie tego terytorium.
    Dynastia Kapetyngów, Kapetyngowie – dynastia panująca we Francji w okresie 987–1328. W liniach bocznych Walezjuszów, Burbonów i Orleanów (z przerwami) do 1848 r. Dziś jeszcze panująca w Hiszpanii i Luksemburgu. Obecna głowa rodu: Don Luis Alfonso de Borbón (ur. 1974), prawnuk króla Hiszpanii Alfonsa XIII. Co ciekawe oficjalna nazwa rodu nigdy nie brzmiała "Kapetyngowie", mimo iż jest ogólnie przyjęta w historiografii ogólnoświatowej. Oficjalna nazwa brzmiała w przeszłości maison de France (dom francuski). Nazwa Kapetyngowie została zaś utworzona od proptoplasty rodu Hugona Kapeta. Historyk niemiecki Karl Ferdinand Werner jest zdania, że Kapetyngowie stanowią najstarszą na świecie dynastię panującą, w której sukcesja przechodzi na męskiego potomka.
    Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.017 sek.