• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Księgosusz

    Przeczytaj także...
    Błona śluzowa, śluzówka (gr. mucosa) – wyściółka przewodów i jamistych narządów wewnętrznych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym organizmu kręgowca. Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zwanej blaszką właściwą zawierającej naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, często różne receptory, gruczoły czy mięśnie gładkie.Poronienie (łac. abortus) – przedwczesne zakończenie ciąży trwającej krócej niż 22 tygodnie (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.
    Choroby wirusowe (in. infekcje wirusowe) — choroby zakaźne wywoływane przez obecność wirusów w organizmie. W zależności od rodzaju wirusa oraz stanu zdrowia zakażonej osoby, wirusy mogą zakazić prawie każdą komórkę oraz tkankę ciała, od mózgu do skóry. Po wniknięciu do komórki wirus żywi się nią, co powoduje jej śmierć, a nawet zaniknięcie.

    Księgosusz lub pomór bydła (łac. Typhus bovum contagiosus) – bardzo zaraźliwa, ostro przebiegająca choroba wirusowa bydła i dziko żyjących przeżuwaczy. Umieralność wynosi powyżej 90%. Powoduje martwicę błon śluzowych. W Polsce nie występuje od wiosny 1922 roku. Ostatni potwierdzony przypadek tej choroby na świecie miał miejsce w 2001 roku. 14 października 2010 roku księgosusz, jako druga w historii po ospie prawdziwej choroba zakaźna, został ogłoszony przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa chorobą całkowicie eradykowaną.

    Umieralność, współczynnik umieralności (ang. mortality rate) – w demografii liczba zgonów w stosunku do liczby mieszkańców.Paramyksowirusy (łac. Paramyxoviruses, Paramyxoviridae) - rodzina wirusów, charakteryzujących się następującymi cechami:

    Etiologia[]

    Wirus księgosuszu jest obecnie klasyfikowany jako przynależny do rzędu Mononegavirales, rodziny Paramyxoviridae, podrodziny Paramyxovirinae, rodzaju Morbillivirus.

    Objawy choroby[]

    Na błonie śluzowej pyska występują plamy i owrzodzenia. Ślina ma nieprzyjemny zapach, jest ciągliwa. Występuje kaszel, ogólne osłabienie, brak apetytu i chęci przeżuwania. W okolicach rodnych następuje obrzęk sromu, pojawia się śluzowato-krwawa biegunka, występuje ogólne osłabienie organizmu, pojawia się wysoka gorączka. W przypadku krów cielnych następują poronienia.

    Ospa prawdziwa, inaczej czarna ospa (łac. Variola vera) – wirusowa choroba zakaźna o ostrym przebiegu wywoływana przez jedną z dwóch odmian wirusa ospy prawdziwej (variola minor lub variola maior). Okres inkubacji trwa od 7 do 17 dni, średnio 13 dni. Chorobę cechuje śmiertelność u osób szczepionych około 3% (dla najczęściej spotykanej odmiany), a u nieszczepionych średnio 30% (istnieją postacie choroby o śmiertelności szacowanej na 95%).14 października jest 287. (w latach przestępnych 288.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 78 dni.

    Rozpoznawanie[]

    Zmiany anatomopatologiczne oraz objawy chorobowe, umiejscowienie się zmian w miejscach predylekcyjnych pozwalają z dużą dozą pewności zdiagnozować tę chorobę. Mimo to rozpoznanie należy poprzeć badaniami laboratoryjnymi. Wykonuje się badania serologiczne - odczyn wiązania dopełniacza (OWD) oraz odczyn seroneutralizacji. Można również użyć testu ELISA. Do wykrywania antygenu wirusa w tkankach stosowana jest immunofluorescencja.

    Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations, skrót: FAO) – utworzona z inicjatywy 44 państw koalicji antyhitlerowskiej uczestniczących w konferencji poświęconej problemom rolnictwa i wyżywienia, która odbyła się w maju 1943 roku w Hot Springs. Konferencja powołała do życia komisję, której celem było opracowanie projektu umowy założycielskiej FAO. Pierwsza sesja konferencji FAO rozpoczęła się 16 października 1945 roku w mieście Québec. Pierwszego dnia podpisano na niej umowę założycielską, noszącą nazwę konstytucji. Weszła ona w życie w dniu jej podpisania. Siedzibą FAO jest Rzym.Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).

    Rozpoznanie różnicowe[]

    Należy uwzględnić i wykluczyć następujące jednostki chorobowe: głowica, pryszczyca, pęcherzykowe i grudkowe zapalenie jamy ustnej bydła.

    Zapobieganie i zwalczanie[]

    Księgosusz jest chorobą zwalczaną z urzędu. Podlega obowiązkowi zgłaszania oraz notyfikacji w krajach Unii Europejskiej.

    Przypisy

    1. Stanisław Winiarczyk i inni: Choroby zakaźne zwierząt domowych z elementami zoonoz. s. 18-25.
    2. Pallab Ghosh: Rinderpest virus has been wiped out, scientists say (ang.). BBC News. [dostęp 2011-01-31].
    3. Dz. U. z 2006 r. Nr 24, poz. 182

    Bibliografia[]

  • Dr Egon Müller, Poradnik weterynaryjny dla rolników, Państwowe Wydawnictwa Rolnicze i Leśne, Warszawa, 1974, str. 144
  • Zenon Wachnik: Zarys chorób zakaźnych zwierząt. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983. ISBN 83-0103509-9.
  • Stanisław Winiarczyk i inni: Choroby zakaźne zwierząt domowych z elementami zoonoz. Lublin: Wydawnictwo Państwowego Instytutu Weterynaryjnego, 2002. ISBN 83-7259-055-9.
  • H. Janowski i inni: Choroby bydła. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983. ISBN 83-09-00650-0.
  • Joachim Beer: Choroby zakaźne zwierząt domowych. T. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1980. ISBN 83-09-00012-X.
  • Srom – zewnętrzna część żeńskiego układu płciowego. Srom składa się z dwóch warg sromowych większych i dwóch mniejszych, spoidła przedniego i tylnego warg, wędzidełka warg sromowych, wzgórka łonowego, łechtaczki, napletka łechtaczki, wędzidełka łechtaczki oraz przedsionka pochwy.Eradykacja choroby (z łac. eradicatio) – w medycynie oznacza całkowite zwalczenie choroby zakaźnej na całym świecie i z niewystępowaniem wywołującego ją patogenu w organizmach ludzkich, zwierzęcych i innych elementach środowiska. Udało się to osiągnąć w przypadku tylko dwóch chorób – ospy prawdziwej, którą w 1980 roku WHO uznała za wyeliminowaną – oraz księgosuszu, uznanego za wyeliminowany w 2010 przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. Ostatnie istniejące wirusy ospy prawdziwej są przechowywane w laboratoriach dla celów naukowych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pryszczyca (afoza, łac. Aphtae epizooticae) – ostra, bardzo zaraźliwa wirusowa choroba zwierząt racicowych hodowlanych i dzikich. Zwana także zarazą pyska i racic. Międzynarodowy skrót nazwy choroby FMD pochodzi od angielskiej nazwy choroby "Foot and mouth disease". Choroba podlegająca w Unii Europejskiej notyfikacji oraz zwalczana w Polsce i Unii z urzędu.
    Głowica lub złośliwa gorączka nieżytowa bydła (łac. Coryza gangrenosa bovum) – zakaźna, mało zaraźliwa choroba wirusowa bydła oraz bawołów. Choroba ta występuje na całym świecie. Międzynarodowy skrót nazwy choroby BMCF pochodzi od angielskiej nazwy choroby "Bovine malignant catarrhal fever".
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
    Bydło, rogacizna – ogólna nazwa zwierząt hodowlanych z rodziny krętorogich hodowanych celem uzyskania mleka, mięsa, tłuszczu, skóry oraz siły pociągowej.
    Ślina (łac. saliva) – płyn produkowany przez gruczoły ślinowe zwierząt i spływający do ich jamy gębowej. Zawiera często również wydzieliny innych gruczołów (np. gruczołów jadowych), przesięk surowicy krwi, płyn dziąsłowy, resztki pokarmowe, komórki (np. złuszczony nabłonek, komórki układu odpornościowego) oraz bakterie, wirusy i grzyby wraz z ich metabolitami.

    Reklama