• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krzyżakowate

    Przeczytaj także...
    Odwłok (abdomen, urosoma) – trzecia, tylna część ciała stawonoga, połączona z tułowiem lub głowotułowiem. Odwłok pokryty jest oskórkiem, ale znacznie delikatniejszym niż okrywy głowy czy głowotułowia. Na odwłoku mogą występować odnóża kroczne; u form bardziej wyspecjalizowanych są one często przekształcone w kądziołki przędne (pająki) czy najrozmaitsze narządy kopulacyjne.Pająk krzyżak - zwyczajowa nazwa niektórych gatunków pająków z rodziny krzyżakowatych (Araneidae), zwłaszcza pająków z rodzaju Araneus (krzyżak ogrodowy, krzyżak łąkowy, krzyżak dwubarwny), charakteryzujących się często wyraźnym wzorem krzyża na odwłoku. Są one - podobnie jak wszyscy przedstawiciele rzędu pająków - jadowite, jednak niegroźne dla człowieka.
    Pająki (Araneae) – najliczniejszy rząd pajęczaków, należy do niego ponad 40 tys. opisanych gatunków. Są to zwierzęta typowo lądowe, o wielkości od 0,5 mm do 12 cm ciała i do ok. 32 cm rozstawu odnóży.

    Krzyżakowate (Araneidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae. Według The World Spider Catalog Normana Platnicka z 2013 roku należy do niej 168 współczesnych rodzajów obejmujących 3030 gatunków. Należą do niej dość duże pająki, o owalnym lub kulistym odwłoku, często jaskrawo zabarwionym. Krzyżakowate budują jednopłaszczyznowe sieci łowne (tzw. pajęczyny). Zamieszkują wszystkie strefy klimatyczne. W Polsce występuje 50 gatunków krzyżakowatych, głównie z rodzaju Araneus, Araniella i Larinioides.

    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:Araneus – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych. Należą do niego m.in. pospolite w Europie pająki: krzyżak ogrodowy, krzyżak dwubarwny, krzyżak łąkowy i inne. Są to stosunkowo duże pająki o owalnym lub kulistym odwłoku, czasem z charakterystycznym krzyżem na odwłoku. Gatunki z rodzaju Araneus budują sieci łowne (tzw. pajęczyny) okrągłe, jednopłaszczyznowe, dość nisko zawieszone nad ziemią.

    Najstarszym znanym przedstawicielem Araneidae jest Mesozygiella dunlopi żyjący we wczesnej kredzie na obecnych terenach Hiszpanii.

    Araneomorphae – infrarząd pająków z grupy Opisthothelae. Obejmuje większość współczesnych gatunków pająków. W przeciwieństwie do przedstawicieli Mesothelae i Mygalomorphae szczękoczułki Araneomorphae są ustawione prostopadle do osi ciała i wbijają się w ofiarę z boków – jest to cecha bardziej zaawansowana ewolucyjnie niż szczękoczułki ustawione równolegle do osi ciała, jak u Mesothelae i Mygalomorphae. Badania wykazały, że sitko przędne (cribellum) i calamistrum, uważane niegdyś za autapomorfie Araneomorphae, u innych linii ewolucyjnych pająków były kilkukrotnie tracone, dlatego też podział na Cribellatae i Ecribellatae został zarzucony. Większość analiz kladystycznych jest zgodna, że najbardziej bazalną grupą wewnątrz Araneomorphae jest Hypochilidae, będąca taksonem siostrzanym kladu Neocribellatae, obejmującego Austrochiloidea i Araneoclada. Do grupy Araneoclada należą Haplogynae oraz Entelegynae, obejmujące najbardziej zaawansowane i zróżnicowane pająki. Skamieniałości najstarszych znanych przedstawicieli Araneomorphae odkryto w triasowych osadach w Republice Południowej Afryki oraz stanie Wirginia w Stanach Zjednoczonych. Szczątki Triassaraneus andersonorum i Argyrarachne solitus ocenia się na około 225 milionów lat, o 40 mln lat więcej niż najstarszego przed ich odkryciem Juraraneus. Analizy molekularne sugerują, że Mygalomorphae wyewoluowały około 300 mln lat temu – Araneomorphae, jako grupa siostrzana wobec Mygalomorphae, musiały powstać w tym samym czasie.Kreda – ostatni okres ery mezozoicznej, trwający około 80 milionów lat (od 145,0 ± 0,8 do 66,0 mln lat temu). Kreda dzieli się na dwie epoki: wczesną kredę i późną kredę. W sensie chronostratygraficznym kreda to system, który dzieli się na dwa oddziały: kredę dolną i kredę górną.

    Zobacz też[edytuj kod]

  • pająk krzyżak
  • Przypisy

    1. Araneidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
    2. Norman I. Platnick: CURRENTLY VALID SPIDER GENERA AND SPECIES (ang.). W: The World Spider Catalog, Version 14.0 [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 16 sierpnia 2013].
    3. Blick, T. et al. (2004).Checklist of the spiders of Central Europe. (Arachnida: Araneae). Version 1. Dezember 2004. (PDF)
    4. David Penney, Vicente M. Ortuño. Oldest true orb-weaving spider (Araneae: Araneidae). „Biology Letters”. 2 (3), s. 447–450, 2006. DOI: 10.1098/rsbl.2006.0506 (ang.). 

    Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Joel Hallan – systematyka Araneidae (ang.)
  • Araneidae Polski
  • Nić przędna – wielofunkcyjna, długa i cienka nić, włókno powstające w efekcie zakrzepnięcia na powietrzu wydzieliny gruczołów przędnych niektórych stawonogów, zbudowane z włókien fibroinowych sklejonych serycyną. Nić przędna pająków nazywana jest nicią pajęczą, a utworzone z niej sieci łowne – pajęczyną. Powszechnie nazwy te są używane jako tożsame, zarówno w znaczeniu samej nici jako włókna (nić jedwabnika, nić pajęcza, nici pajęczyny), jak i wytworzonych z nich struktur (sieci łowne, opląt, oprzęd i inne).Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Rodzina (łac. familia) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa niż rząd (ordo), a wyższa niż rodzaj (genus). W kodeksach nomenklatury biologicznej nie określono kryteriów wydzielania rodzin, poza przyporządkowaniem: rodzina grupuje rodzaje, grupa rodzin tworzy rząd. W praktyce rodziny zwykle łączą grupy rodzajów różniące się morfologicznie od innych grup.
    Norman I. Platnick (ur. 1951 w Bluefield) – amerykański arachnolog zajmujący się w szczególności ewolucją i systematyką pająków. W 1968 uzyskał licencjat z biologii w Concord College w Athens, w 1970 magisterium z zoologii na Michigan State University, a w 1973 roku doktorat z biologii na Uniwersytecie Harvarda. Tematem jego dysertacji doktorskiej była „rewizja północnoamerykańskich pająków z rodziny Anyphaenidae”. Opisał wiele nowych gatunków pająków, a także nazwał wiele taksonów wyższych rangą. Jest członkiem wielu towarzystwo arachnologicznych, takich jak American Arachnological Society, British Arachnological Society, Arachnological Society of Japan, a także towarzystw związanych z systematyką biologiczną – Society of Systematic Zoology i Willi Hennig Society, którego jest jednym z założycieli. Platnick jest także edytorem wielu czasopism naukowych, jak np. „Journal of Arachnology”, „Zoosystema” i „Cladistics”. Od 1978 roku jest profesorem na City University of New York, a od 1988 – na Cornell University. Jest kustoszem działu zoologii bezkręgowców w Amerykańskim Muzeum Historii Naturalnej. Platnick był jednym z pionierów kladystyki w zoologii – analizy kladystyczne przeprowadzał już pod koniec lat 70. Od 2000 roku prowadzi The World Spider Catalog – na bieżąco aktualizowaną klasyfikację wszystkich opisanych gatunków pająków.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.