Krynolina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rysunek krynoliny z 1856 roku

Krynolina (od wł. crino - końskie włosie, lino - len) — sztywna spódnica, suknia, halka w kształcie dzwonu modna w XIX wieku. Kształt krynolinie nadawały usztywnione halki, włosianka lub metalowe konstrukcje. Krynoliny były modne do ok. 1868.

Suknia, sukienka – wierzchni jednoczęściowy strój kobiecy, okrywający tułów i nogi, często także ręce. W przeszłości był to ubiór zarówno męski jak i kobiecy. Suknia wyewoluowała z wczesnośredniowiecznych płaszczy i peleryn na skutek zmiany ich kroju i udoskonalenia tkanin. Za moment pojawienia się sukni uważa się upowszechnienie w połowie XV wieku wąskiego, dopasowanego do sylwetki stroju cotardie (istniało męskie i kobiece). Cotardie kobiece miało wysoki stanik, rozszerzany do połowy bioder i przechodzący w spódnicę. Stanik z przodu miał głębokie wcięcie i u góry był zakończony kołnierzem. Taki krój sukni optycznie wyszczuplał sylwetkę.Maria Charlotta Amelia Augusta Wiktoria Klementyna Leopoldyna Koburg (ur. 7 czerwca 1840 w Brukseli, zm. 19 stycznia 1927 w Meise) – księżniczka belgijska, cesarzowa Meksyku z dynastii Koburgów. Córka króla Belgów Leopolda I i Ludwiki Marii (córki króla Francuzów – Ludwika Filipa I, z dynastii Burbonów Orleańskich). Imię otrzymała na cześć pierwszej żony swojego ojca – Charlotty Hanowerskiej.

Historia[ | edytuj kod]

Eugenia, cesarzowa Francuzów, wraz z damami dworu prezentuje krynoliny
Maria Charlotta Koburg, cesarzowa Meksyku, w krynolinie

Krynolina nie była pierwszym dodatkiem zaprojektowanym, by utrzymywać suknię noszącej w odpowiedniej formie. Już w XVII i XVIII wieku znane i noszone były różne rodzaje usztywnionej halki. W XVIII wieku stosowano również rodzaj stelaża pod suknię, tzw. panier.

Falbana (fr. falbala, wł. falpalà) – rodzaj ozdoby stosowanej w bieliźniarstwie, krawiectwie, galanterii i modniarstwie. Panier (IPA: /paˈnje/), rogówka – rodzaj stelaża noszonego w XVIII wieku w celu zwiększenia szerokości sukni, a składającego się z 3-8 obręczy najczęściej wykonanych z fiszbinu, rzadziej z wikliny, cienkiej stali czy pikowanego włosia; również suknia opierająca się na takim stelażu.

W latach 1810–1820 po raz pierwszy zastosowano w sukniach kliny, które sprawiły, że już w następnej dekadzie spódnice znacznie się poszerzyły.

Krynolina po raz pierwszy pojawiła się pod koniec lat 30. XIX wieku, wówczas jako usztywnienie stosowano kilka nakrochmalonych halek założonych pod spódnicę. Ok. 1840 halki zaczęto dodatkowo usztywniać końskim włosiem lub trzciną. Dodatkową szerokość uzyskiwano stosując naszywane rzędy falban. Rosnący ciężar spódnicy sprawił, że halki nie były w stanie utrzymać jej we właściwym kształcie. Wtedy to zaczęto stosować stelaż z drutu i taśm. W dalszym ciągu stosowano halki, ale teraz ich celem było przede wszystkim ukrycie stelaża. Wraz z wprowadzeniem stelaży zmienił się kształt krynolin, początkowo o kształcie stożka, ze stelażem stały się szerokie i spłaszczone z przodu.

Halka - część bielizny damskiej zakładana bezpośrednio pod ubranie - najczęściej suknię lub spódnicę. Odmianą halki w postaci spódniczki jest półhalka. Halki noszone są coraz rzadziej.Fortugał (hiszp. verdugado, franc. vertugadin, ang. farthingale) – stelaż stosowany w ubiorze kobiecym od końca XV do XVII wieku w Europie, poszerzający biodra i nadający nakładanej na niego spódnicy kształt stożka lub dzwonu. Fortugałowi w jego najbardziej rozwiniętej formie towarzyszyła usztywniona góra sukni, spłaszczająca piersi i brzuch. Szyję zaś otaczała kryza. Wszystkie te elementy nadawały kobiecej sylwetce kształt krzyża.

W 1856 roku krynolina w formie metalowej klatki została opatentowana przez amerykańskiego inżyniera Thomsona. Konstrukcja ta składała się z obręczy wykonanych ze stalowych listew i tasiemek oplatających talię noszącej. Do spopularyzowania krynolin w Europie przyczyniła się francuska cesarzowa Eugenia.

W odróżnieniu od swoich poprzedniczek, krynolina przyjęła się we wszystkich warstwach społeczeństwa. Masowa produkcja uczyniła ją towarem ogólnodostępnym.

Stożek (dawniej konus) – bryła ograniczona przez powierzchnię stożkową, której linia kierująca jest zamknięta, oraz przez płaszczyznę przecinającą powierzchnię stożkową. Część płaszczyzny wycięta przez powierzchnię stożkową stanowi podstawę stożka. Może mieć ona kształt dowolnej figury płaskiej. Kierującą powierzchni stożkowej może być obwód podstawy. Wysokością stożka nazywamy odległość wierzchołka od płaszczyzny podstawy.Spódnica jest wierzchnią częścią garderoby (w kulturze europejskiej najczęściej garderoby damskiej i dziewczęcej) od pasa w dół. Istnieje wiele rodzajów spódnic.


Podstrony: 1 [2] [3]




Reklama