• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krynki



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Parafia św. Anny w Krynkach - rzymskokatolicka parafia położona w dekanacie Krynki, należącym do metropolii białostockiej.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    Krynkimiasto w Polsce położone na Wysoczyźnie Białostockiej, nad rzeką Krynką, w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, siedziba gminy Krynki.

    Krynki uzyskały lokację miejską przed 1518 rokiem, zdegradowane w 1950 roku. Miasto królewskie lokowane przed 1518 rokiem, położone było w powiecie grodzieńskim województwa trockiego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

    Miejsce obrad sejmików ziemskich województwa mścisławskiego w 1659 roku.

    Jesziwa (hebr. ישיבה – „posiedzenie”; jeszywa, jeszybot) – rodzaj wyższej szkoły talmudycznej dla nieżonatych studentów. Dawniej pobierali w niej nauki chłopcy w wieku od 13-14 do dwudziestu kilku lat, absolwenci chederu lub szkoły zwanej Talmud-tora. Po ukończeniu jesziwy niektórzy otrzymywali smichę, która uprawniała do objęcia stanowiska rabina.III wojna północna (wielka wojna północna) toczyła się w latach 1700-1721 pomiędzy Królestwem Danii i Norwegii, Rosją, Saksonią, Prusami i Hanowerem (od 1715) z jednej strony a Szwecją z drugiej. Rzeczpospolita Obojga Narodów formalnie pozostawała neutralna aż do 1704 roku, ale faktycznie znaczna część walk toczyła się na jej terytorium i jej kosztem już od 1700 roku. Zakończyła się podpisaniem pokoju w Nystad, w wyniku którego wzrosło znaczenie Rosji, a Szwecja utraciła status europejskiego mocarstwa.

    W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

    Historia[ | edytuj kod]

    W 1429 roku zbudowano dwór książęcy przy drodze z Krakowa do Grodna. W 1434 roku w kryńskim dworze zorganizowano spotkanie Władysława Jagiełły z wielkim księciem litewskim Zygmuntem Kiejstutowiczem. W 1509 roku Zygmunt Stary nadał Krynkom herb, a w roku 1522 ufundował kościół. Prawa miejskie nadano w roku 1569 (bądź potwierdzono prawa nadane w początku wieku). Miasto rozwijało się dynamicznie. Pod koniec XVI wieku rozróżniano Stare i Nowe Miasto, powstawały wsie – przedmieścia. Krynki znajdowały się w ekonomii grodzieńskiej.

    Obóz tranzytowy w Kiełbasinie pod Grodnem (niem. Durchgangslager Kielbasin) – od listopada 1942 roku do lutego 1943 roku obóz przejściowy dla ludności żydowskiej przed wysłaniem jej do obozów zagłady w Treblince i Auschwitz-Birkenau. Teren obozu znajduje się obecnie pod Grodnem na terenie Białorusi. Województwo białostockie – jedno z 49 województw istniejących w latach 1975–1998, położone w północno-wschodniej Polsce.

    Przez Krynki wielokrotnie przechodziły rozmaite wojska. W 1706 roku, podczas wojny północnej w mieście zatrzymał się król Szwecji Karol XII.

    W Krynkach od początku XVI wieku zaczęli osiedlać się Żydzi. Otrzymali w 1639 przywilej na założenie synagogi, cmentarza i mykwy, a także na rozwijanie handlu, budowę oberż i produkcję alkoholu. W 1789 w mieście mieszkało ok. 700 Żydów. Miejscowa gmina żydowska była większa od białostockiej i należała do najliczniejszych w tej części kraju. W II poł. XVIII wieku administratorem ekonomii grodzieńskiej został słynny reformator, podskarbi Antoni Tyzenhauz. Dzięki niemu przebudowano miasto nadając mu oryginalny układ przestrzenny z sześciobocznym rynkiem (placem gwiaździstym) oraz dwunastoma ulicami promieniście zeń wybiegającymi. Układ ten zachował się do dziś i jest to jedyny taki rynek w Polsce. Po rozbiorach Krynki znalazły się w zaborze rosyjskim.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Cerkiew pod wezwaniem Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Krynkach – prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Sokółka diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

    W XIX wieku rozwinął się w mieście przemysł. Zakładano manufaktury włókiennicze, głównie przez Żydów i Niemców z Królestwa Polskiego. Największa była manufaktura Lipharta (założona w 1860 roku) zatrudniająca 106 pracowników. Rozwój przemysłu spowodował szybki wzrost liczby mieszkańców – do 3336 w 1878 roku. Ponad 80% stanowili Żydzi. Kryzys ekonomiczny lat 80. XIX wieku spowodował upadek włókiennictwa, natomiast przyczynił się do rozwoju garbarstwa. Liczba mieszkańców stale rosła, osiągając 10 000 w 1914 roku (90% stanowili Żydzi). Powstały liczne organizacje żydowskie. W Krynkach działało kilkanaście chederów (podstawowych szkół religijnych) i jedna jesziwa (szkoła średnia).

    Województwo trockie – województwo I Rzeczypospolitej, wchodzące w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego, stolica Troki.Sejmiki ziemskie (łac. comitia minora) w dawnej Polsce (od końca XIV wieku), były to zjazdy całej szlachty z terenu danej ziemi bądź województwa. Wywodziły się ze zjazdu urzędników ziemi, na który zaczęła przybywać szlachta.

    Na przełomie wieków w miasteczku rozwinął się silny ruch robotniczy, miasto stało się ogniskiem zapalnym ruchów strajkowych. W 1905 roku robotnicy-garbarze na kilka dni opanowali miasto, ogłaszając Republikę Krynecką.

    Po I wojnie światowej miasto odbudowywało się z trudem. Duża grupa Żydów wyjechała do Ameryki i Palestyny. Liczba ludności zmalała o połowę.

    Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku miasto zamieszkiwało 5.206 osób, wśród których 886 było wyznania rzymskokatolickiego, 801 prawosławnego, 6 ewangelickiego, 1 grekokatolickiego a 3.495 mojżeszowego, 3 mahometan i 17 bezwyznaniowców. Jednocześnie 1.083 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 703 białoruską, 1 niemiecką, 3.400 żydowską, 17 rosyjską, 1 gruzińską i 1 litewską. Były tu 734 budynki mieszkalne.

    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.Synagoga Kaukaska w Krynkach – synagoga znajdująca się w Krynkach przy ulicy Józefa Piłsudskiego 5, w pobliżu rynku.

    W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 13 Eskadra Towarzysząca.

    Po dwuletniej okupacji radzieckiej, w czerwcu 1941 roku miasto zajęli Niemcy. Przez utworzone tam getto przeszło ok. 6 tys. Żydów. 2 listopada 1942 ok. 5 tys. Żydów z Krynek wywieziono do obozu przejściowego w Kiełbasinie pod Grodnem. Getto szczątkowe zlikwidowano 24 stycznia 1943. Kryneccy Żydzi trafili do obozu zagłady Treblince.

    Obóz zagłady w Treblince (również Treblinka II, niem. Vernichtungslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka) – niemiecki nazistowski obóz zagłady istniejący w latach 1942–1943 w lasach nad Bugiem, przy linii kolejowej Siedlce – Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się w pobliżu obozu.Cmentarz żydowski w Krynkach – został założony w 1662 roku i zajmuje powierzchnię 2,3 ha, na której zachowało się około 3100 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1750 roku.

    Między 21 a 24 lipca 1944 roku wojska 35 Korpusu 3 Armii Radzieckiej dowodzone przez generała majora Wiktora Żołudiewa toczyły walki o zdobycie umocnionego węzła obrony niemieckiej w Krynkach i okolicach. W trakcie inspekcji pierwszej linii atakujących wojsk pojazdy dowództwa korpusu dostały się pod ogień niemieckiej artylerii w wyniku czego poległ dowódca korpusu i kilkunastu towarzyszących mu oficerów i żołnierzy. W wyniku walk 3 Korpus wsparty przez siły 40 Korpusu generała lejtnanta Kuzniecowa wyzwolił miasto.

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Zniszczone miasto nigdy nie odzyskało dawnej świetności. W 1950 roku odebrano mu prawa miejskie, które przywrócono w 2009. Mieszkańcy Krynek trudnią się głównie rolnictwem. Miejscowość jest znana w regionie z produkcji wody źródlanej.

    W Krynkach mieszkał pisarz białoruski Sokrat Janowicz.

    Miasto królewskie – historyczna jednostka osadnicza, miasto zlokalizowane na gruntach należących do króla (królewszczyźnie).Plac gwiaździsty – plac miejski, uformowany w kształcie gwiazdy. Szczególnie popularny rodzaj w okresie końca XIX wieku, protoplastą dla tego typu rozwiązań był plac Gwiazdy w Paryżu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Antoni Tyzenhauz lub Antoni Tyzenhaus herbu Bawół (ur. 1733 w Nowojelni, zm. 31 marca 1785 w Warszawie) – podskarbi nadworny litewski i starosta grodzieński od 1765, pisarz wielki litewski 1762-1764, koniuszy litewski 1764-1765, w latach 1765-1780 zarządca litewskich ekonomii królewskich, w 1771 odznaczony Orderem Orła Białego.
    Kaplica pod wezwaniem św. Antoniego Wielkiego w Krynkach – prawosławna kaplica cmentarna. Należy do parafii Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Krynkach, w dekanacie Sokółka diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
    Placówka Straży Granicznej w Krynkach – graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej.
    Wysoczyzna Białostocka (843.33) – mezoregion fizycznogeograficzny, wschodnia część Niziny Podlaskiej, między Kotliną Biebrzańską, Doliną Górnej Narwi i Wzgórzami Sokólskimi; przecięta szerokimi dolinami Supraśli i Brzozówki.
    Wielka Synagoga w Krynkach – zbudowana w XIX wieku na miejscu starej synagogi przy ulicy Garbarskiej 5. Podczas II wojny światowej, w 1944 roku hitlerowcy spalili synagogę. Po wojnie budynek synagogi przetrwał, tylko bez dachu. W 1971 roku ówczesne władze podjęły decyzję o wysadzeniu synagogi w powietrze. Obecnie zachowały się ściany sali głównej.
    Podział administracyjny Polski 1975–1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.
    Chasydyzm (hebr. חסידות Chasidut, liczba mnoga chasidim – pobożni, bogobojni, czyści, uczniowie cadyków) – żydowski ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym, powstały w łonie judaizmu. Występował w historii w trzech odmianach, a mianowicie:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.056 sek.