• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krucyfiks Gerona

    Przeczytaj także...
    Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.Cesarstwo zachodniorzymskie – zachodnia część cesarstwa rzymskiego, rządzona przez osobnego cesarza (lub cesarzy) od czasu utworzenia tetrarchii w 285 roku, formalnie niezależna od cześci wschodniej po śmierci cesarza Teodozjusza I w 395. Obejmowała Italię, Galię, Hiszpanię, Brytanię, Dalmację i część Afryki Północnej na zachód od Cyrenajki. W V wieku cesarstwo zachodniorzymskie przeżywało trudności związane z najazdami ludów barbarzyńskich i rozkładem struktur państwowych, co doprowadziło do upadku państwa w 476 roku.
    Krzyż Lotara (niem. Lotharkreuz) – krzyż procesyjny wykonany krótko przed 1000 rokiem najprawdopodobniej w Kolonii. Nazwa krzyża pochodzi od syna cesarza Lotara I – Lotara II, władcy Lotaryngii w latach 855-869. Jego wizerunek znajduje się w gemmie umieszczonej w dolnej części krzyża. Uważany jest za jeden z najstarszych średniowiecznych krzyży procesyjnych. Znajduje się w skarbcu katedry w Akwizgranie.
    Krucyfiks Gerona ok. 975
    Krucyfiks Gerona, fragment
    Krucyfiks Gerona, fragment

    Krucyfiks Gerona – rzeźba z X wieku, znajdująca się w katedrze w Kolonii, stanowiąca najstarszy zachowany monumentalny krucyfiks zachodniorzymski.

    Historia[]

    Monumentalny drewniany krucyfiks został ufundowany przez arcybiskupa kolońskiego Gerona (969-976). Pierwotnie znajdował się nad grobowcem fundatora. Około roku 1270, tuż po wzniesieniu w stylu gotyckim wschodniej części katedry (prezbiterium, ambitu oraz wieńca kaplic), został umieszczony nad ołtarzem w kaplicy Św. Szczepana. W 1310 r. został z powrotem przeniesiony do kaplicy Krzyża Świętego, gdzie znajduje się do dziś. Promienista aureola stanowiąca tło krucyfiksu jest fundacją kanonika katedralnego Heinricha Meringa.

    Katedra w Akwizgranie (niem. Aachener Münster lub Kaiserdom) – kościół katedralny pod wezwaniem św. Marii w Akwizgranie w zachodnich Niemczech. Katedra składa się z trzech części, z których najstarszą jest dawna kaplica pałacowa Karola Wielkiego (Pfalzkapelle) - jeden z nielicznych zabytków sztuki karolińskiej zachowanych do naszych czasów. Następnie, w dobie wczesnego romanizmu rozbudowano westwerk, natomiast w XIV w. gotyckie prezbiterium ukończone w następnym stuleciu, które jest miejscem spoczynku Karola Wielkiego, przed wszystkim prezbiterium pełni funkcję wielkiego sanktuarium mieszczącego cztery najwyższej wagi relikwie Marii, Jezusa oraz Jana Chrzciciela, które pochowane są w późnoromańskim relikwiarzu Marii. Świątynia była jednym z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych w Europie, dawną tradycja wystawienia co siedem lat relikwii jest kontynuowana do dnia dzisiejszego (ostatnie miało miejsce w 2007 roku).Mensa ołtarzowa (z łac. stół, tablica) – płyta stanowiąca blat ołtarza w Kościele katolickim. Mensa jest oparta na nogach (stipes) lub bloku, skrzyni (sarkofagu).

    Wygląd[]

    Krucyfiks to naturalnej wielkości rzeźba wykonana z drewna dębowego. Figura Chrystusa jest wysoka na 1,87 m (od stóp do głowy), rozpiętość jej ramion wynosi 1,66 m. Autentyczny również jest drewniany krzyż, o wymiarach 2,88 m (wysokość) oraz 1,98 (szerokość). Figurę cechuje miękkie poruszenie ciała oraz silny dynamizm, co podkreśla nie tylko poza Chrystusa, ale również opuszczona głowa oraz lekko opadające w dół dłonie. Jest to przykład rzeźby kultowej z okresu wczesno-ottońskiego, kiedy rzeźba ołtarzowa ograniczała się jeszcze do pojedynczych figur, umieszczanych nad mensą ołtarzową. Tradycja ta była powszechna na terenie Nadrenii w złotnictwie, czego przykładami są m.in. Krzyż Lotara II (obecnie w skarbcu katedralnym w Akwizgranie) czy tzw. Złota Madonna z Essen. Krucyfiks Gerona dał początek serii rzeźbionych krucyfiksów w XI i XII w. (np. rzeźby z Elspe, Minden czy Benninghausen k. Lippstadt).

    Ambit (obręb, obejście) – w architekturze kościelnej wąskie przejście powstałe z przedłużenia naw bocznych i poprowadzenia ich wokół prezbiterium za ołtarzem głównym.Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.

    Przypisy

    1. Materiały centrum informacyjnego Katedry św. Piotra i Najświętszej Marii Panny w Kolonii, Dom Forum

    Bibliografia[]

  • Willibald Sauerländer: Rzeźba średniowieczna, Warszawa, 1977.
  • Rudolf Wesenberg: Frühe mittelalterliche Bildwerke. Die Schule rheinischer Skulptur und ihre Ausstrahlung, Schwann, Düsseldorf, 1972, ISBN 3-508-00179-2.
  • Arnoldt Wolff: Der Kölner Dom, Kolonia, 1995.
  • Jakob Schlafke: Der Kölner Dom, Florencja, 1984.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Oficjalna strona katedry w Kolonii (krucyfiks Gerona) (niem.), (ang.)

  • Święty Szczepan, właśc. Stefan, gr. Στέφανος, Stephanos (korona, wieniec), cs. Apostoł pierwomuczenik i archidiakon Stiefan – święty katolicki oraz apostoł Kościoła prawosławnego, zwany: pierwomuczenikiem, Pierwszym Męczennikiem (Protomartyr). Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego.Lippstadt - miasto w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Arnsberg, w powiecie Soest, nad rzeką Lippe.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Katedra Świętego Piotra i Najświętszej Marii Panny w Kolonii (niem. Kölner Dom, oficjalnie Hohe Domkirche St. Peter und Maria) – archikatedra, największy i najważniejszy kościół niemieckiej Kolonii. W latach 313 do 782 świątynia była siedzibą biskupstwa, od 795 do dziś arcybiskupstwa kolońskiego.
    Essen – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf. Pełni funkcję portu nad Ruhrą i nad Kanałem Ren-Herne. Essen jest dziewiątym pod względem liczby ludności miastem w Niemczech. Siedziba biskupstwa rzymskokatolickiego założonego w 1958 r. Od roku 1972 miasto uniwersyteckie. W roku 2010 Essen wraz z sąsiednimi miastami pod nazwą RUHR.2010 było Europejską Stolicą Kultury.
    Złota Madonna z Essen (niem. Goldene Madonna) – rzeźbiony wizerunek Marii z Dzieciątkiem Jezus pochodzący z dawnego żeńskiego opactwa kanoniczek w Essen (Północna Nadrenia-Westfalia, Niemcy). Obecnie jest eksponowana w kaplicy przy północnym ramieniu transeptu katedry w tymże mieście, która wchodzi w skład historycznego opactwa.
    Minden - miasto powiatowe w środkowej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Detmold, siedziba powiatu Minden-Lübbecke, port przy skrzyżowaniu Wezery z Kanałem Śródlądowym. Liczy 82 114 mieszkańców (2010).
    Sztuka ottońska – umowna nazwa, jaką określa się działalność artystyczną na obszarze Świętego Cesarstwa Rzymskiego w latach ok. 950-1050. Sztuka ottońska włączana jest do okresu przedromańskiego i uważana za jeden z przejawów tzw. renesansu ottońskiego.
    Willibald Sauerländer (ur. 1924 w Bad Waldsee) - niemiecki historyk sztuki, specjalizujący się w sztuce średniowiecznej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.