• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krościenko nad Dunajcem



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    III najazd mongolski na Polskę, (zwany też III najazdem tatarskim na Polskę) – atak Mongołów na Polskę pod wodzą Nogaja i Telebogi, który miał miejsce na przełomie 1287 i 1288 roku.Na terenie gminy Krościenko nad Dunajcem, w powiecie nowotarskim, w województwie małopolskim znajduje się 5 pomników przyrody, wszystkie we wsi Krościenko nad Dunajcem. Są to 2 aleje drzew, 2 grupy drzew i 1 pojedyncze drzewo. Aleje tworzone są głównie przez lipy drobnolistne (oraz klon jawor, klon zwyczajny i wiąz polny), grupy drzew składają się z jesiona wyniosłego, klonu zwyczajnego, klonów jaworów i modrzewia polskiego. Pojedyncze drzewo będące pomnikiem przyrody to jodła pospolita. Drzewo to ma obwód 473 cm i wysokość 25 m.

    Krościenko nad Dunajcemwieś o charakterze turystyczno-wypoczynkowym w dolinie Dunajca i Krośnicy położona u podnóża Pienin, Gorców i Beskidu Sądeckiego, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba gminy Krościenko nad Dunajcem.

    Krosno (niem. Krossen) – miasto na prawach powiatu w województwie podkarpackim, siedziba władz powiatu krośnieńskiego.Przehyba (Prehyba, Przechyba) – szczyt górski w zachodniej części Pasma Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Mapa Geoportalu podaje wysokość 1173 m, mapa turystyczna 1175 m. Nazwa Prehyba (początkowo Perehyba) jest to zruszczona przez Rusinów dawniej zamieszkujących pobliską Ruś Szlachtowską nazwa słowacka i oznacza przełęcz. Najpierw dotyczyła tylko hali, dopiero później przeniesiona została na szczyt.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Średniowiecze
  • 1.2 Lata 1770–1918
  • 1.3 Po 1945 roku
  • 2 Atrakcje turystyczne
  • 2.1 Piesze szlaki turystyczne
  • 3 Religia
  • 4 Związani z Krościenkiem
  • 5 Ciekawostki
  • 6 Zobacz też
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    Średniowiecze[]

    Dokładna data założenia miejscowości nie jest znana. Jej powstanie związane jest prawdopodobnie z budową, w latach 1257–1287, Zamku Pienińskiego. Według Długosza Krościenko miało istnieć już w roku 1251, wymienione zostało przez niego (pod nazwą Troszczenko) w legendarnym testamencie Wydżgi. Wzmianka o Krościenku pojawia się u Długosza również przy opisie ucieczki Świętej Kingi ze Starego Sącza do Zamku Pienińskiego w trakcie najazdu tatarskiego, w tym przypadku kronikarz posługuje się nazwą Kroszczyenko, a samą osadę nazywa miastem. W przedlokacyjnym mieście był już kościół oraz miało ono własnego plebana, wskazuje na to pominięcie w akcie lokacyjnym rozporządzenia o wyznaczeniu łanu pod budowę kościoła oraz to, że już w latach 1350–1351 krościeński pleban figurował na liście duchownych uiszczających świętopietrze. W roku 1340 parafia krościeńska, należąca wówczas do dekanatu długopolskiego, liczyła 210 osób.

    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Radziejowa (1266 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego. Należy do Korony Gór Polski. Nazwa szczytu pochodzi od osoby o nazwisku lub przydomku Radziej.

    W dniu 8 czerwca 1348 roku król Kazimierz III Wielki sprzedał wójtostwo w Krościenku niejakiemu Hadzudowi, a samo miasto lokował ponownie na prawie niemieckim, nadając mu szereg przywilejów i ulg. Miasto otrzymało m.in 20-letni okres wolnizny, a kupcy pochodzący z Krościenka – zwolnienie z opłat celnych w Czorsztynie, Rytrze, Starym Sączu oraz Czchowie. W akcie lokacyjnym Krościenko wymienione jest pod nazwą Crosno, co może świadczyć o tym, że pierwotna nazwa osady brzmiała właśnie Krosno.

    Krościenko dawniej też Karaszyn, Koroszno, Koroscienko – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne, nad rzeką Strwiąż.Schronisko PTTK „Trzy Korony” – schronisko turystyczne w Pieninach Właściwych w miejscowości Sromowce Niżne. Zlokalizowane jest w atrakcyjnym miejscu, na południowym stoku pod szczytem Trzech Koron, w pobliżu wylotu Wąwozu Szopczańskiego, na wysokości 470 m n.p.m. Od parkingu w Sromowcach Niżnych 800 m, od przystanku autobusowego 1,3 km. Zameldowani w schronisku mogą dojechać do niego własnym samochodem. Z schroniska widok na Przełom Dunajca, Trzy Korony, Łysinę i Facimiech, Podskalnią Górę oraz Czerwony Klasztor, Pieniny słowackie i Tatry Bielskie.

    Lata 1770–1918[]

    W roku 1770, na dwa lata przed I rozbiorem Austria dokonała aneksji trzech starostw położonych na terenie Podhala oraz Sądecczyzny (starostwa czorsztyńskie, nowotarskie oraz sądeckie). Dokonano tego pod pretekstem utworzenia i utrzymania kordonu sanitarnego mającego chronić Królestwo Węgier przed epidemią dżumy. Zajęte tereny włączono do Królestwa Węgier. Po roku 1772 Krościenko zostało włączone do zaboru austriackiego i nowo utworzonego kraju koronnego Królestwa Galicji i Lodomerii znanego powszechnie pod nazwą Galicji.

    Gorce (513.52) – pasmo górskie leżące w Beskidach Zachodnich. Nazwa "Gorce" związana jest prawdopodobnie ze słowem "gorzeć" (palić się, płonąć) i pochodzi od sposobu uzyskiwania polan śródleśnych metodą żarową. Spotykana jest już w aktach z 1254 r. (item mons Gorcz nuncupatus), używał jej Jan Długosz w 1480 r. (in monten Gorcz). W innych źródłach można też spotkać nazwę Górce, która by mogła oznaczać niskie góry.Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).

    Po śmierci wdowy po ostatnim staroście czorsztyńskim dobra starostwa zostały podzielone na tzw. dominia oraz wystawione na sprzedaż. Dominium krościeńskie w drodze licytacji nabyła rodzina Grossów. W skład dominium wchodziły: Krościenko, Grywałd oraz Tylka.

    W latach 1855-1867 istniał powiat krościeński z siedzibą w Krościenku. W skład powiatu wchodziły 33 miejscowości m.in.: Szczawnice, Czorsztyn, Kamienica (powiat limanowski) oraz Łącko (województwo małopolskie). W mieście utworzono urząd skarbowy, sąd (przetrwał do roku 1955) oraz urząd pocztowy. W roku 1867 powiat krościeński zlikwidowano, a wchodzące w jego skład miejscowości włączono do powiatów nowotarskiego, sądeckiego oraz limanowskiego.

    Łącko – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko. Leży w dolinie Dunajca. Przez miejscowość przepływa także strumień Czarna Woda. Jest siedzibą gminy Łącko.Sołectwo – jednostka pomocnicza gminy we współczesnej Polsce, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

    Po 1945 roku[]

    W latach 1973–1982 było częścią, wraz z pobliską Szczawnicą, administracyjnie utworzonego miasta Szczawnica-Krościenko.

    W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

    Współcześnie miejscowość jest siedzibą gminy Krościenko nad Dunajcem – składa się z trzech sołectw: Krościenko-Centrum, Krościenko-Zawodzie i Kąty-Niwki.

    Bronisław Krzan (ur. w 1910, zm. w 1991) – polski ksiądz katolicki, doktor teologii, proboszcz parafii w Krościenku nad Dunajcem w latach 1947–1979, badacz i wielki znawca historii Krościenka nad Dunajcem, słynny ze swej niepokorności w stosunku do władz komunistycznych.Niwki – część wsi Krościenko nad Dunajcem położona w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem. Wraz z Kątami stanowi sołectwo w tej gminie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Powiat krośnieński – powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Krosno.
    Szczawnica-Krościenko – dawne miasto istniejące w latach 1973-1982, obecnie podzielone na miasto Szczawnica i wsie Krościenko nad Dunajcem i Tylka w woj. małopolskim, w powiecie nowotarskim.
    Święta Kinga, również Kunegunda (ur. 5 marca 1234 w Ostrzyhomiu, zm. 24 lipca 1292 w Starym Sączu) – węgierska klaryska (OSC) i dziewica, córka króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny, żona polskiego władcy, Bolesława V Wstydliwego, Czysta Pani Sądecczyzny, święta Kościoła katolickiego.
    Sromowce Niżne – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn, położona w Pieninach w dolinie Dunajca. Około 1000 mieszkańców, miejscowość turystyczna z rozwiniętą bazą noclegową. Wieś założona w pierwszej połowie XIV wieku, jej początki wiążą się z historią zakonu klarysek ze Starego Sącza, pierwszych właścicielek Sromowiec.
    Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.
    Czorsztyn – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czorsztyn. Położona jest na wschodnim skraju Kotliny Orawsko-Nowotarskiej, na pograniczu Pienin i Gorców nad Zbiornikiem Czorsztyńskim. Obecny Czorsztyn był do momentu powstania zbiornika retencyjnego znany jako Czorsztyn Nadzamcze. Sama wieś Czorsztyn mieściła się u podnóża Zamku Czorsztyńskiego. Część Czorsztyna mieszcząca m.in. siedzibę władz gminy Czorsztyn, znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania znajdującego się ok. 1,5 km od wsi Czorsztyn, w kierunku Nowego Targu.
    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry.

    Reklama