• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krk - wyspa

    Przeczytaj także...
    Język dalmatyński – wymarły język z grupy romańskiej (podgrupa zachodnioromańska), używany w średniowieczu w kilku miastach na wybrzeżu Dalmacji: Dubrownik (dalmat.: Ragusa), Split (Splato), Zadar (Zara) i Trogir (Trau) oraz na wyspach: Cres (dalmat.: Crepsa), Krk (Vikla) i Rab (Arba), a także w jednej miejscowości w obecnej Czarnogórze – Kotorze (Cattaro).Port lotniczy Rijeka (IATA: RJK, ICAO: LDRI) – międzynarodowy port lotniczy położony 7 km na południowy wschód od centrum Rijeki, w Chorwacji.
    Baška (czasami pol. Baszka) – miasto położone na największej wyspie Chorwacji, Krk. Należy do Primorsko-goranskiej županiji. Leży na południowo-zachodnim wybrzeżu wyspy, 19 km od miasta Krk, w rozleglej zatoce. W pobliżu miasta znaleziono inskrypcję znaną jako Baščanska ploča. Było to pierwsze miejsce na wyspie Krk o charakterze turystycznym wykorzystywane do kąpieli. Wyjątkowymi elementami Baški są jej długa na 2 km żwirowa plaża (Rajska plaža) oraz licząca 1800 m żwirowa plaża Vela plaža odpowiednia dla dzieci i osób niepływających. Wzdłuż plaży ciągnie się nadmorska promenada wraz z ze starówką.

    Krk (wł. Veglia, niem. Vegl, łac. Curicta, wymowa chorwacka: [kr̩̂k]) – największa wyspa Chorwacji, położona na Morzu Adriatyckim, w zatoce Kvarner, na południowy wschód od Rijeki i połączona ze stałym lądem Krckim Mostem o długości 1 430 m (przejazd mostem jest płatny).

    Ilirowie – starożytny lud indoeuropejski zamieszkujący u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza (głównie w okresie halsztackim) zachodnie Bałkany, dokładniej tereny między wschodnim wybrzeżem Morza Adriatyckiego a środkowym Dunajem oraz obszary wschodnich Alp. Od V wieku p.n.e. organizowali liczne państewka plemienne (m.in. Dardanowie, Autariaci, Dalmatowie, Liburnowie ) na czele których stali książęta.Jaskinia – naturalna pusta przestrzeń w skale o rozmiarach umożliwiających jej penetrację przez człowieka. Najliczniejsze są jaskinie krasowe, grawitacyjne, tektoniczne, lodowcowe, wietrzeniowo-erozyjne lub pseudokrasowe. Odkrywanie (eksploracja), dokumentowanie oraz naukowe badanie jaskiń to speleologia.

    Powierzchnia wyspy wynosi 405,22 km², a zamieszkuje ją 17,86 tys. mieszkańców. Największym miastem jest miasto Krk na zachodnim wybrzeżu wyspy. Długość linii brzegowej wynosi 219,12 km.

    Geografia[]

    Krk.svg

    Powierzchnia wyżynna, zbudowana głównie z wapienia. Liczne zjawiska krasowe, klimat śródziemnomorski. Główne miasta: Krk, Malinska, Punat i Omišalj, Baška, Vrbnik, Dobrinj.

    Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.Klimat śródziemnomorski – rodzaj klimatu podzwrotnikowego, występujący nad Morzem Śródziemnym (stąd jego nazwa), w Kalifornii, RPA, na południu Australii oraz u wybrzeży Chile w Ameryce Południowej. Jego charakterystyczną cechą są ciepłe i suche lata powyżej 20°C oraz łagodne zimy powyżej 0°C, a także fakt, że występuje głównie bezpośrednio nad morzem lub oceanem, zazwyczaj na zachodnim wybrzeżu, a bardzo rzadko w głębi lądu. Klimat ten sprzyja rolnictwu i turystyce masowej.

    Niedaleko miejscowości Rudine znajduje się jaskinia Biserujka, udostępniona dla turystów.

    W południowej części znajdują się dwa pasma górskie z najwyższym szczytem Obzova (569 m n.p.m.). W kotlinie nad zatoką Bascanska Draga znajduje się duży ośrodek wypoczynkowy - Baška, z kamienistą plażą o długości 1 900 m. Inne ważniejsze ośrodki turystyczne to Omišalj na północy wyspy. Północna część wyspy jest mniej atrakcyjna turystycznie. Wschodnie wybrzeże Krk jest pozbawione roślinności z powodu wiatrów kontynentalnych.

    Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.Košljun - niewielka chorwacka wyspa na Adriatyku w pobliżu wyspy Krk. Jej powierzchnia wynosi 7,24 ha a długość linii brzegowej 1 083 m. Swego czasu wyspę zamieszkiwali franciszkanie z miejscowego klasztoru.

    Gospodarka[]

    Region turystyczny, liczne miejscowości wypoczynkowe. Rozwinięte rolnictwo – głównie: uprawa winorośli, zbóż, warzyw i owoców cytrusowych. Hodowla kóz i owiec oraz rybołówstwo. W położonym na wschodnim brzegu wyspy mieście Vrbnik wytwarzane jest cenione wino vrbnicka zlahtina. Otwarcie Mostu Krk spowodowało gwałtowny rozwój przemysłu. W północnej części wyspy znajdują się morski port naftowy, lotnisko i kilka zakładów przemysłowych. Rafineria i elektrownia są położone na północ od wyspy w pobliżu miejsca Urinj w kierunku Rijeki. W południowej części wyspy powstały wielkie hotele.

    Słowianie – gałąź ludów indoeuropejskich posługujących się językami słowiańskimi, o wspólnym pochodzeniu, podobnych zwyczajach, obrzędach i wierzeniach. Zamieszkują Europę wschodnią, środkową i południową oraz pas północnej Azji od Uralu po Ocean Spokojny. Stanowią najliczniejszą grupę ludności indoeuropejskiej w Europie.Krk – miasto w Chorwacji na południu wyspy Krk (Primorsko-goranska županija), zamieszkuje około 5.491 mieszkańców (2001). Prezydentem miasta jest Darijo Vasilić. Jest to ośrodek turystyczny - zachowały się fragmenty budowli z czasów rzymskich, stare miasto: mury obronne i baszty, kościoły, dawny dwór biskupi z galerią malarstwa (XVI-XVIII w.).

    Historia[]

    Najstarsi mieszkańcy wyspy to Ilirowie. W I w, p.n.e. Rzymianie założyli swoją osadę Curicum. W VI w. n.e. Słowianie objęli panowanie nad wyspą, wypierając rdzenną ludność romańską. Od XII do XV wieku wyspa była pod panowaniem Republiki Weneckiej. Miasto Krk i otaczające tereny miały prawie całkowitą niezależność pod rządami książąt z chorwackiego rodu Frankopanów. Następnie kontrolę nad wyspą przejęły Austro-Węgry. Od 1920 roku wyspa Krk na mocy Traktatu w Rapallo należy do Chorwacji.

    Most Krk (chor.: Krčki most) – żelbetowy, drogowy most łukowy w Chorwacji, łączący stały ląd z chorwacką wyspą Krk. Długość mostu wynosi 1430 m. Most został otwarty w 1980 i za przejazd pobierana jest opłata.Język istrorumuński – język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 300 osób w wioskach Žejane, Šušnjevica i kilku innych, znajdujących się w północnej części półwyspu Istria, w Chorwacji. Język, ze względu na znikomą liczbę użytkowników, jest bardzo poważnie zagrożony wyginięciem.

    Ok. 3 km na północ od Baški, w kościele św. Łucji w Jurandvorze odnaleziono jeden z najstarszych zabytków języka chorwackiego - kamienną tablicę zapisaną głównie głagolicą - tzw. bašćanską pločę z ok. 1100 r.

    Na Krk aż do 1898 przetrwał, obecnie wymarły, język dalmatyński. Do XIX wieku przetrwał również dialekt rumuński zbliżony do języka istrorumuńskiego.

    Prom z wyspy Krk na wyspę Cres.

    W 1980 roku został otwarty Most Krk, który łączy wyspę z lądem. Most ten posiada najdłuższe na świecie betonowe przęsło łukowe, którego rozpiętość wynosi 390 metrów.

    Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.Wyspa – trwały fragment lądowej powierzchni Ziemi, który jest otoczony ze wszystkich stron wodą. Wyspy istnieją więc na rzekach, jeziorach, stawach, morzach i oceanach. Mała wyspa to wysepka. Za wyspy nie uznaje się ruchomych ławic piaszczystych ani obszarów lądu zalewanych podczas przypływów.

    W 1989 roku zostało uruchomione połączenie promowe Valbiska - Merag, które łączy wyspę Krk z wyspą Cres.

    Ciekawostki[]

  • Wyspa ta posłużyła autorom gry Operation Flashpoint jako pierwowzór fikcyjnej wyspy Everon.
  • Zobacz też[]

  • Košljun
  • Linki zewnętrzne[]

  • Krk - strona turystyczna
  • Bibliografia[]

  • Red. Jerzy Kwiatek, Europa od A do Z, Warszawa, Reader's Digest, 2010, ISBN 978-83-7684-064-2
  • Przypisy

    Republika Wenecka (wł. Serenissima Repubblica di Venezia) – północnowłoska republika kupiecka istniejąca od VIII wieku do 1797. Najdłużej nieprzerwanie funkcjonujące państwo o ustroju republikańskim w historii. W średniowieczu jedna z największych potęg handlowych i politycznych w basenie Morza Śródziemnego i jedno z najbogatszych miast Europy. Republika Wenecka była najpotężniejszą i zarazem najtrwalszą z powstałych w średniowieczu miejskich komun włoskich. Jako jedno z nielicznych państw włoskich odegrała również wielką rolę w historii nie tylko Italii, ale całej Europy i basenu Morza Śródziemnego. Od czasów wypraw krzyżowych po zmagania z Imperium Osmańskim, dla Europy była Republika Wenecka głównym pośrednikiem i uczestnikiem kontaktów z muzułmańskim Bliskim Wschodem – zarówno tych pokojowych, jak i wojennych.Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Omišalj (wł.: Castelmuschio) - miasteczko położone na północnym wybrzeżu wyspy Krk, w komitacie Primorsko-goranska županija na północnym zachodzie Chorwacji; 39 km² powierzchni, 1790 mieszkańców (2001).
    Kras (procesy krasowe, krasowienie) – procesy rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne, jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Krasowieniu podlegają skały krasowiejące: przede wszystkim wapienie, a także dolomity, margle, gips, anhydryt, halit (potocznie sól kamienna).
    Rijeka (chorw. „rzeka”; wł. Fiume - „rzeka”, niem. St. Veit am Flaum, także Pflaum) – miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego. Leży na wzgórzach u podnóża masywu Risnjak. Liczy 128 tys. mieszkańców. Stolica i największe miasto Primorsko-goranskiej županiji.
    Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.
    Cres (wł. Cherso) – należąca do Chorwacji wyspa na Morzu Adriatyckim, położona pomiędzy wyspą Krk a półwyspem Istria. Cres i Krk to największe chorwackie wyspy, ich powierzchnia jest niemal identyczna i wynosi ok. 405,8 km². Długość linii brzegowej wynosi 268,21 km. Najwyższy szczyt na wyspie - Gorice ma wysokość 648 m n.p.m. Na wyspie znajduje się ściśle chronione Jezioro Vransko o długości 5,5 km i szerokości do 1,5 km, którego powierzchnia wynosi 5,5 km². Jest to wyjątkowy na wyspach chorwackich naturalny zbiornik wody słodkiej o pojemności 200 mln m³. Największą miejscowością na wyspie jest miasto Cres.
    Rybołówstwo – gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie (połów) ryb i innych zwierząt oprócz wielorybów (wielorybnictwo), między innymi skorupiaków i mięczaków (frutti di mare – owoce morza) oraz roślin wodnych w celach spożywczych. Organizmy te wydobywa się zarówno na morzach i oceanach, jak i w rzekach i jeziorach, w celu ich spożycia lub dalszego przetworzenia (przemysł rybny). Rybołówstwo dzieli się na przybrzeżne i pełnomorskie. Pierwotnie obok zbieractwa i łowiectwa stanowiło podstawę utrzymania się społeczeństw (mezolit).
    Port morski – rodzaj portu wodnego, położonego nad oceanem, morzem lub morskimi wodami wewnętrznymi danego państwa. Tworzą go akweny i obszar lądowy oraz związana z nimi infrastruktura portowa. Jest podstawowym punktem umożliwiającym żeglugę, transport morski i ruch pasażerski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.