• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kresomózgowie

    Przeczytaj także...
    Kresomózgowie środkowe - nieparzysta część kresomózgowia obejmująca pierwotne i wtórne połączenia półkul mózgu.Płat czołowy (lobus frontalis) – parzysta część kresomózgowia ograniczona od tyłu bruzdą środkową, a od dołu bruzdą boczną półkuli mózgu.
    Płat ciemieniowy (lobus parietalis) – parzysta część kresomózgowia ograniczona od przodu bruzdą środkową, od dołu bruzdą boczną, a na powierzchni przyśrodkowej także od tyłu przez bruzdę ciemieniowo-potyliczną półkuli mózgu.
    Elementy kolorowe stanowią części kresomózgowia, a konkretnie półkuli mózgu. Są to:

         płat czołowy

         płat ciemieniowy

         płat skroniowy

         płat potyliczny

    Kresomózgowie (łac. telencephalon) – część mózgowia obejmująca półkule mózgu, spoidła mózgu (w tym ciało modzelowate), blaszkę krańcową, jądra podstawne, hipokamp, komory boczne, sklepienie oraz węchomózgowie. Kresomózgowie nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych. Różne obszary kresomózgowia są odpowiedzialne za rozmaite reakcje świadome. Ze względu na swą wielkość i widoczność (u człowieka przykrywa, oprócz móżdżku, wszystkie pozostałe elementy mózgowia) zwłaszcza u ssaków wyższych,kresomózgowie potocznie utożsamiane jest z mózgiem.

    Przegroda przezroczysta (łac. septum pellucidum) – struktura mózgowia oddzielająca rogi przednie komór bocznych mózgu. Utworzona jest przez dwie blaszki (laminae septi pellucidi) zbudowane z istoty szarej i białej, między którymi może znajdować się wąska jama przegrody przezroczystej (cavum septi pellucidi) wypełniona płynem, niemającym jednak łączności z układem komorowym mózgowia. Od góry, dołu i od przodu sąsiaduje z ciałem modzelowatym (corpus callosum), natomiast od dołu i do tyłu od przegrody przezroczystej znajduje się sklepienie (fornix).Blaszka krańcowa (łac. lamina terminalis) – struktura w ludzkim mózgu. Tworzy ją istota biała. Położona jest między blaszką dziobową i skrzyżowaniem wzrokowym. Za nią znajduje się spoidło dziobowe. Jest jedną ze struktur tworzących przednią ścianę komory trzeciej.

    Kresomózgowie skupia ponad połowę neuronów, zbudowane jest z dwóch półkul mózgowych oddzielonych podłużną szczeliną. Powierzchnię mózgu tworzą silne fałdy zwane zakrętami, porozdzielane bruzdami (m.in. Rolanda, Sylwiusza).

    W okresie zarodkowym kresomózgowie rozwija się z przedniej części przodomózgowia. Unaczynienie tętnicze pochodzi głównie z tętnic przedniej, środkowej i tylnej mózgu, które tworzą koło tętnicze mózgu.

    Kora mózgu - struktura mózgu, w części kresomózgowia, zbudowana z istoty szarej, którą stanowią komórki neuronów. Jest największą częścią płaszcza, pokrywa obydwie półkule kresomózgowia. Tworzy ją około 10 mld komórek nerwowych ułożonych w sześciu warstwach o różnej grubości. Dominują w niej komórki piramidalne (najbardziej charakterystyczne dla kory), gwiaździste (głównie w czwartej warstwie) oraz wrzecionowate (w najgłębszej warstwie kory). Kora mózgu osiąga grubość do 4,5 mm. Jest bardzo silnie pofałdowana, dzięki czemu przy mniejszej objętości posiada większą powierzchnię czynną - 2 500 cm u człowieka , co odpowiada powierzchni kuli o średnicy 28 cm.Wydawnictwo Lekarskie PZWL – polskie wydawnictwo istniejące od 1945 roku, wydające literaturę fachową dla pracowników systemu opieki zdrowotnej, podręczniki szkolne i akademickie i publikacje popularnonaukowe. Do 1993 roku państwowe wydawnictwo istniało pod nazwą Państwowe Zakłady Wydawnictw Lekarskich (PZWL). W 1998 roku nastąpiła prywatyzacja, aktualnie stanowi część grupy wydawniczej PWN.

    Podział kresomózgowia[]

    Kresomózgowie parzyste[]

  • płaszcz (pallium)
  • kora mózgu (cortex cerebri)
  • wyspa (insula)
  • hipokamp (hippocampus)
  • węchomózgowie (rhinencephalon)
  • jądra podstawne(nuclei basales)
  • istota biała półkul (substantia alba)
  • komory boczne (ventriculi laterales)
  • ]

  • pole przedwzrokowe (area preoptica)
  • blaszka krańcowa (lamina terminalis)
  • spoidło przednie (commissura anterior)
  • spoidło wielkie (commissura magna)
  • sklepienie (fornix)
  • przegroda przezroczysta (septum pellucidum)
  • Płaty kory mózgowej:

    Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego. Neurony są podstawowym elementem układu nerwowego zwierząt. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym w skład którego wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.Pole przedwzrokowe (łac. area preoptica) – część mózgowia, zaliczana do kresomózgowia lub do podwzgórza. Jest to skupisko istoty szarej leżące bocznie do kresomózgowiowej części komory trzeciej. Jest przednim przedłużeniem wzrokowej części podwzgórza, od którego nie jest wyraźnie odgraniczone. Należy do układu limbicznego.
  • płat czołowy – pierwszorzędowa kora ruchowa – 4 pole Brodmanna
  • płat ciemieniowy – pierwszorzędowa kora czuciowa, zakręt zaśrodkowy- 1,2,3 pole Brodmanna
  • płat potyliczny – pierwszorzędowa kora wzrokowa- 17 pole Brodmanna
  • płat skroniowy – pierwszorzędowa kora słuchowa 41 pole Brodmanna, i czuciowy ośrodek mowy 44,45 pole Brodmanna(pola Broki )
  • Półkule mózgu[]

  • Półkula lewa – Zazwyczaj kontroluje mowę, odpowiada za myślenie logiczne, potrzebne do zrozumienia np. nauk ścisłych. Włókna nerwowe idące od lewej półkuli przechodzą na stronę prawą rdzenia kręgowego, skutkiem czego mięśnie jednej strony ciała pozostają pod kontrolą ośrodków nerwowych strony przeciwnej (np. uszkodzenie lewej półkuli mózgu powoduje porażenie mięśni po stronie prawej)
  • Półkula prawa – Kontroluje myślenie artystyczne i twórcze. Włókna nerwowe idące od prawej półkuli przechodzą na stronę lewą rdzenia kręgowego, skutkiem czego mięśnie jednej strony ciała pozostają pod kontrolą ośrodków nerwowych strony przeciwnej (np. uszkodzenie prawej półkuli mózgu powoduje porażenie mięśni po stronie lewej)
  • Zobacz też[]

  • mózgowie człowieka
  • półkula mózgu
  • kresomózgowie środkowe
  • wyższe czynności psychiczne
  • Linki zewnętrzne[]

  • Kognitywistyka – interdyscyplinarna nauka o mózgu i umyśle
  • The Beautiful Mind – zdjęcia struktur mózgu w skali mikroskopowej
  • Przypisy

    1. Jerzy Walocha: Anatomia prawidłowa człowieka. Andrzej Skawina. Wyd. I. T. Ośrodkowy układ nerwowy. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2013. ISBN 978-83-233-3583-2.

    Bibliografia[]

  • Adam Krechowiecki, Florian Czerwiński: Zarys anatomii człowieka. Szczecin: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004. ISBN 83-200-3362-4.
  • Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Ciało modzelowate, spoidło wielkie mózgu (łac. corpus callosum) – część mózgowia, najsilniej rozwinięte spoidło mózgu. Jest to pasmo istoty białej łączące dwie półkule mózgu. Położone jest na dnie szczeliny podłużnej mózgu.Mózgowie (łac. encephalon z gr. en "w, wewnątrz" i kephalos "głowa") – część ośrodkowego układu nerwowego leżąca w czaszce. Jest to najbardziej złożony narząd człowieka. Stopień jego rozwoju prawdopodobnie warunkuje istnienie świadomości.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Układ komorowy (łac. systema ventricularis) – zbiór czterech przestrzeni wewnątrz mózgowia, w których wytwarzany jest płyn mózgowo-rdzeniowy, i z których następnie wydostaje się do przestrzeni podpajęczynówkowej, gdzie krąży, otaczając cały ośrodkowy układ nerwowy. Płyn ten wytwarzany jest z osocza krwi przez splot naczyniówkowy.
    Hipokamp (łac. hippocampus, dawna nazwa: Róg Amona Cornu Ammonis) – element układu limbicznego odpowiedzialny głównie za pamięć; nieduża struktura umieszczona w płacie skroniowym kory mózgowej kresomózgowia. Hipokamp odgrywa ważną rolę w przenoszeniu (konsolidacji) informacji z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej oraz orientacji przestrzennej. Stwierdzono doświadczalnie, że uszkodzenie hipokampu w znacznym stopniu upośledza u zwierząt zdolności uczenia się. Człowiek i inne ssaki posiadają dwa hipokampy, po jednym na każdą połowę mózgu.
    Płat potyliczny (lobus occipitalis) - parzysta część kresomózgowia ograniczona od przodu na powierzchni przyśrodkowej przez bruzdę ciemieniowo-potyliczną półkuli mózgu.
    Procesy poznawcze – procesy tworzące i modyfikujące struktury poznawcze (reprezentacje umysłowe) w systemie poznawczym (w umyśle), będące przedmiotem badań kognitywistyki i psychologii poznawczej. Można stwierdzić, że procesy poznawcze służą do tworzenia i modyfikowania wiedzy o otoczeniu, kształtującej zachowanie (służą poznawaniu otoczenia). Można również stwierdzić, że są to procesy przetwarzania informacji, jakie zachodzą w układzie nerwowym i polegają na odbieraniu informacji z otoczenia, ich przechowywaniu i przekształcaniu, oraz wyprowadzaniu ich ponownie do otoczenia w postaci reakcji – zachowania.
    Substancja biała, istota biała (łac. Substantia alba) – jeden z dwóch (obok substancji szarej) podstawowych składników ośrodkowego układu nerwowego. Są to dobrze unaczynione skupiska wypustek neuronów (dendrytów i aksonów), których ciała znajdują się w substancji szarej. Wypustki te otacza zazwyczaj osłonka mielinowa, która jest błoną komórkową oligodendrocytu. Podstawowym składnikiem błony są fosfolipidy (pochodne tłuszczu), z tego względu substancja biała ma kolor biały.
    Spoidło przednie (łac. commissura anterior) – część mózgowia, jedno ze spoideł mózgu. Jest filogenetycznie starsze od spoidła wielkiego i prowadzi znacznie mniej włókien spoidłowych.
    Przodomózgowie (łac. prosencephalon) – pierwszy z trzech pierwotnych pęcherzyków mózgowych, rozwojowa część mózgowia, która w okresie 5. tygodnia rozwoju zarodkowego ulega podziałowi na kresomózgowie i międzymózgowie. Wadą rozwojową przodomózgowia jest holoprozencefalia. Powstaje w przypadku braku podziału kresomózgowia na dwie pólkule.

    Reklama