• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krater uderzeniowy



    Podstrony: [1] [2] 3 [4]
    Przeczytaj także...
    Tytan (Saturn VI) – największy księżyc Saturna, jedyny księżyc w Układzie Słonecznym posiadający gęstą atmosferę, w której zachodzą skomplikowane zjawiska atmosferyczne. Jest to również jedyne ciało poza Ziemią, na powierzchni którego odkryto powierzchniowe zbiorniki cieczy – jeziora. Nie wypełnia ich jednak woda, ale ciekły metan, który na Ziemi występuje w postaci palnego gazu.Dajki pierścieniowe – grupa dajek ułożonych w jednym lub więcej koncentrycznych okręgach, w przekroju pionowym widać, że wszystkie te dajki są nachylone ku wspólnemu środkowi, którym jak się przypuszcza było ognisko magmowe.
    Kratery uderzeniowe na Ziemi[ | edytuj kod]
     Zapoznaj się również z: Lista kraterów uderzeniowych na Ziemi.
    Typ struktury skalnej zwany stożkiem zderzeniowym (ang. shatter cone), jeden z potencjalnych indykatorów impaktu; szerokość ok. 13 cm, Krater Steinheim, Niemcy.

    Kratery na Ziemi są często trudno dostrzegalne, gdyż zjawiska geologiczne, atmosferyczne i roślinność niszczą je lub kamuflują. Ponadto w ok. 70% przypadków ciało niebieskie spadające na Ziemię uderza w ocean, gdzie nawet duży obiekt może nie pozostawić krateru – takim zdarzeniem był np. upadek planetoidy Eltanin w plejstocenie. Do 2020 roku odkryto 190 kraterów uderzeniowych na Ziemi. Najstarsze z nich to Suavjärvi w Karelii (w Rosji) sprzed ok. 2,4 miliarda lat, oraz Vredefort w Republice Południowej Afryki liczący sobie 2 miliardy lat. Krater Vredefort, mający wielopierścieniową strukturę o średnicy 300 kilometrów (właściwy krater ma 160 km średnicy), jest także największym potwierdzonym kraterem na Ziemi.

    Prędkość kosmiczna – prędkość początkowa, jaką trzeba nadać dowolnemu ciału, by, dzięki energii kinetycznej, pokonało ono grawitację wybranego ciała niebieskiego.Palimpsest – pozostałość dawnego krateru uderzeniowego na powierzchni lodowego księżyca w zewnętrznym Układzie Słonecznym, którego pierwotny relief został zatarty wskutek procesów geologicznych. Procesy te to przede wszystkim relaksacja zdeformowanej przy uderzeniu powierzchni, która prowadzi do izostatycznego podniesienia dna krateru wskutek napływu (pełznięcia) materii lodowej z cieplejszego wnętrza księżyca; możliwe są także procesy kriowulkaniczne, czyli wypływ stopionej materii (kriomagmy).

    Największymi (potwierdzonymi) kraterami uderzeniowymi na Ziemi są:

    1. Vredefort, Republika Południowej Afryki
    2. Chicxulub, Meksyk, Ameryka Środkowa – związany z wymieraniem kredowym
    3. Krater Sudbury koło miasta Sudbury, Ontario, Kanada
    4. Popigaj, Kraj Krasnojarski, Rosja
    5. Acraman, Australia Południowa
    6. Manicouagan, Quebec, Kanada
    7. Morokweng, Republika Południowej Afryki
    8. Kara, Nieniecki Okręg Autonomiczny, Rosja
    9. Beaverhead, Montana, USA
    10. Tookoonooka, Queensland, Australia

    Wszystkie te kratery mają średnicę nie mniejszą niż 55 km. Istnieją przypuszczenia, że jeszcze kilka dużych struktur na Ziemi, które pierwotnie miały kształt kolisty lub eliptyczny, jest dawnymi kraterami uderzeniowymi. Największa taka struktura leży pod lądolodem Antarktydy, jest to hipotetyczny krater na Ziemi Wilkesa. Mierzy on ponad 500 km średnicy, a jego wiek ocenia się na 250 milionów lat. Planetoida, która mogła wybić ten krater musiałaby mieć 40 km średnicy. Impakt ten, jeżeli rzeczywiście miał miejsce, mógł być jedną z głównych przyczyn masowego wymierania z przełomu permu i triasu i przyczynić się do osłabienia i rozpadu superkontynentu Gondwany. Innym przypuszczalnym kraterem o podobnej średnicy jest krater Śiwa u zachodnich wybrzeży Indii, związany wiekiem z wymieraniem kredowym.

    Kometa – małe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który zawsze jest skierowany od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.Krater Kabira (Kebira) – przypuszczalny krater uderzeniowy na granicy Libii i Egiptu. Nazwa Kebira w języku arabskim oznacza "duży" i odnosi się do nazwy płaskowyżu Dżilf al-Kabir w południowo-zachodnim Egipcie, gdzie odkryto krater.

    Inne kratery:

  • Krater Meteorytowy w Arizonie
  • Krater Wolfe Creek w Australii
  • Krater Kabira w Libii i Egipcie (przypuszczalny)
  • Kaali kraater w Estonii
  • Kratery na Morasku w Polsce
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • krater wulkaniczny
  • jezioro meteorytowe
  • krater satelicki
  • lista kraterów na Księżycu
  • lista kraterów na Marsie
  • lista kraterów na Wenus


  • Podstrony: [1] [2] 3 [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Morokweng – krater uderzeniowy pod powierzchnią pustyni Kalahari, w pobliżu miejscowości Morokweng, Prowincja Północno-Zachodnia, Republika Południowej Afryki, niedaleko granicy z Botswaną. Został odkryty w roku 1994.
    Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.
    Kompakcja – zmiany fizyczne polegające na zbliżaniu się do siebie cząstek lub ziaren mineralnych na skutek ciężaru warstw nadkładu. Skutkiem kompakcji jest znaczne zmniejszenie objętości i miąższości osadu oraz zwiększenie jego gęstości.
    Merkury – najmniejsza i najbliższa Słońcu planeta Układu Słonecznego. Jako planeta wewnętrzna znajduje się dla ziemskiego obserwatora zawsze bardzo blisko Słońca, dlatego jest trudna do obserwacji. Mimo to należy do planet widocznych gołym okiem i była znana już w starożytności. Merkurego dojrzeć można jedynie tuż przed wschodem lub tuż po zachodzie Słońca.
    Saturn – gazowy olbrzym, szósta planeta Układu Słonecznego pod względem oddalenia od Słońca, druga po Jowiszu pod względem masy i wielkości. Charakterystyczną jego cechą są pierścienie, składające się głównie z lodu i w mniejszej ilości z odłamków skalnych; inne planety-olbrzymy także mają systemy pierścieni, ale żaden z nich nie jest tak rozległy ani tak jasny. Według danych z lipca 2013 roku znane są 62 naturalne satelity Saturna.
    Meteor – świecący ślad, jaki zostawia po sobie meteoroid lecący w atmosferze ziemskiej. Jasny ślad powstaje w wyniku świecenia par ulatniających się z powierzchni meteoroidu oraz z nagrzanych i zjonizowanych gazów atmosfery wzdłuż trasy jego przelotu. Niektóre meteoroidy pozostawiają za sobą ślad złożony z „dymu”, który powstaje z jego cząstek oderwanych od jego powierzchni w procesie ablacji. Meteory są potocznie nazywane „spadającymi gwiazdami”.
    Jezioro meteorytowe – jezioro wypełniające zagłębienie krateru uderzeniowego powstałego po upadku meteoroidu, małej planetoidy lub komety.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.