Krater Meteorytowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok na krater z kosmosu. Na lewo od krateru widać Canyon Diablo.

Krater Meteorowy (lub Krater Barringera, ang. Meteor Crater) – krater uderzeniowy na obszarze Canyon Diablo hrabstwa Coconino stanu Arizona w Stanach Zjednoczonych, o średnicy 1200 metrów i głębokości 170 m. Ocenia się, że powstał około 50 tysięcy lat temu, w wyniku uderzenia meteorytu żelaznego o masie 300 000 ton poruszającego się z prędkością 12 km/s. Energia uderzenia odpowiada eksplozji 2,5 mln ton trotylu. Większość meteorytu stopiła się rozbryzgując się po okolicy (do dziś są znajdowane meteoryty w obszarze wielu kilometrów od krateru). Energia cieplna rozproszona w postaci wybuchu spowodowała wyrzucenie milionów ton skał tworząc krater i pokrywając na niemal 2 km (1 milę) ziemię pokruszonymi, częściowo stopionymi skałami zmieszanymi z fragmentami meteorytu.

Lista kraterów uderzeniowych w Ameryce Północnej. Zestawienie obejmuje wszystkie potwierdzone struktury pochodzenia impaktowego w Ameryce Północnej wymienione w bazie Earth Impact Database według stanu na dzień 10 sierpnia 2013.Meteoryt Morasko – rezerwat przyrodniczo-astronomiczny utworzony 24 maja 1976 roku, o powierzchni 54,5 ha. Znajduje się on w północnej części Poznania, na Morasku i graniczy bezpośrednio z Suchym Lasem. Na jego terenie mieszczą się kratery, które zdaniem większości badaczy powstały w wyniku upadku meteorytu Morasko ok. 5 tys. lat temu. Rezerwat podlega Nadleśnictwu Łopuchówko, a bezpośrednią opiekę nad nim sprawuje Leśnictwo Marianowo.

Uważany za najlepiej zachowany krater na świecie, do czego przyczynił się pustynny klimat miejsca uderzenia. Erozja wodna niszczy go bardzo powoli, uboga roślinność nie stanowi zagrożenia, a erozja wiatrowa jest prawie niezauważalna.

Pierwszą osobą, która udowodniła, że krater powstał od uderzenia meteorytu był Daniel Barringer, amerykański geolog i przemysłowiec (stąd nazwa Krater Barringera). Jego rodzina jest obecnie właścicielem terenu, na którym leży krater i dlatego miejsce nie ma statusu Pomnika Narodowego USA, gdyż takowy musi być własnością federalną.

Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych przygotowywanych od roku 1961 zrealizowanych w latach 1966-1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca. Całkowity koszt programu wyniósł 25,4 miliarda dolarów. Ilość pozyskanego i dostarczonego na Ziemię materiału to 381,7 kg.Krater Chicxulub – stary krater uderzeniowy położony na Półwyspie Jukatan i częściowo pod wodami Zatoki Meksykańskiej. Jego środek znajduje się w pobliżu meksykańskiego miasta Chicxulub, od którego pochodzi jego nazwa. Krater ma około 150 km szerokości z zewnętrznym pierścieniem o średnicy ok. 240 km (starsze oszacowania podają inne wartości, np. 180 km) i około 1 km głębokości, choć jego tymczasowa głębokość wynosiła około 30 km. Struktura uderzeniowa, pogrzebana obecnie pod warstwą osadów, pochodzi z przełomu kredy i paleogenu, sprzed 66,038 mln lat (choć niektórzy naukowcy sugerowali, że jest on starszy o około 300 000 lat niż Granica K-T).

W latach 60. XX wieku amerykańscy astronauci z NASA na dnie krateru przeprowadzali treningi przed misją na Księżyc w ramach Programu Apollo.

Panorama krateru
Panorama krateru

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lista kraterów uderzeniowych w Ameryce Północnej
  • Krater Chicxulub
  • Rezerwat przyrody Meteoryt Morasko
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. A Crater Is Born. [dostęp 2021-04-28].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Oficjalna strona krateru (ang.)




  • Warto wiedzieć że... beta

    Erozja eoliczna (wiatrowa) - jest jedną z zewnętrznych sił rzeźbotwórczych. Podstawowe procesy erozji eolicznej to niszczenie, transportowanie i budowanie (akumulacja).
    Hrabstwo Coconino – hrabstwo w USA w północnej części stanu Arizona. W roku 2010, liczba mieszkańców wyniosła 134 420. Stolicą jest obszar metropolitalny Flagstaff. Nazwa wywodzi się z imienia Cosnino – popularnego w plemieniu Indian Havasupai.
    Równoważnik trotylowy – masa trotylu (TNT), przy wybuchu której wydzieli się taka sama ilość energii, jak przy wybuchu danego ładunku. Jest podstawowym parametrem broni jądrowej, stosowany jednak też do określania siły innych zdarzeń, na przykład uderzeń meteorytów. Często nazywany też mocą wybuchu.
    Krater uderzeniowy – koliste zagłębienie (lub zniekształcenie) na powierzchni ciała niebieskiego, spowodowane upadkiem meteorytu, planetoidy lub komety. Kratery są najczęściej spotykanymi elementami rzeźby powierzchni ciał o budowie skalistej i skalno-lodowej w Układzie Słonecznym, o ile ciało jest pozbawione atmosfery, a jego powierzchnia nie została przekształcona przez procesy geologiczne. Obserwowalna gęstość występowania kraterów uderzeniowych zawiera informację o wieku struktury geologicznej zawierającej te kratery i o intensywności procesów geologicznych. Na przykład, Io (księżyc Jowisza) jest niemal zupełnie pozbawiony kraterów meteorytowych.
    Narodowy pomnik Stanów Zjednoczonych (ang. US National Monument) – obszar chroniony, który podobnie jak park narodowy regulowany jest przez prawo federalne. Decyzję o ich utworzeniu podejmuje prezydent Stanów Zjednoczonych, który na mocy ustawy z 1906 roku (tzw. Antiquities Act) ma prawo je samodzielnie ustanawiać. Sporadycznie także Kongres ustanawiał pomniki narodowe.

    Reklama