• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kraków



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Wezyr (arab. وزير) – od czasów Abbasydów najważniejszy urząd na dworze kalifów. Wzrost znaczenia wezyra miał związek z przyjęciem przez Abbasydów ceremoniału orientalnego, który uniemożliwiał władcy bezpośrednie komunikowanie się z poddanymi, co spowodowało, że wezyr stał się wyrazicielem woli kalifa. Wezyr już od czasów Omajadów, stał na czele kancelarii państwa, przez którą przechodziły dekrety kalifów.Jurydyka (łac. iuridicus = prawny) – osada obok miasta królewskiego, rzadziej enklawa na gruntach miejskich, niepodlegająca władzom miejskim i miejskiemu sądownictwu.
    Edukacja[]
    I Liceum Ogólnokształcące – najstarsza w Polsce szkoła średnia o charakterze świeckim

    W Krakowie znajdują się liczne placówki oświatowe, w tym: 187 przedszkoli, 162 szkoły podstawowe, 50 gimnazjów, 31 liceów ogólnokształcących, 27 zespołów szkół zawodowych (w skład których wchodzą technika, licea profilowane i szkoły zawodowe), 23 szkoły wyższe, 20 instytutów, 7 szkół muzycznych oraz placówki oświatowe innego typu (szkoły sportowe, centra kultury, punkty kursów językowych itp.).

    Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu – jest związkiem wyznaniowym oficjalnie zarejestrowanym w Polsce 27 stycznia 1984 roku, początkowo jako Stowarzyszenie Buddyjskie Karma Kagyu. Od października 1994 roku do października 2005 roku związek działał pod nazwą Związek Buddyjski Karma Kagyu.Droga krajowa nr 79 – droga krajowa przebiegająca z centralnej przez południowo-wschodnią do południowej części kraju. Jeden z trzech traktów komunikacyjnych łączących Katowice i Kraków. Przez większość trasy podąża za biegiem Wisły.

    Jednostki ogólnopolskie[]

  • Narodowe Centrum Nauki
  • Polska Akademia Umiejętności (w tym Biblioteka Naukowa PAU i PAN)
  • Oddział Polskiej Akademii Nauk w Krakowie (w tym Archiwum Nauki PAN i PAU).
  • Główne jednostki naukowe-dydaktyczne[]

    W Krakowie istnieją 23 uczelnie, w tym 10 uczelni publicznych, 2 uczelnie kościelne (uczelnie niepubliczne z przywilejami uczelni publicznych) oraz 11 pozostałych uczelni niepublicznych (w tym jedna o statusie akademii).

    Ulica Szewska – jedna z ulic Starego Miasta w Krakowie, zaczyna się w Rynku Głównym i jest kontynuacją ulicy Siennej i prowadzi do ulicy Podwale, gdzie dawniej istniało przedmieście Garbary z młynami i foluszami królewskimi. Zabudowa ulicy pochodzi głównie z XVI-XVII wieku. Przedłużeniem ulicy Szewskiej w kierunku zachodnim jest ulica Karmelicka.Autobus szynowy (potocznie szynobus) – lekki wagon silnikowy lub zespół trakcyjny o napędzie spalinowym, służący do obsługi ruchu pasażerskiego na liniach o niewielkich potokach podróżnych. W porównaniu z tradycyjnym pociągiem (lokomotywa + 1-2 wagony) o podobnej pojemności charakteryzuje się większymi przyspieszeniami, mniejszym zużyciem paliwa i większymi prędkościami osiąganymi na tych samych – zwykle drugorzędnych – szlakach. Szynobus jest zwykle pojazdem dwuosiowym o masie ok. 20 ton, z ok. 40-50 miejscami siedzącymi. Dla zwiększenia pojemności pociągu szynobusy można łączyć ze sobą. W przypadku wyposażenia w odpowiednio mocny zespół napędowy i odpowiednie sprzęgi (mechaniczny, hamulcowy, elektryczny), szynobus może ciągnąć zwykłe lub odpowiednio dostosowane do niego konstrukcyjnie (np. wyposażone w kabinę maszynisty) wagony doczepne. Sporadycznie budowane są także zespoły trakcyjne o konstrukcji typowej dla szynobusu, złożone z dwóch lub trzech wagonów (zwykle 1-2 wagony napędzane i 1 doczepny, w kabiny maszynisty wyposażone są wówczas tylko końcowe wagony).

    Wykaz krakowskich uczelni publicznych przedstawia się następująco:

    uniwersytety ogólne:

    1. Uniwersytet Jagielloński

    uniwersytety przymiotnikowe:

    1. Uniwersytet Ekonomiczny
    2. Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej
    3. Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja

    politechniki:

    1. Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki

    akademie:

    Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny (ang. International Society for Krishna Consciousness, w skrócie ISKCON), powszechnie znane jako Hare Kryszna – to hinduistyczna tradycja religijna określana jako gaudija wisznuizm wywodząca się z Bengalu Zachodniego i nauk Ćajtanji Mahaprabhu. Na Zachodzie nurt został spopularyzowany przez Bhaktivedantę Swamiego Prabhupadę, pierwszy ośrodek misyjny poza Indiami założony został przez Bhaktivedantę Swamiego w Nowym Jorku w roku 1966 . W Polsce MTŚK zostało oficjalnie zarejestrowane i wpisane pod numerem 30 do "Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych" Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dnia 31 stycznia 1990.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.
    1. Akademia Górniczo-Hutnicza
    2. Akademia Muzyczna
    3. Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki
    4. Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha

    pozostałe:

    1. Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego

    uczelnie kościelne o uprawnieniach uczelni publicznych:

    1. Uniwersytet Papieski Jana Pawła II (posiada uprawnienia uniwersytetu przymiotnikowego)
    2. Akademia Ignatianum (dawniej Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna „Ignatianum”)

    uczelnie niepubliczne:

    W Krakowie zarówno budynki mieszkalne jak i hale kulturalne odgrywały ważną rolę w procesie urbanizacji. Do dzisiejszych czasów przetrwało wiele teatrów jednak tylko niektóre pozostały w niezmienionej formie. Pomimo, że były przebudowane w znacznym stopniu, często używane do innych celów, czy też zniszczone nadają miastu specyficzny klimat. Odgrywają także dużą rolę w rozwoju sztuki teatralnej, w której Kraków zajmuje szczególnie wysokie miejsce.Balice – wieś w Polsce położona w środkowej części województwa małopolskiego, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów, na zachód od Krakowa. Wzdłuż wschodniej granicy miejscowości płynie rzeka Rudawa.
    1. Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego
    2. Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera
    3. Wyższa Szkoła Zarządzania i Bankowości

    Główne jednostki badawcze[]

  • Instytut Farmakologii PAN
  • Instytut Fizyki Jądrowej PAN
  • Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni im. Jerzego Habera PAN
  • Instytut Mechaniki Górotworu PAN
  • Instytut Ochrony Przyrody PAN
  • Instytut Języka Polskiego PAN
  • Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN
  • Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy
  • Instytut Botaniki im. Władysława Szafera PAN
  • Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN
  • Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN
  • Instytut Archeologii i Etnologii PAN o/Kraków
  • Instytut Fizjologii Roślin im. Franciszka Górskiego PAN
  • Instytut Matematyczny PAN
  • Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt w Krakowie
  • Obserwatorium Sejsmologiczne Instytutu Geofizyki PAN
  • Ośrodek Badawczy w Krakowie Instytutu Nauk Geologicznych PAN
  • Pracownia Instytutu Sztuki PAN
  • Pracownia Języka Prasłowiańskiego Instytutu Slawistyki PAN
  • Pracownia Krakowska Instytutu Historii Nauki PAN
  • Pracownia Słownika Historyczno-Geograficznego Małopolski w Średniowieczu PAN
  • Zakład Bibliografii Bieżącej PAN
  • Zakład Geomorfologii i Hydrologii Gór i Wyżyn PAN
  • Zakład Polskiego Słownika Biograficznego PAN
  • Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Mikroelektroniki Hybrydowej i Rezystorów – oddział zamiejscowy Instytutu Technologii Elektronowej
  • Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie
  • Krakowianie w międzynarodowych organizacjach naukowo-badawczych[]

    Przewodnicząca Rady Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN: prof. A. Zalewska

    Uwikłanie – polski film kryminalny z 2011 roku w reżyserii Jacka Bromskiego, zrealizowany na motywach powieści o tym samym tytule. Zdjęcia do obrazu powstawały w Krakowie. Film był dedykowany Jackowi Moczydłowskiemu, zmarłemu w 2010 roku, wieloletniemu szefowi produkcji Studia Filmowego Zebra.Borowina – peloid, rodzaj torfu o dużym stopniu przetworzenia przez bakterie humifikujące. Stosowana jest w leczeniu chorób reumatycznych, schorzeń ginekologicznych i niektórych chorób narządów wewnętrznych. Kąpiele borowinowe i inne zabiegi z użyciem borowiny są powszechnie stosowane w Polsce.

    Prezes Europejskiego Towarzystwa Biologii Naczyniowej: prof. Józef Dulak

    Prezydenci Europejskiego Towarzystwa Chirurgicznego: prof. T. Popiela – 2000; prof. J. Kulig – 2007; prof. W. Nowak – 2011

    Prezydent Międzynarodowej Organizacji Inżynierii Rolniczej i Biosystemowej (CIGR): prof. Tadeusz Juliszewski – 2013-2018

    Członek zespołu eksperckiego Komisji Europejskiej do spraw rozwoju nowoczesnych technologii: prof. Tadeusz Uhl

    Towarzystwo Oświaty Niepodległościowej (TON) – konspiracyjna organizacja Związku Nauczycielstwa Polskiego powstała w październiku 1939 r. w Warszawie (założyciele: Zygmunt Nowicki, Kazimierz Maj, Wacław Tułodziecki, Teofil Wojeński i Czesław Wycech).Politechnika Wrocławska – państwowa szkoła wyższa we Wrocławiu, uważana za jedną z najlepszych uczelni technicznych w Polsce. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 1. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 412. pośród wszystkich typów uczelni.

    Członek Rady Zarządzającej Science Europe: prof. Andrzej Jajszczyk

    Komercjalizacja badań naukowych[]

    Wieżowiec Rondo Business Park w Krakowie

    Krakowski Park Technologiczny[]

    Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. jest spółką zarządzającą Specjalną Strefą Ekonomiczną. Spółka została założona przez trzy największe uczelnie krakowskie: Politechnikę Krakowską, Akademię Górniczo-Hutniczą i Uniwersytet Jagielloński. Wśród założycieli były także władze miasta i województwa. Krakowska strefa przeznaczona jest głównie dla firm z sektora zaawansowanych technologii (elektronika, informatyka, telekomunikacja, biotechnologie), jednak swoje miejsce znalazły tu również firmy z innych branż, które poszukiwały dogodnych warunków inwestycyjnych (np. poligrafia, motoryzacja, logistyka). Do najbardziej znanych firm z branży motoryzacyjnej, które zainwestowały na terenie strefy w podkrakowskich Niepołomicach należą MAN oraz Nidec Motors.

    Ulica Szczepańska – ulica w Krakowie prowadząca z północnego narożnika Rynku Głównego na pl. Szczepański i ul. Jagiellońską. Jest najkrótszą ulicą na Starym Mieście liczy tylko 88 metrów, po stronie nieparzystej znajduje się 6 budynków ("numerów"), po stronie parzystej tylko dwa. Jest także jedną z najstarszych. Wytyczona została w 1257 roku, podczas lokacji Krakowa.Fiołek bagienny (Viola uliginosa) – gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych (Violaceae). Występuje od wschodnich Niemiec po centralną Rosję, od południowej Szwecji po północno-zachodnią Chorwację.

    Węzeł Wiedzy i Innowacji EIT w Krakowie[]

    16 grudnia 2009 zarząd Europejskiego Instytutu Technologicznego ogłosił, iż w konkursie w ramach KIC – (Knowledge and Innovation Community) w obszarze Zrównoważonej Energii (ang. Sustainable Energy) zwyciężył węzeł – CC PolandPlus – koordynowany przez Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie. W skład polskiej części konsorcjum wchodzą również: Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Śląska, Uniwersytet Śląski, Politechnika Wrocławska, Główny Instytut Górnictwa, IChPW, Tauron, ZAK Kędzierzyn, LOTOS, PGNiG. W projekcie uczestniczą też uczelnie i przedsiębiorstwa z Niemiec, Holandii, Francji, Hiszpanii i Szwecji. Udział w projekcie pozwala na tworzenie zupełnie nowych technologii i ich transfer do biznesu. Obszarem badań polskich naukowców będą czyste technologie węglowe. Na badania wykorzystywane w biznesie przypadnie 120 mln euro rocznie.

    Skawina – miasto w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Skawina. Miasto jest położone nad rzeką Skawinką kilkanaście kilometrów na południowy zachód od centrum Krakowa. Jest jednym z ośrodków miejskich aglomeracji krakowskiej.Kościół Polskokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół starokatolicki prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem Unii Utrechckiej Kościołów Starokatolickich, Światowej Rady Kościołów, Konferencji Kościołów Europejskich oraz Polskiej Rady Ekumenicznej. Organem prasowym wspólnoty jest „Rodzina”, przy kościele działa również Społeczne Towarzystwo Polskich Katolików. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp prof. dr hab. Wiktor Wysoczański.

    Centra Węzła Wiedzy i Innowacji – KIC Inno Energy: CC Germany: Karlsruhe, CC Alps Valleys: Grenoble, CC Benelux: Eindhoven / Leuven, CC Iberia: Barcelona, CC PolandPlus: Krakow, CC Sweden: Sztokholm

    Laboratorium badawcze Towarzystwa Maxa Plancka[]

    Krakowski oddział działa na mocy porozumienia o współpracy podpisanego przez Uniwersytet Jagielloński i niemieckie Towarzystwo Maxa Plancka w lipcu 2010 roku. Po polskiej stronie w realizację tej umowy zaangażowane jest powstające Małopolskie Centrum Biotechnologii o charakterze parku naukowo-badawczo-rozwojowego oraz Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ. Krakowskie laboratorium jest jedną z nielicznych placówek Towarzystwa Maxa Plancka zlokalizowanych poza granicami Niemiec.

    Dworzec Autobusowy w Krakowie – dworzec autobusowy umiejscowiony w Krakowie przy ul. Bosackiej, w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego Kraków Główny. Posiada 32 stanowiska odjazdowe na konstrukcji dwupoziomowej, z niezależnymi wjazdami oraz budynek stanowiący zaplecze dworcowe.Ułan (ang. Uhlan, niem. Ulan) – żołnierz jazdy lekkiej uzbrojonej w lance, szable oraz broń palną, charakterystycznej głównie dla kawalerii polskiej.

    Turystyka[]

    Ruch turystyczny w Krakowie[]

    W 2000 roku Kraków jako pierwsze miasto z Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej (równocześnie z Pragą) został Europejską Stolicą Kultury. W drugiej dekadzie XXI wieku został również wyróżniony tytułem Europejskiego Miasta Sportu 2014 i Miasta Literatury UNESCO. W 2006 r. Kraków został wymieniony wśród 5 najbardziej popularnych miast Europy, w 2007 r. uzyskał miano „najmodniejszego miasta świata” według amerykańskiej agencji internetowej Orbitz, wyznaczającej trendy w światowej turystyce.

    Powiat wielicki – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wieliczka.W jego skład wchodzi 106 miejscowości a jego powierzchnia wynosi 427,8 km², co daje mu 15 miejsce wśród 22 powiatów województwa małopolskiego.Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej (rzeki, jeziora, zatoki, morskiej cieśniny itp.)

    W 2012 roku Kraków odwiedziło blisko 9 mln osób. Turystów krajowych było 6,6 mln, natomiast zagranicznych 2,35 mln. Spośród turystów zagranicznych Kraków najczęściej odwiedzają goście z Wielkiej Brytanii (23 proc.), Niemiec (13 proc.), Włoch (9,4 proc.), Francji (9 proc.), Hiszpanii (8,5 proc.) oraz Rosji (5,9 proc.). Wśród gości krajowych przeważali mieszkańcy Małopolski (24,5 proc.), województwa mazowieckiego (10,5 proc.) i śląskiego (9,4 proc.). Dochody Krakowa z turystyki w 2012 roku osiągnęły rekordowy poziom 3,5 mld zł.

    Kopernia – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów.Interia.pl – portal internetowy, założony w 1999, przy czym oficjalna premiera podstawowej usługi - portalu internetowego - odbyła się 11 lutego 2000 r. Od 18 października 1999 do 11 lutego następnego roku serwis umożliwiał jedynie korzystanie z bezpłatnych kont poczty elektronicznej ("poczta.fm"). Portal jest prowadzony przez Grupę INTERIA.PL Sp. z o.o. Sp. k., która od stycznia 2008 niemal w całości (96.6.% akcji i 99% głosów na walnym zgromadzeniu) należy do niemieckiego przedsiębiorstwa Grupa Bauer Media Polska.

    Liczba turystów w 2012 była wyższa niż w poprzednich latach. W 2011 roku Kraków odwiedziło 8,6mln osób, a wcześniej było to 8,1 mln (2010), 7,3 mln (2009) oraz 7,4 mln (2008). Liczba turystów rośnie systematycznie od roku 2003, gdy miasto odwiedziło 5,5 mln osób.

    W latach 2014 i 2015 Kraków zdobył nagrody Zoover Award, miasta europejskiego najlepszego dla turystów. W tymże samym 2015 r. według brytyjskich respondentów magazynu „Which”, Kraków został uznany za najciekawsze i najbardziej przyjazne z punktu widzenia krótkiego turystycznego wyjazdu (tzw. city breaks) europejskie miasto.

    Tenczyński Park Krajobrazowy – park krajobrazowy – położony na zachód od Krakowa w województwie małopolskim. Wchodzi w skład Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych.Europejski Instytut Technologiczny (EIT) – inicjatywa Unii Europejskiej zmierzająca do stworzenia europejskiej organizacji naukowej na wzór MIT i jako przeciwwaga dla niej. Parlament Europejski na swoim posiedzeniu 26 września 2007 podjął decyzję o utworzeniu EIT, a 18 czerwca 2008 roku zadecydowano, iż siedzibą Rady Zarządzającej EIT będzie Budapeszt.

    Ważną rolę w ostatnim dziesięcioleciu zaczyna odgrywać turystyka religijna, pielgrzymkowa i turystyka śladami kultury żydowskiej. Od kilku lat intensywnie rozwija się również w Krakowie turystyka kongresowa. W 2010 roku odbyło się w Krakowie 7112 spotkań, co stanowi 40% wszystkich organizowanych tego typu imprez w Polsce. Na drugim miejscu znalazła się Warszawa – 3556 spotkań, dalej były: Trójmiasto – 3258, Katowice – 1077, Poznań – 1110. Dalszy rozwój turystyki kongresowej jeszcze bardziej się rozwinął, gdy zostało otwarte Centrum Kongresowe ICE Kraków, Tauron Arena Kraków i EXPO Kraków.

    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Kalwaria Zebrzydowska – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kalwaria Zebrzydowska, założone w pierwszej poł. XVII w. przez wojewodę krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego.

    Dużym zainteresowaniem turystów cieszy się również województwo małopolskie, które odwiedza 14,5% ogółu turystów spędzających wakacje w Polsce, co daje mu drugie miejsce po województwie zachodniopomorskim.

    Główne atrakcje turystyczne Krakowa[]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Zabytki w Krakowie.
  • Zamek Królewski na Wawelu
  • Katedra Wawelska
  • Stare Miasto – od 1978 wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
  • Rynek Główny
  • Sukiennice
  • Kościół Mariacki
  • Kolegiata św. Anny
  • Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Kazimierz – od 1978 wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
  • Cmentarz Remuh
  • Kopiec Kościuszki.
  • Trasy turystyczne w Krakowie[]

    Ul. GrodzkaDroga Królewska tzw. Via Regia

    W Krakowie wyznaczono kilkanaście oficjalnych tras turystycznych, większość z nich ma historyczne konotacje. Są to:

    Stary cmentarz żydowski zwany również Cmentarzem Remuh (lub Remu) – najstarszy cmentarz żydowski w Krakowie i jeden z najstarszych w Europie, założony w 1535.Instytut Mechaniki Górotworu PAN (oficjalna nazwa anglojęzyczna: Strata Mechanics Research Institute) – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Krakowie zajmujący się badaniami z zakresu fizyki skał, fizykochemii przepływów cieczy i gazów, geomechaniki, geotechniki, technologii górniczych oraz wybranych zagadnień inżynierii środowiska.
    1. Droga Królewska (tzw. Via Regia)
    2. Droga Skazańców (tzw. Via Dolorosa) z Ratusza przez Sławkowską i Długą do szubienicy za Kleparzem.
    3. Trasa Uniwersytecka
    4. Trasa Świętego Stanisława
    5. Trasa Zabytków Żydowskich
    6. Trasa Zabytków Zwierzyńca
    7. Trasa Zabytków Podgórza
    8. Trasa Nowohucka
    9. Trasa „Ścieżkami Jana Pawła II”
    10. Trasa „Spacer po Plantach wokół Starego Miasta”
    11. Trasa „Spacer po Lesie Wolskim”
    12. Szlak Twierdzy Kraków
    13. Szlak „Kopce Krakowa”
    14. Krakowski Szlak Techniki
    15. Krakowski Szlak Świętych
    16. Krakowski Szlak Generała Bema
    17. krakowski odcinek małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej
    18. krakowski odcinek (etap IX) Małopolskiej Drogi św. Jakuba

    Kultura[]

    Kraków jest ośrodkiem kulturalnym i turystycznym Europy. Obszar zabytkowego Starego Miasta oraz Kazimierza wpisano w 1978 r. na pierwszą listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. W roku 2000 Kraków otrzymał tytuł Europejskiej stolicy Kultury. W 2008 r. odwiedziło go blisko 7,5 miliona turystów, w tym ponad 2 miliony cudzoziemców. W Krakowie swe siedziby mają instytucje kulturalne o znaczeniu ogólnopolskim.

    Krakowski Szybki Tramwaj (KST) – współczesna krakowska inwestycja w komunikację zbiorową mająca zapewnić miastu szybką i sprawną sieć transportu zbiorowego łączącą zalety klasycznego tramwaju oraz metra. W jej skład wchodzą bezkolizyjne torowiska tramwajowe lub wybrane torowiska wydzielone z zapewnionym bezwzględnym priorytetem na skrzyżowaniach. Budowa systemu rozpoczęła się oficjalnie w latach 90., natomiast uruchomienie pierwszego korytarza z osiedla Krowodrza Górka do Kurdwanowa nastąpiło 12 grudnia 2008 roku. System jest stale ulepszany oraz rozbudowywany.Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.

    Teatry[]

     Osobny artykuł: Teatry Krakowa.

    W Krakowie istnieje 11 dużych teatrów oraz szereg mniejszych, często wystawiających swoje sztuki w małych nastrojowych piwniczkach. Znajduje się tu także pierwszy polski teatr stały, publiczny i zawodowy, Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, jeden z najstarszych w Polsce. W 2008 r. wzniesiono budynek Opery Krakowskiej przy ul. Lubicz. Zespół Opery występował wcześniej w budynku Teatru im. J. Słowackiego. W mieście działa również filharmonia im. Karola Szymanowskiego.

    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Hartmann Schedel (ur. 13 lutego 1440 w Norymberdze, zm. 28 grudnia 1514 tamże) – niemiecki lekarz, humanista i historyk. Autor Kroniki świata wydanej w 1493 roku w Norymberdze.

    Muzea i galerie[]

     Osobny artykuł: Muzea Krakowa.

    Biblioteki[]

     Osobny artykuł: Krakowskie biblioteki.

    Kraków posiada 5 bibliotek publicznych: 4 miejskie i 1 wojewódzką oraz 2 biblioteki: przy Ośrodku Kultury im. C. K. Norwida i Regionalnym Ośrodku Edukacji Ekologicznej. Poza tym na terenie miasta działa 16 bibliotek naukowych (głównie przy uczelniach i instytutach naukowych) m.in. Biblioteka Jagiellońska, Biblioteka Książąt Czartoryskich, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Hugona Kołłątaja, Biblioteka Naukowa Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.

    Barbakan w Krakowie (zwany też potocznie Rondlem) – barbakan, najbardziej wysunięta na północ część fortyfikacji miejskich w Krakowie.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Muzyka w Krakowie[]

     Osobny artykuł: Muzyka w Krakowie.

    Kina w Krakowie[]

     Osobny artykuł: Kina w Krakowie.

    Krakowskie tradycje i imprezy kulturalne[]

     Osobny artykuł: Imprezy kulturalne w Krakowie.
    Święto Chleba w 2007 roku

    W Krakowie odbywają się liczne imprezy i festiwale studenckie, w tym:

    Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk – placówka naukowo-badawcza Polskiej Akademii Nauk, zajmuje się badaniami w zakresie problematyki gospodarki surowcami mineralnymi. Zakres badań obejmuje szerokie spektrum problematyki: od prognozy możliwości pozyskania surowców, ich udokumentowanie, zagospodarowanie, procesy przeróbki i przetwarzania, ochronę środowiska przyrodniczego, aż do strategii i oceny gospodarki surowcami w gospodarce krajowej na tle uwarunkowań rynku światowego.Lokacja Krakowa – lokacja Krakowa przeprowadzona w oparciu o prawo lokacyjne wydane przez księcia krakowskiego Bolesława Wstydliwego 5 czerwca 1257; prawo lokacyjne nadało miastu nową formę organizacyjno-prawną i nowy kształt urbanistyczny.
  • Juwenalia – coroczne święto studentów, trwa od kilku do kilkunastu dni w maju (czasem na początku czerwca). Elementami obchodów są pochody studenckie i wręczenie żakom klucza do bram miasta. Juwenaliom towarzyszą liczne koncerty, występy i zabawy.
  • Festiwal Nauki w Krakowie – impreza organizowana przez wszystkie krakowskie państwowe uczelnie wyższe, przy udziale licznych instytucji. Celem jest zaprezentowanie działalności naukowej i dydaktycznej niektórych szkół poprzez panele dyskusyjne, prezentacje z doświadczeniami i część kulturalną (koncerty, występy artystyczne).
  • MediaTory – Studenckie Nagrody Dziennikarskie, przyznawane corocznie przez studentów dziennikarstwa z dwudziestu uczelni z całej Polski.
  • Wianki
  • Coke Live Music Festival
  • Selector Festival
  • Wielka Parada Smoków
  • Rękawka
  • Festiwal Kultury Żydowskiej
  • Jarmark Świętojański
  • Opera Rara
  • Misteria Paschalia
  • Międzynarodowy Festiwal Kina Niezależnego OFF Plus Camera
  • Festiwal Muzyki Filmowej
  • Festiwal Literacki Czesława Miłosza
  • Festiwal Zaczarowanej Piosenki
  • ArtBoom Festival
  • Unsound
  • Conrad Festival
  • Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia
  • Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych
  • Międzynarodowe Triennale Grafiki w Krakowie (do 1991 roku: Międzynarodowe Biennale Grafiki w Krakowie)
  • Powitanie Nowego Roku i Zabawa Sylwestrowa na Rynku Głównym
  • Koncert Noworoczny w Filharmonii Krakowskiej
  • Międzynarodowy Festiwal Piosenki Żeglarskiej „Shanties”
  • Międzynarodowy Festiwal Filmu Reklamowego
  • Emaus
  • Krakowska Wiosna Muzyki
  • Krakowskie Reminescencje Teatralne
  • Jazz Juniors
  • PaKA
  • Dni Muzyki Organowej
  • Ogólnopolski Festiwal Filmów Krótkometrażowych
  • Noc Muzeów
  • Krakowski Festiwal Filmowy
  • Krakowski Piknik Archeologiczny
  • Święto Chleba
  • Lajkonik
  • Festiwal Pierogów
  • Parada Jamników
  • Studencki Festiwal Informatyczny
  • Filmy i seriale kręcone w Krakowie[]

    W Krakowie nakręcono zdjęcia do kilkunastu filmów i seriali, m.in.:

    Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.Rudawa – rzeka w województwie małopolskim, lewy dopływ Wisły, do której uchodzi w 75,4 km biegu Wisły, na Bulwarze Rodła. Powstaje z połączenia Krzeszówki i Rudawki, wypływających z Wyżyny Olkuskiej na południowo zachodnich krańcach wsi Rudawa, następnie płynie przez Rów Krzeszowicki, przedziera się przez Grzbiet Tenczyński i uchodzi w Krakowie między Półwsiem Zwierzynieckim a Zwierzyńcem koło klasztoru Norbertanek.

    Filmy[]

  • Lista Schindlera Stevena Spielberga
  • Katyń Andrzeja Wajdy
  • Człowiek z marmuru Andrzeja Wajdy
  • Vinci Juliusza Machulskiego
  • Anioł w Krakowie Artura Więcka
  • Uwikłanie Jacka Bromskiego
  • Podwójne życie Weroniki Krzysztofa Kieślowskiego
  • Karol – człowiek, który został papieżem Giacomo Battiato
  • Bracia Karamazow Petra Zelenka
  • Spis cudzołożnic Jerzego Stuhra
  • Polski film Marka Najbrta
  • Bokser Tomasza Blachnickiego
  • Jowita Janusza Morgensterna
  • Legenda Tatr Wojciecha Solarza
  • Kanclerz Ryszarda Bera
  • Nie kłam, kochanie Piotra Wereśniaka
  • Noce i dnie Jerzego Antczaka
  • Podróż za jeden uśmiech Adama Bahdaja
  • Świadectwo Pawła Pitery
  • Wesele Wojciecha Smarzowskiego
  • 33 sceny z życia Małgorzaty Szumowskiej
  • The Rhythm Viveka Kumara
  • Banita Prashanta Chadhy
  • Yeh jo mohabbat hai Shree Narayana Singha
  • Nieulotne Jacka Borcucha
  • Historie miłosne Jerzego Stuhra
  • Bóg w Krakowie Dariusza Reguckiego
  • Music, War and Love Marthy Coolidge
  • Seriale[]

  • Majka
  • Julia
  • Detektywi
  • W11
  • Szpital
  • Szkoła
  • Życie Kamila Kuranta
  • Szczególne zainteresowanie u reżyserów krakowskimi plenerami można zaobserwować w pierwszych latach XXI wieku. Kraków cieszy się rosnącym zainteresowaniem twórców z Bollywood.

    Park Jordana – park w Krakowie, położony przy al. 3 Maja, w bezpośrednim sąsiedztwie Błoń, Miasteczka Studenckiego AGH i Stadionu Miejskiego.Szachownica – w szachach klasycznych i warcabach kwadratowa 64-polowa plansza, składająca się z 8 poziomych rzędów i 8 pionowych kolumn (rzędy i kolumny nazywane są również liniami). Pola te są przemiennie jasne i ciemne (dla ujednolicenia nazywane kolorem białym i czarnym). Każda linia pól w pionie oznaczona jest w notacji algebraicznej literą (od a do h), natomiast liniom pól w poziomie przyporządkowane są cyfry (od 1 do 8). Dzięki temu każde pole ma swoją współrzędną i może być w łatwy sposób zlokalizowane. Pole a1 jest koloru czarnego i znajduje się zawsze w lewym dolnym rogu szachownicy (dla zawodnika grającego białymi bierkami). Standardowy wymiar szachownicy wynosi 50 × 50 cm.

    Pomniki w Krakowie[]

     Osobny artykuł: Lista krakowskich pomników.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] 5 [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wydry (Lutrinae) – drapieżne ssaki z rodziny łasicowatych spotykane prawie na całym świecie, przystosowane do ziemnowodnego trybu życia. W Polsce spotykana jest wydra europejska.
    Cracow – miejscowość w stanie Queensland w Australii, 485 km na północ od Brisbane. Nazwę Cracow nadał jej w marcu 1851 farmer John Ross, przypuszczalnie dla uczczenia polskiego Krakowa, aczkolwiek nie są znane powody, dla których Ross pragnął wyróżnić Kraków.
    Odwach Ratuszowy (1782-1946) – nieistniejący już odwach zlokalizowany niegdyś na krakowskim rynku przy krakowskiej wieży ratuszowej.
    Krok – legendarny władca Czech, według Kroniki Kosmasa, pisanej łaciną, w postaci latynizmu Crocco (w późniejszych kopiach jako Groh i Grecko).
    Podwójne życie Weroniki (fran. La double vie de Véronique) – metafizyczny dramat produkcji polsko-francusko-norweskiej w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego z 1991 roku. Pierwszy film Kieślowskiego zrealizowany poza granicami Polski.
    Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.
    Lista światowego dziedzictwa (ang. World Heritage List; fr. Liste du patrimoine mondial) – lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2013) 981 obiektów w 160 krajach, w tym 759 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 193 przyrodniczego (P) i 29 mieszanych (K, P). O wpisaniu danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 r. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje. Jeżeli wniosek o wpisanie danego miejsca na listę nie zostanie uwzględniony, może być złożony ponownie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.236 sek.