• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krajowy Kongres Indian Amerykańskich

    Przeczytaj także...
    Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Sjuksowie, Lakoci – Indianie Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Krajowy Kongres Indian Amerykańskich (ang. National Congress of American Indians, NCAI) – najstarsza i największa ze współczesnych organizacji indiańskich w Stanach Zjednoczonych, skupiająca przedstawicieli ponad 250 plemion.

    Powstała w 1944 roku w odpowiedzi na federalną politykę asymilacji i likwidacji rezerwatów indiańskich (ang. termination policy), wspierając wspólne wysiłki współczesnych indiańskich przywódców i działaczy na rzecz obrony suwerenności i praw traktatowych tubylczych ludów Ameryki. Zrzeszający początkowo ok. 100 plemion, Kongres skupia obecnie przewodniczących rad plemiennych i liderów ponad 250 plemion i grup tubylczych Amerykanów z całego kraju. NCAI monitoruje politykę władz federalnych wobec Indian, koordynuje współpracę międzyplemienną i lobbuje na rzecz wdrażania korzystnych dla amerykańskich Indian rozwiązań prawnych oraz społeczno-ekonomicznego i kulturalnego rozwoju tubylczych społeczności w USA.

    Mohave (Mojave, Yuma, nazwa własna: Pipa Aha Macav (Ludzie znad rzeki/wody)) - plemię północnoamerykańskich Indian z południowego zachodu USA posługujące się językiem mohave z rodziny na-dene. Nie należy ich mylić z irokeskim plemieniem MohawkówYurok (nazwa z języka sąsiedniego plemienia Karuk oznacza Ludzie żyjący w dole rzeki) – plemię indiańskie, zamieszkujące w przeszłości obszar wzdłuż wybrzeża pacyficznego północno-wschodniej części stanu Kalifornia i południowej części Oregonu. Obecnie żyją w kilku rancheríach i w Rezerwacie Plemienia Yurok w Hrabstwa Humboldt.

    Bieżąca działalność NCAI koncentruje się wokół:

  • ochrony programów i usług na rzecz tubylczych rodzin, a zwłaszcza starców oraz dzieci i młodzieży
  • promocji i wspierania rozwoju indiańskiej oświaty, w tym wyrównywania szans indiańskiej młodzieży i kształcenia dorosłych
  • wspierania indiańskiej służby zdrowia, w tym programów walki z uzależnieniami, walki z HIV-AIDS i innymi chorobami społecznymi
  • wspierania ochrony środowiska i zarządzania tubylczymi zasobami naturalnymi
  • ochrony indiańskich zasobów kulturowych i wolności religijnej tubylczych Amerykanów
  • promocji rozwoju ekonomicznego tubylczych społeczności w rezerwatach i poza rezerwatami, w tym wspierania programów rozwoju gospodarczego i aktywizacji zawodowej Indian oraz przyciągania prywatnych inwestycji i państwowych funduszy do rezerwatów
  • ochrony praw wszystkich Indian do posiadania godnego, bezpiecznego i taniego domu.
  • Podobnie jak prezydent USA, prezydent NCAI raz w roku wygłasza ważne Przemówienie o stanie Kraju Indian, określające priorytety organizacji na kolejny rok.

    Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Sjuksowie, Lakoci – Indianie Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.Vine Deloria Jr. (ur. 26 marca 1933, zm. 13 listopada 2005) – profesor teologii i prawa, amerykański naukowiec i działacz społeczny, historyk, filozof, adwokat praw amerykańskich Indian, znany pisarz i publicysta. Z pochodzenia Indianin z plemienia Siuksów (Lakota). Specjalizował się w kwestiach tubylczych praw traktatowych, suwerenności plemiennych narodów i pierwotnych religii Indian Ameryki Północnej. Głosił potrzebę większego szacunku i zrozumienia dla tradycyjnej wiedzy ludów pierwotnych i indiańskich sposobów widzenia świata, wypowiadał się krytycznie o relacjach władz USA i świata nauki z tubylczymi Amerykanami. Jeden z najbardziej znanych współczesnych Siuksów i najbardziej cenionych tubylczych intelektualistów Ameryki Płn.

    Przewodniczący NCAI:

  • Napoleon B. Johnson, Cherokee (1944-1952)
  • Joseph R. Garry, Coeur d'Alene (1953-1959)
  • Walter Wetzel, Blackfeet (1960-1964)
  • Clarence Wesley, San Carlos Apache (1965-1966)
  • Wendell Chino, Mescalero Apache (1967-1968)
  • Earl Old Person, Blackfeet (1969-1970)
  • Leon F. Cook, Red Lake Chippewa (1971-1972)
  • Mel Tonasket, Colville (1973-1976)
  • Veronica L. Murdock, Mohave (1977-1978)
  • Edward Driving Hawk, Sioux (1979-1980)
  • Joseph DeLaCruz, Quinault (1981-1984)
  • Reuben A. Snake, Jr., Ho-Chunk (1985-1987)
  • John Gonzales, San Ildefonso Pueblo (1988-1989)
  • Wayne L. Ducheneaux, Cheyenne River Sioux (1990-1991)
  • Gaiashkibos, Lac Courte Oreilles (1992-1995)
  • W. Ron Allen, Jamestown S’Klallam (1996-1999)
  • Susan Masten, Yurok (2000-2001)
  • Tex Hall, Mandan/Hidatsa/Arikara (2002-2005)
  • Joe A. Garcia, Ohkay Owingeh (2006-2009)
  • Jefferson Keel, Chickasaw (2010-)
  • Dyrektorem wykonawczym NCAI w latach 1964-67 był prof. Vine Deloria Jr. - znany lakocki działacz na rzecz praw Indian, wybitny prawnik, teolog, historyk i pisarz, zmarły w 2005.

    Czirokezi (nazwa własna Tsalagi, ang. Cherokee) — plemię Indian Ameryki Północnej pierwotnie wywodzące się od Irokezów i zamieszkujące podgórskie, zachodnie obszary Karoliny Południowej i Północnej, północną Georgię i wschodnie Tennessee. Później większość jego członków zostało przymusowo przesiedlona na tereny płaskowyżu Ozark. Byli jednym z plemion wliczanych w skład grupy Pięciu Cywilizowanych Plemion. Posługują się językiem czirokeskim.Tubylczy Amerykanin (inaczej rdzenny Amerykanin, czasem też "rodowity Amerykanin", ang. Native American) – wieloznaczne pojęcie, które w zależności od autora i kontekstu może oznaczać:

    Linki zewnętrzne[]

  • oficjalna strona NCAI (ang.) [dostęp 8 października 2011]



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Odżibwejowie lub Czipewejowie (ang. Ojibwa, Ojibwe, Ojibway, Chippewa) – nazwa własna Anishinabe (Anishinaubag, Neshnabek, Mississauga, spotykane inne nazwy spolszczone: Odżibueje, Czipeweje, Odżibwa, Odżibwe, Chipewa, Chipewe, Hakatonwan) – Indianie Ameryki Północnej, najliczniejsze plemię obszaru Wielkich Jezior. Odżibwejowie (sami preferują nazwę Ojibwa) są trzecią co do wielkości grupą Indian amerykańskich. Nazwa "Ojibwa" pochodziła od algonkińskiego "kurczyć przez przypiekanie" i oznaczała charakterystyczne szwy wypalane na mokasynach i odzieży Anishinabe. "Chippewa" jest zniekształconą nazwą "Ojibwa".
    Arikara – plemię Indian Ameryki Północnej spokrewnione z Paunisami, wśród białych osadników znane również jako "Arickaree" lub "Ree". Słowo "Arikara" znaczy tyle co "rogi" lub "jeleń" i ma związek ze sposobem układania włosów wzwyż po dwóch stronach głowy w oparciu o odpowiednio umocowane grzebienie.
    Czikasawowie (ang. Chickasaw) - plemię Indian Ameryki Północnej blisko spokrewnione z Krikami i Czoktawami. Było to wojownicze plemię, które nieomal zniszczyło armię de Soto w roku 1541. Zamieszkiwali północne obszary dzisiejszego stanu Missisipi i część Tennessee. Byli właścicielami niewolników, ale wraz z zakończeniem wojny secesyjnej uwolnili ich i przyjęli do plemienia. Po przeniesieniu się do Oklahomy stali się członkami Pięciu Cywilizowanych Plemion. Ich wodzowie nosili miano "mingos".
    Czarne Stopy (Siksika, Blackfoot) – federacja trzech blisko spokrewnionych plemion Indian Ameryki Północnej zamieszkujących prowincję Alberta w Kanadzie i stan Montana w Stanach Zjednoczonych. W skład grupy wchodziły plemiona: Pikuni (Piegan), Kainah i Siksika, które w XIX w. obejmowały swoją opieką także sąsiednie mniejsze plemiona Gros Ventre i Sarsi. Do dziś wielu z nich zamieszkuje rezerwaty po obu stronach granicy amerykańsko-kanadyjskiej i posługuje się językiem siksika z grupy języków algonkińskich.
    Mandanowie (ang. Mandan, dakota Man dan), plemię Indian Ameryki Północnej z siouańskiej rodziny językowej, zamieszkujące obszar Wielkich Równin, odłam Dakotów najbliżej spokrewniony z plemieniem Winebagów. Mandanowie sami siebie określali mianem Numakiki (ludzie).
    Rezerwat Indian – autonomiczny obszar przeznaczony dla tubylczych ludów Ameryki (Indian), ustanowiony przez dane państwo (lub jego jednostkę administracyjną, np. stan, prowincję) – zazwyczaj w celu ochrony terytorium, tożsamości, integralności, odrębności i innych praw tubylczej grupy, będącej jego właścicielem lub użytkownikiem.
    Indianie Ameryki Północnej – Indianami nazywa się niemal całą (z wyłączeniem Aleutów i Inuitów) autochtoniczną (tubylczą, rdzenną) ludność obu Ameryk o złożonej etnogenezie. Znaleziska archeologiczne i antropologiczne sugerują, że Ameryka Północna została zaludniona przez przybyszy z Azji co najmniej 12 tysięcy lat temu. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy).

    Reklama