• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krajowa lista wyborcza - 1989



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Mieczysław Franciszek Rakowski (ur. 1 grudnia 1926 w Kowalewku-Folwarku, zm. 8 listopada 2008 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, premier PRL w latach 1988–1989, poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji, ostatni I sekretarz KC PZPR.Adam Michnik (ur. 17 października 1946 w Warszawie) – polski publicysta, eseista, pisarz, historyk i działacz polityczny. Od 1989 redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”.

    Krajowa lista wyborcza (potocznie lista krajowa) – lista ogólnopolska obejmująca 35 kandydatów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej X kadencji w pierwszej turze wyborów parlamentarnych w 1989. Znaleźli się na niej przedstawiciele najwyższych władz państwowych i partyjnych związani z Polską Zjednoczoną Partią Robotniczą oraz ugrupowaniami satelickimi i kontrolowanymi przez PZPR organizacjami społecznymi. W głosowaniu z 4 czerwca 1989 zaledwie dwóch spośród nich uzyskało mandaty poselskie. Porażkę pozostałych (w tym urzędującego premiera Mieczysława Rakowskiego, członków Biura Politycznego KC PZPR, ministrów Czesława Kiszczaka i Floriana Siwickiego, liderów SD i ZSL), w wyniku której większość przywódców obozu rządzącego znalazła się poza parlamentem, powszechnie uznano za prestiżową klęskę obozu władzy.

    Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wybory czerwcowe, wybory do Sejmu kontraktowego) – odbyły się w dniach 4 czerwca i 18 czerwca. Były to pierwsze częściowo wolne wybory w powojennej historii Polski. W ich wyniku Polska stała się pierwszym państwem bloku wschodniego, w którym wyłonieni w wyborach przedstawiciele opozycji demokratycznej uzyskali realny wpływ na sprawowanie władzy.Czesław Kiszczak (ur. 19 października 1925 w Roczynach) – generał broni Wojska Polskiego, szef Zarządu II Sztabu Generalnego WP (1973–1979) i szef Wojskowej Służby Wewnętrznej (1979–1981), działacz komunistyczny, minister spraw wewnętrznych (1981–1990), Prezes Rady Ministrów PRL (od 2 do 17 sierpnia 1989), poseł IX kadencji, wicepremier pierwszego niekomunistycznego rządu PRL (1989–1990).

    Powstanie listy krajowej[ | edytuj kod]

    Ustalenia Okrągłego Stołu pomiędzy rządzącymi komunistami i solidarnościową opozycją przewidywały częściowo wolne wybory do Sejmu PRL – 65% mandatów miało przypaść sygnatariuszom Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (przedstawicielom Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, Stronnictwa Demokratycznego, Stowarzyszenia „Pax”, Unii Chrześcijańsko-Społecznej i Polskiego Związku Katolicko-Społecznego), zaś o pozostałe 35% mogli ubiegać się kandydaci bezpartyjni. 10% spośród 460 posłów miało zostać wyłonionych z listy krajowej, która w zamierzeniu miała przede wszystkim służyć bezproblemowemu uzyskaniu mandatów sejmowych przez przywódców partyjnych. Liderom „Solidarności” zaproponowano obsadzenie w jej ramach jedenastu miejsc, na co przedstawiciele opozycji nie wyrazili zgody, uznając to za podstępną próbę zatarcia przez PZPR różnicy między stronami rządową i solidarnościową.

    Lista ogólnopolska, zwana także listą krajową lub listą państwową to stały element wyborów parlamentarnych w Polsce do 2001. Wprowadzona została jeszcze w PRL w 1985 roku. Stosowanie listy krajowej nabrało rzeczywistego znaczenia z punktu widzenia wyników wyborów dopiero w 1989 roku podczas wyborów kontraktowych. W 1989 lista krajowa miała służyć zagwarantowaniu miejsca w Sejmie 35 czołowym działaczom PZPR oraz jej satelitów.Wojciech Roszkowski (ur. 20 czerwca 1947 w Warszawie) – polski ekonomista i historyk, profesor nauk humanistycznych, poseł do Parlamentu Europejskiego VI kadencji.

    7 kwietnia 1989 Sejm, w ramach realizacji ustaleń Okrągłego Stołu, przyjął nową ordynację wyborczą. Ustawa przewidziała, że z krajowej listy wyborczej obsadzonych zostanie nie więcej niż 10% mandatów, Rada Państwa stosownie do powierzonych jej kompetencji liczbę tak wybieranych posłów ustaliła na 35. Prawo do zgłaszania krajowej listy wyborczej ordynacja wyborcza przyznawała wyłącznie porozumieniu naczelnych władz PZPR, ZSL, SD, „Pax”, UChS, PZKS i PRON. Miała ona zawierać tylu ułożonych w porządku alfabetycznym kandydatów, ile dla całej listy przewidziano mandatów. Posłami mieli zostać ci kandydaci, którzy otrzymali więcej niż połowę głosów ważnych. Głosowanie „za” danym kandydatem następowało poprzez nieskreślenie jego nazwiska na liście krajowej – tym samym niedokonanie żadnych oznaczeń na wydanej wyborcy odrębnej karcie do głosowania z tymi kandydatami oznaczało automatyczne zagłosowanie za wszystkimi umieszczonymi na niej osobami. Ordynacja wyborcza nie zawierała natomiast żadnych przepisów przewidujących dalsze postępowanie w przypadku, gdyby część tych miejsc nie została obsadzona w pierwszej turze głosowania – ekipa Wojciecha Jaruzelskiego zupełnie nie przewidziała możliwości upadku listy krajowej.

    Państwowa Komisja Wyborcza – w ustroju prawnym Rzeczypospolitej stały (od 1991 r.), najwyższy w Polsce organ wyborczy właściwy w sprawach przeprowadzania wyborów w Polsce, tj. wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do organów samorządu terytorialnego i do Parlamentu Europejskiego oraz referendum. Jest organem władzy wykonawczej.Patriotyczny Ruch Odrodzenia Narodowego (PRON) – organizacja polityczna (początkowo pod nazwą Obywatelskie Komitety Ocalenia Narodowego) utworzona w okresie stanu wojennego przez PZPR i podporządkowane jej stronnictwa polityczne oraz zależne od władz organizacje katolickie w celu propagandowego wykazania poparcia społeczeństwa dla polityki partii, a w szczególności wprowadzenia stanu wojennego. PRON miał nawiązywać do tradycji działalności Frontu Jedności Narodu, jednoczącego patriotycznie nastawionych Polaków różnych orientacji politycznych i światopoglądowych (stąd istotny był udział organizacji katolickich).

    Krajową listę wyborczą Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła 12 maja 1989. Kandydatów zaprezentowano jako przedstawicieli szerokiego spektrum różnych grup politycznych, społecznych, kulturalnych, samorządowych i naukowych. Faktycznie wszyscy pretendenci ściśle reprezentowali ugrupowania obozu rządzącego. Przykładowo były I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania był przedstawiany jako działacz samorządowy, a zastępca przewodniczącego Rady Państwa i były wicepremier Kazimierz Barcikowski jako reprezentant środowisk spółdzielczych.

    Unia Chrześcijańsko-Społeczna (UChS) – polskie stronnictwo polityczne, powstałe w styczniu 1989 z przekształcenia Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Społecznego (ChSS). W latach 1992–1993 używało nazwy Unia Chrześcijańsko-Społeczna „Akcja Ekumeniczna”.Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce, powstała 27 listopada 1949 z połączenia prokomunistycznego "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL jako partia satelicka Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej realizowała jej politykę wobec wsi.

    I sekretarz KC PZPR i przewodniczący Rady Państwa Wojciech Jaruzelski nie znalazł się wśród kandydatów – po wyborach miał on bowiem objąć nowo utworzony urząd Prezydenta PRL. Na liście umieszczono natomiast pozostałych przywódców partii komunistycznej, liderów ZSL i SD, przewodniczących koncesjonowanych organizacji chrześcijańskich, kobiecych, związkowych, a także kilku wspierających obóz rządzący profesorów i artystów.

    Okrągły Stół – negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 przez przedstawicieli władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, demokratycznej opozycji oraz strony kościelnej (przedstawiciele Kościoła katolickiego i Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego). Antoni Kazimierz Dudek (ur. 17 października 1966 w Krakowie) – polski politolog, profesor nauk humanistycznych, członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Mikołaj Kozakiewicz (ur. 24 grudnia 1923 w Albertynie (obecnie Białoruś), zm. 22 listopada 1998) – polski socjolog, polityk, były marszałek Sejmu, poseł na Sejm PRL IX kadencji, Sejm kontraktowy i Sejm I kadencji, profesor nauk humanistycznych, autor kilkudziesięciu książek z zakresu seksuologii, socjologii wychowania i oświaty, publicysta.
    Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.
    Bohdan Tomaszewski (ur. 10 sierpnia 1921 w Warszawie) – polski dziennikarz, komentator sportowy, tenisista (przedwojenny wicemistrz Polski juniorów), autor książek i scenariuszy filmowych. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
    Anatol Lawina (ur. 10 lipca 1940 w Moskwie, zm. 16 września 2006 w Warszawie) – polski działacz opozycji demokratycznej i podziemnej Solidarności.
    Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia komunistyczna założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989.
    Adam Zieliński (ur. 28 czerwca 1931 w Pruszkowie) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, specjalista z zakresu prawa cywilnego, profesor zwyczajny na Uniwersytecie Warszawskim, były prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, poseł na Sejm X kadencji i rzecznik praw obywatelskich.
    Andrzej Stanisław Zoll (ur. 27 maja 1942 w Sieniawie) – polski prawnik, były przewodniczący PKW, sędzia i prezes Trybunału Konstytucyjnego oraz rzecznik praw obywatelskich, profesor i wykładowca akademicki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.