Krajowa Izba Rozliczeniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. (KIR) – instytucja infrastruktury polskiego sektora bankowego, działająca na podstawie art. 67 ustawy Prawo bankowe. Priorytetowym obszarem funkcjonowania KIR są elektroniczne usługi z zakresu rozliczeń i płatności, realizowane w ramach systemów Elixir, Euro Elixir i Express Elixir oraz systemu bezpośrednich płatności internetowych Paybynet. KIR dostarcza również narzędzia służące wymianie informacji między organami uprawnionymi – system Ognivo, usługę zdalnej weryfikacji tożsamości – mojeID oraz kwalifikowany podpis elektroniczny – Szafir i mSzafir.  

Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) – wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.Komisja Nadzoru Finansowego, KNF – centralny organ administracji państwowej sprawujący nadzór nad rynkiem finansowym w Polsce. Powołany na mocy ustawy z dnia 21 lipca 2006 o nadzorze nad rynkiem finansowym. Nadzór nad działalnością Komisji sprawuje Prezes Rady Ministrów.

KIR jest autorem systemu teleinformatycznego, umożliwiającego automatyzację przepływu danych między bankami a Polskim Funduszem Rozwoju w rządowych programach pomocowych Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm, a także pionierskich zastosowań technologii blockchain, wykorzystywanych m.in. w usłudze trwały nośnik oraz środowisku testowym typu sandbox. Jako hub usług wspólnych, KIR wspiera banki w realizacji koncepcji otwartej bankowości, zgodnie z dyrektywą PSD2, umożliwiając m.in. optymalizację kosztów i lepszą ochronę całego sektora przed cyberzagrożeniami (np. nieuprawnionym dostępem, atakami DDoS, etc.).

Payment Services Directive (w skrócie: PSD) – dyrektywa 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniająca dyrektywy: 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylająca dyrektywę 97/5/WE.PolishAPI – standard definiujący interfejs na potrzeby usług świadczonych przez strony trzecie w oparciu o dostęp do rachunków płatniczych, czyli usługi wprowadzane przez znowelizowaną dyrektywę w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (PSD2). Istotny element Otwartej bankowości na rynku polskim.

Z produktów i usług świadczonych przez KIR korzystają banki, instytucje finansowe, przedsiębiorstwa oraz administracja publiczna. Realizując obowiązki ustawowe w zakresie działań służących uszczelnianiu systemu podatkowego, firma jest operatorem systemów STIR i split payment.

KIR został powołany z inicjatywy Związku Banków Polskich, 16 banków oraz Narodowego Banku Polskiego. Działalność operacyjną firma rozpoczęła w 1992 roku.

Hyperledger – to wspólny projekt open source stworzony w celu ulepszenia międzybranżowych technologii blockchain. Jest to globalna współpraca prowadzona przez The Linux Foundation, obejmującą liderów w dziedzinie finansów, bankowości, IoT, łańcucha dostaw, produkcji i technologii. Podobnie jak Linux Foundation, Hyperledger ma modułowe podejście do hostingu projektów. Hyperledger jest gospodarzem rozwijającym projekty biznesowe typu blockchain od Hyperledger Labs do stabilnego kodu gotowego do produkcji. Płatnik - program komputerowy, tworzony przez Asseco Poland SA, umożliwiający wysyłanie dokumentów ubezpieczeniowych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w formie elektronicznej przez osoby i firmy, na których ciąży taki obowiązek. Program jest bezpłatny, działa jednak wyłącznie pod systemem MS Windows.

Usługi[ | edytuj kod]

  • Elixir – system rozliczeń międzybankowych w złotych umożliwiający realizację przelewów, poleceń zapłaty oraz czeków. Transakcje kierowane do systemu rozliczane są w czasie jednej z trzech sesji, polegających na wymianie komunikatów płatniczych między bankami, odbywających się w dni robocze. Elixir ma status systemowo ważnego systemu płatności (Systemically Important Payment System). System działa od 1994 r.
  • Euro Elixir – międzybankowy system rozliczeń w euro umożliwiający realizację płatności zarówno w relacjach krajowych, jak i międzynarodowych. System spełnia wymogi standardów europejskich, funkcjonuje w ramach zintegrowanej infrastruktury Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (Single Euro Payments Area – SEPA). System działa od 2005 r.
  • Express Elixir – system obsługujący płatności natychmiastowe, umożliwiający realizację przelewów międzybankowych w czasie liczonym w sekundach, 24 godziny na dobę, 365 dni w roku. Środki do rozliczania płatności w systemie Express Elixir utrzymywane są na rachunku powierniczym prowadzonym na potrzeby tego systemu przez Narodowy Bank Polski. Dostępny dla klientów banków od 2012 r.
  • mojeID – kwalifikowany podpis elektroniczny, który nie wymaga użycia karty kryptograficznej ani czytnika, dostępny w pełni online. Pozwala podpisywać dokumenty PDF na dowolnym urządzeniu i umożliwia generowanie certyfikatów jednorazowych oraz certyfikatów ważnych 1 rok lub 2 lata z wybranym limitem podpisów. Mobilny, kwalifikowany podpis elektroniczny mSzafir jest zgodny z wymaganiami eIDAS i ma moc prawną równoważną podpisowi własnoręcznemu. Usługa uruchomiona przez KIR w 2019 r.
  • mSzafir – kwalifikowany podpis elektroniczny, który nie wymaga użycia karty kryptograficznej ani czytnika, dostępny w pełni online. Pozwala podpisywać dokumenty PDF na dowolnym urządzeniu i umożliwia generowanie certyfikatów jednorazowych oraz certyfikatów ważnych 1 rok lub 2 lata z wybranym limitem podpisów. Kwalifikowany podpis elektroniczny złożony w ramach mSzafir jest zgodny z wymaganiami eIDAS(ang.) i ma moc prawną równoważną podpisowi własnoręcznemu. Usługa uruchomiona w marcu 2020 r.
  • Szafir – Centrum Obsługi Podpisu Elektronicznego oferujące usługi wydawania kwalifikowanych i niekwalifikowanych certyfikatów oraz znakowania czasem. Pakiet rozwiązań z zakresu podpisu elektronicznego umożliwia m.in. podpisywanie faktur VAT, umów i innych prawnie wiążących dokumentów w formie cyfrowej, przesyłanie do ZUS danych w systemie Płatnik, składanie deklaracji podatkowych, pobieranie informacji i zgłaszanie zmian w KRS oraz komunikację z urzędami drogą elektroniczną. Dostępne od 1994 r.,
  • Ognivo – system, który usprawnia elektroniczną wymianę informacji pomiędzy bankami, ZUS, Pocztą Polską, urzędami miast, administracyjnymi organami egzekucyjnymi oraz komornikami sądowymi, zgodnie z ich uprawnieniami. Umożliwia również poszukiwanie kont bankowych przez ich posiadaczy i spadkobierców, ułatwia przenoszenie rachunków między bankami oraz zarządzanie poleceniami zapłaty. Dostępny od 2007 r.
  • Paybynet – system bezpośrednich płatności internetowych, zintegrowany z elektroniczną Platformą Usług Administracji Publicznej (ePUAP) oraz innymi systemami e-urzędów. Paybynet umożliwia dokonywanie online płatności za zakupy internetowe bezpośrednio pomiędzy klientem banku a odbiorcą, tj. sklepem internetowym lub e-urzędem oraz wnoszenie opłat administracyjnych i generowanie Elektronicznego Poświadczenia Opłaty. Obsługuje także płatności w relacjach z e-Urzędem Skarbowym. Udostępniony przez KIR w 2007 r.
  • Trwały nośnik – usługa umożliwia przechowywanie dokumentów w sposób zgodny z wymogami regulacyjnymi określonymi dla trwałego nośnika. Usługa oparta na technologii blockchain, z zastosowaniem Hyperledger Fabric oraz WORM, pozwala na publikowanie dokumentów publicznych i prywatnych. Trwały nośnik gwarantuje niezmienność i niezaprzeczalność dokumentów, a także łatwy dostęp do nich w przyszłości przez czas odpowiedni do celów, jakim te dokumenty służą. Usługa uruchomiona w 2018 roku,
  • Sandbox Blockchain – w listopadzie 2020 r. KIR wraz z partnerami projektu – tj. PKO Bankiem Polskim, IBM, Operatorem Chmury Krajowej, UKNF, Fundacją FinTech Poland oraz Fundacją KIR na Rzecz Rozwoju Cyfryzacji Cyberium, uruchomił pierwszą w Polsce platformę biznesowo-technologiczną, przeznaczoną do akceleracji innowacyjnych rozwiązań z wykorzystaniem technologii Hyperledger Fabric. Platforma, udostępniana uczestnikom nieodpłatnie, jest przeznaczona dla polskich i zagranicznych firm, chcących rozwijać pomysły biznesowe oparte na technologii blockchain w bezpiecznym środowisku testowym.
  • STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) - narzędzie wspierające funkcjonowanie Krajowej Administracji Skarbowej. System działający na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. STIR został uruchomiony w styczniu 2018 r.
  • Mechanizm podzielonej płatności VAT (split payment) - rozwiązanie, którego celem jest uszczelnienie systemu podatkowego. MPP obowiązuje w Polsce od 1 lipca 2018 r.. Dotyczy on wyłącznie transakcji dokonywanych pomiędzy podatnikami VAT. Na potrzeby wdrożenia obsługi przelewów dla mechanizmu podzielonej płatności, KIR w systemie Express Elixir utworzył dedykowany kod zlecenia płatności RTSP. Dzięki temu rozwiązaniu płatności typu split payment mogą być wykonywane nie tylko standardowo w trybie sesyjnym za pośrednictwem systemu Elixir, ale również w sposób natychmiastowy.
  • Swift – usługa dostępu do międzynarodowej platformy transmisji danych finansowych, która służy do realizacji krajowych i transgranicznych operacji pomiędzy bankami i innymi instytucjami finansowymi. Od 2004 r. KIR, jest jedyną instytucja w Polsce, posiadającą status SWIFT Service Bureau nadawany przez organizację SWIFT SCRL.
  • SYBIR – system służący do rozliczeń za pomocą dokumentów papierowych – dostępny w ofercie KiR do 2004 r.
  • Qlips – usługa, która pozwala klientom banku – zarówno osobom indywidualnym jak i firmom – wygodnie opłacać faktury za usługi masowe, bezpośrednio z serwisu transakcyjnego banku, zarówno poprzez strony www jak i aplikacje mobilne. Usługa, udostępniana przez Związek Banków Polskich, która działa w oparciu o system informatyczny utworzony i obsługiwany przez KIR..
  • HUB PSD2 – system teleinformatyczny KIR, umożliwiający dostęp do usług PSD2, z zachowaniem najwyższego poziomu bezpieczeństwa w ramach której oferowany jest bankom zainteresowanym rolą ASPSP (Account Servicing Payment Service Provider) integracja z TPP (Third Party Provider) za pośrednictwem interfejsów HUB i tym samym umożliwia spełnienie wymogów dyrektywy w zakresie usług compliance. Usługa w założeniu ma upraszczać wdrożenie standardu Polish API.
  • Dokument elektroniczny (inaczej dokument cyfrowy, dokument binarny) − w informatyce dokument w postaci pliku tekstowego, graficznego, muzycznego, filmowego lub mieszanego będącego wynikiem pracy z danym programem komputerowym, dający się zapisać, a następnie odczytać. Posiada cechy dokumentu, czyli potwierdza prawdziwość zaistnienia danego wydarzenia, okoliczności, zjawiska oraz cechy pliku. Mogą być więc dowodem w procedurach prawnych.Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski (PKO Bank Polski, PKO BP) – polski bank uniwersalny założony w 1919 jako Pocztowa Kasa Oszczędności, spółka akcyjna notowana od 2004 na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie; największy bank uniwersalny w Polsce; od 2009 prezesem banku jest Zbigniew Jagiełło.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych (oficjalny skrót: ZUS) – państwowa instytucja publicznoprawna realizująca zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych w Polsce.
    Trwały nośnik (ang. durable media) – materiał lub urządzenie (każdy nośnik informacji) umożliwiające przechowywanie - przez czas niezbędny, wynikający z charakteru informacji oraz celu ich sporządzenia lub przekazania - zawartych na nim informacji w sposób uniemożliwiający ich zmianę lub pozwalający na odtworzenie informacji w wersji i formie, w jakiej zostały sporządzone lub przekazane.
    Blockchain lub łańcuch bloków (czasem też łańcuch blokowy) – zdecentralizowana i rozproszona baza danych w modelu open source w sieci internetowej o architekturze peer-to-peer (P2P) bez centralnych komputerów i niemająca scentralizowanego miejsca przechowywania danych, służąca do księgowania poszczególnych transakcji, płatności lub zapisów księgowych zakodowana za pomocą algorytmów kryptograficznych. W istocie blockchain to swoisty zdecentralizowany i rozproszony rejestr transakcji lub mówiąc inaczej jest to zdecentralizowana platforma transakcyjna w rozproszonej infrastrukturze sieciowej. Blockchain to publiczny i jawny rejestr do którego dostęp może uzyskać każdy.
    Euro, ευρώ, евро (znak: €, kod ISO 4217: EUR) – nazwa przyjęta na posiedzeniu w Madrycie w grudniu 1995 roku – wspólna waluta europejska wprowadzona w miejsce walut krajowych. W formie gotówkowej została wprowadzona w obieg 1 stycznia 2002 r.
    Narodowy Bank Polski (NBP) – polski bank centralny z siedzibą w Warszawie. Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP.
    Ognivo – opracowana przez KIR aplikacja internetowa, która od 2007 r. umożliwia bezpieczną i szybką wymianę informacji pomiędzy uczestnikami systemów rozliczeniowych Elixir i Euro Elixir oraz instytucjami takimi jak: ZUS, Poczta Polska, urzędy skarbowe, izby celne, administracyjne organy egzekucyjne, komornicy sądowi oraz organy sprawiedliwości (sądy, prokuratury). Ognivo pozwala na sprawne zarządzanie prowadzonym przez banki procesem reklamacji i obsługę zapytań, dotyczących rozliczeń transakcji międzybankowych realizowanych przez KIR.
    Czek – pisemne zlecenie bezwzględnego wypłacenia określonej kwoty, wydane bankowi przez posiadacza rachunku bankowego. Podstawą prawną funkcjonowania czeków w Polsce jest ustawa Prawo czekowe z 1936 r.

    Reklama