• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kraj Sudecki

    Przeczytaj także...
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Rejencja uściańska (niem. Regierungsbezirk Aussig, cz. Vládní okres Ústí nad Labem; wraz z rejencją chebską też zwana Westsudetenland, pol. Zachodni Kraj Sudetów) – niemiecka jednostka administracyjna Okręgu Rzeszy Kraj Sudetów funkcjonująca w latach 1938-1945 na terenie części Czech ze stolicą w Uściu nad Łabą.
    Smreczany, Góry Fichtel, Smreczane Góry (niem. Fichtelgebirge, czes. Smrčiny) – pasmo górskie w północno-wschodniej Bawarii. Rozciąga się między miastami Hof i Weiden in der Oberpfalz. Najwyższym szczytem jest Schneeberg (1053 m n.p.m.).
    Kraj Sudetów
    Liczba Niemców w 1930 r., w dzisiejszych granicach Czech
    Na mapie Austrii i Czech prowincja Kraj Sudetów (1918 r.) zaznaczono na żółto i prowincja Niemieckie Czechy zaznaczono na brązowo
    Herb Niemców sudeckich

    Kraj Sudetów (t. Kraj Sudecki, niem. Sudetenland, Sudetengebiet, Sudetengebiete, Sudetenraum, cz. Sudety) – region Czechosłowacji obejmujący pogranicze czesko-niemieckie i czesko-austriackie w Sudetach, Rudawach, Smreczanach, Lesie Czeskim, Szumawie i Morawach południowych zamieszkany od dawna przez Niemców sudeckich (niem. Sudetendeutsche). W skład Kraju Sudetów wchodziły ziemie Czech, Moraw i Śląska Czeskiego.

    Vimperk (niem. Winterberg, pol. Wimperk) – miasto w Czechach, w kraju południowoczeskim. Według danych z 31 grudnia 2007 powierzchnia miasta wynosiła 8002 ha, a liczba jego mieszkańców 7873 osób.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Zamieszkane przez Niemców regiony czeskiej części Czechosłowacji w 1918 r.:

  • "Kraj Sudetów" (niem. Sudetenland, cz. Sudety, Sudetsko) ze stolicą w Opawie,
  • "Niemieckie Czechy" (niem. Deutschböhmen, cz. Německé Čechy) ze stolicą w Libercu,
  • "Okręg Szumawski" (niem. Böhmerwaldgau, cz. Šumavská župa, też "Deutsch-Südböhmen") ze stolicą w Vimperku i
  • "Niemieckie Morawy Południowe" (niem. Deutschsüdmähren, cz. Německá jižní Morava) ze stolicą w Znojmie
  • były obiektem irredenty ze strony Austrii. 28 października 1918 r. w Pradze proklamowano powstanie niepodległej Czechosłowacji. 11 listopada cesarz austriacki Karol I Habsburg zrzekł się udziału w rządach, dzień później w Wiedniu została proklamowana Republika Niemieckiej Austrii, która obejmowała zamieszkałe przez ludność niemiecką terytoria dawnych Austro-Węgier. Między tym miały być prowincja Niemieckie Czechy i prowincja Kraj Sudetów (dawny Śląsk Austriacki i okolice północnomorawskie i wschodnioczeskie). Okręg Szumawski miał być połączony do prowincji Górna Austria i Niemieckie Morawy Południowe miały być połączone do prowincji Dolna Austria. W końcu listopada 1918 r. wojska czechosłowackie zaczęły wkraczać na obszar zbuntowanych prowincji. Formalnie przestały istnieć 10 września 1919 roku, po zawarciu traktatu wersalskiego i traktatu w Saint-Germain-en-Laye, które potwierdziły przynależność tych obszarów do Czechosłowacji.

    Kraik hulczyński (ziemia hluczyńska, czes. Hlučínsko, niem. Hultschiner Ländchen, hulcz. Prajzsko, Prajsko) – fragment dawnego niemieckiego Górnego Śląska, wokół miasta Hulczyna, przekazany po I wojnie światowej Czechosłowacji, mimo protestów lokalnej społeczności pragnącej pozostać w granicach Niemiec. Powierzchnia regionu wynosi około 316,76 km², w 2001 liczba ludności wynosiła nieco poniżej 74 tysięcy osób, a gęstość zaludnienia około 230 os./km².Śląsk Austriacki (niem. Österreichisch Schlesien, czes. Rakouské Slezsko, oficjalnie Herzogtum Ober- und Niederschlesien, Księstwo Górnego i Dolnego Śląska, czes. Vévodství Horní a Dolní Slezsko lub w skrócie Herzogtum Schlesien, Księstwo Śląska) – prowincja utworzona w 1742 roku z pozostałej w monarchii Habsburgów części Śląska: Księstwa Cieszyńskiego, państw stanowych: bielskiego, frydeckiego, frysztackiego, bogumińskiego, Niemiecka Lutynia oraz części dawnych księstw opawskiego, karniowskiego i nyskiego.

    W sprzyjającej atmosferze politycznej - na mocy układu monachijskiego - ziemie sudeckoniemieckie zostały zbrojnie zajęte przez Niemcy w październiku 1938. Z ich północnej części utworzono Okręg Rzeszy Kraj Sudetów w skrócie Okręg Sudecki (niem. Reichsgau Sudetenland, krócej Sudetengau, cz. Říšská župa Sudety, krócej Sudetská župa), zaś tereny południa Czech przyłączono do okręgów Bawarii (Okręg Bawarska Marchia Wschodnia) i do okręgów utworzonych w miejscu zaanektowanej Austrii/Marchii Wschodniej (Okręg Górny Dunaj i Okręg Dolny Dunaj). Kraik hulczyński był połączony do Okręgu Śląsk (od 1941 r. do Okręgu Górny Śląsk).

    Anschluss Austrii (niem. Anschluss Österreichs - pol. przyłączenie Austrii) – wcielenie Austrii do III Rzeszy, dokonane w dniach 12 marca - 13 marca 1938.Republika Niemieckiej Austrii (niem. Republik Deutschösterreich, Deutsch-Österreich) – krótkotrwałe państwo na terenie obecnej Austrii oraz częściowo Włoch, Czech, Słowenii i terenu dzisiejszej Polski, które istniało od 11 listopada 1918 roku do 21 października 1919 roku.

    Stolicą Okręgu Sudeckiego był Liberec (niem. Reichenberg) a sam Okręg Rzeszy Kraj Sudetów dzielił się na trzy rejencje:

  • rejencja chebska (niem. Regierungsbezirk Eger, cz. vládní obvod Cheb) ze stolicą w Karlowych Warach,
  • rejencja uściańska (niem. Regierungsbezirk Aussig, cz. vládní obvod Ústí nad Labem) ze stolicą w w Uściu nad Łabą,
  • rejencja opawska (niem. Regierungsbezirk Troppau, cz. vládní obvod Opawa) ze stolicą w Opawie.
  • Czechosłowacja, oddając Niemcom Kraj Sudetów, pozbawiła się większości swoich umocnień granicznych i osłabiła swoje szanse na obronę. Inwazja i aneksja została dokonana przez III Rzeszę 15 marca 1939 niemal bez przeszkód. Po ostatecznym zagarnięciu Czech z ich pozostałej (nie zaanektowanej wcześniej) części utworzono Protektorat Czech i Moraw.

    Karlowe Wary (czes. Karlovy Vary, niem. Karlsbad) – miasto statutarne w zachodnich Czechach, stolica kraju karlowarskiego. Leży w Zagłębiu Sokołowskim, u podnóża szczytów Lasu Sławkowskiego, u zbiegu rzek Ochrzy i Ciepłej.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Po klęsce III Rzeszy w II wojnie światowej tereny te zostały włączone z powrotem do odnowionej Czechosłowacji (przywrócono granicę z lat 1920-1937). W celu uniknięcia ponownej fali irredenty Niemcy sudeccy zamieszkujący te tereny zostali pod przymusem wysiedleni do Niemiec (tzw. Dekrety Beneša). Czesi określali ten region od 1945 r. jako pohraniční území albo české pohraničí (pogranicze czeskie).

    Opawa (czes.: Opava, niem.: Troppau, śl.: Uopawa, staropol.: Tropawa) – miasto w kraju morawsko-ślaskim, na Śląsku Czeskim przy granicy z Polską na Płaskowyżu Głubczyckim nad rzeką Opawą. Okolice miasta zwane są Śląskiem Opawskim.Karol I Habsburg-Lotaryński (Karl Franz Josef Ludwig Hubert Georg Maria von Habsburg-Lothringen) (ur. 17 sierpnia 1887 w Persenbeug, zm. 1 kwietnia 1922 w Funchal na Maderze) – ostatni władca Cesarsko-Królewskich Austro-Węgier (jako król Węgier – Karol IV, jako król Czech – Karol III), pochodził z dynastii Habsbursko-Lotaryńskiej. Błogosławiony Kościoła katolickiego.

    Zobacz też[]

  • Niemcy sudeccy
  • Ziomkostwo Sudeckoniemieckie
  • Konrad Henlein
  • Przypisy

    1. Memorandum zástupců německých sudetských zemí jako odpověď na podmínky k uzavření míru spojeneckých mocností a jejich spojenců
    2. V. Zimmermann, Sudetští Němci v nacistickém státě, Praha 2001, s. 123 oraz mapy, używa nazwy vládní kraj.


    Dekrety Beneša (także: Dekrety Benesza, w jęz. czes. oficjalnie: Dekrety presidenta republiky, potocznie: Benešovy dekrety) – seria aktów prawnych wydanych przez rząd Republiki Czechosłowackiej na uchodźstwie w latach 1940-1945, w okresie niestnienia parlamentu podczas okupacji niemieckiej w okresie II wojny światowej. Wszystkie dekrety otrzymywały kontrasygnatę prezydenta republiki Edvarda Beneša i stąd też powszechnie nazywane są Dekretami Benesza.Sudetendeutsche Landsmannschaft, SL (pol. Ziomkostwo Sudeckoniemieckie, czes. Sudetoněmecké krajanské sdružení albo Sudetoněmecký landsmanšaft) – organizacja (stowarzyszenie) działająca na terenie Niemiec i Austrii. Jej głównym celem jest pielęgnacja kultury Niemców Sudeckich. Ziomkostwo Sudeckoniemieckie jest organizacją wypędzonych i przesiedleńców z Kraju Sudetów, ich potomków (bez ograniczenia liczby generacji) oraz osób popierających Ziomkostwo. Jako stowarzyszenie jest członkiem Związku Wypędzonych (Bund der Vertriebenen – BdV).

    Linki zewnętrzne[]

  • Niemcy Sudeccy
  • Kwestia sudecka
  • Ziomkostwo Sudeckoniemieckie (SL) (po niemiecku)
  • Ziomkostwo Sudeckoniemieckie w Austrii (SLÖ) (po niemiecku)
  • Związek Wypędzonych (BdV) (po niemiecku)
  • Związek Ziomkostw Folksdojczów Austrii (VLÖ) (po niemiecku)
  • Informacje o słowach "Sudetenland" (Kraj Sudetów), sudeckoniemiecki, sudetoniemiecki, Sudeciok, Polska Sudecka, ... (po czesku)
  • Słowo "Sudety" w encyklopediach czeskich (po czesku)
  • Wysiedlenie Niemców z Czech (po czesku)
  • Pogranicze − obszar położony blisko granicy oddzielającej terytoria różniące się pod pewnym cechami. Najczęściej chodzi tu o granice państwowe. Na obszarach pogranicza obserwuje się przemieszanie pewnych cech z obu sąsiadujących ze sobą obszarów.Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Protektorat Czech i Moraw (czes. Protektorát Čechy a Morava, niem. Protektorat Böhmen und Mähren) - autonomiczna jednostka administracyjna utworzona 16 marca 1939 przez niemiecką Rzeszę z okupowanych od 15 marca 1939 Czech, Moraw i Śląska Czeskiego, nie przyłączonych w konsekwencji układu monachijskiego do III Rzeszy 30 września 1938 jako Kraj Sudecki (niem. Sudetenland). Większość społeczności międzynarodowej nigdy nie uznała istnienia tego tworu.
    Rejencja opawska (niem. Regierungsbezirk Troppau, cz. Vládní okres Opava; też zwana Ostsudetenland, pol. Wschodni Kraj Sudetów) - niemiecka jednostka administracyjna Okręgu Rzeszy Kraj Sudetów funkcjonująca w latach 1938-1945 na terenie części Moraw i Śląska Czeskiego ze stolicą w Opawie.
    Czechy (czes. Čechy, łac. Bohemia, niem. Böhmen) – jedna z trzech historycznych ziem czeskich (krajów Korony Świętego Wacława), wraz z Morawami i Śląskiem Czeskim wchodząca w skład dzisiejszych Czech. W okresie największego rozwoju terytorialnego państwa czeskiego do Korony Królestwa Czech - Coronae Ragni Bohemie - powołanej do życia 7. 4. 1348 r. i de iure istniejącej do 1918 r. - należały, oprócz Królestwa Czech (Czech), Margrabstwa Morawskiego (Moraw), Księstwa Śląskiego (Śląska) także Margrabstwo Dolnych i Górnych Łużyc (do 1635), a także: Margrabstwo Brandenburskie (Brandenburgia, do 1415 r.), Księstwo Luksemburg (do lat 60. XV w.) oraz Górny Palatynat i Vogtland. Ziemie te (z wyjątkiem dwóch ostatnich) określano mianem krajów koronnych. Jądrem Korony były Czechy (królestwo Czeskie), a pozostałe kraje określano mianem krajów pobocznych Korony.
    Pierwsza Republika Czechosłowacka (cz. první Československá republika, sł. prvá Česko-Slovenská republika - ČSR) – państwo istniejące w latach 1918-1938.
    Układ monachijski (dyktat monachijski) – porozumienie zawarte na konferencji w Monachium w dniach 29–30 września 1938 pomiędzy Niemcami, Włochami, Wielką Brytanią i Francją, przy nieobecności Czechosłowacji, pomimo że jej terytorium i suwerenność nad nim były przedmiotem konferencji.
    Liberec (niem. Reichenberg, cyg. Libercys) – miasto w północnych Czechach nad Nysą Łużycką, stolica kraju libereckiego, położony u podnóża Ještěda. Ośrodek sportów zimowych. Jest to piąte pod względem wielkości miasto w Czechach. W 1577 roku otrzymało prawa miejskie. Liberec zamieszkany jest przez 106 187 osób (2013).
    Trzecia Republika Czechosłowacka (cz. Třetí Československá republika, słow. Tretia Československá republika – ČSR).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.