• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kraj Basków



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.Secesja (łac. secessio = oddzielenie się) – odłączenie się, zerwanie z czymś, wyodrębnienie się nowego państwa bez upadku dotychczasowego. W znaczeniu historycznym, w starożytnym Rzymie (w V–III w. p.n.e.) – wielokrotne opuszczanie Rzymu przez plebejuszy jako demonstracja przeciwko patrycjuszom. W dziejach Stanów Zjednoczonych – w latach 1860–1861 – wystąpienie 11 stanów południowych, które utworzyły Skonfederowane Stany Ameryki, co spowodowało tzw. wojnę secesyjną 1861–1865. W historii Polski w 1920 Litwa Środkowa dokonała secesji z Litwy, by w 1922 Sejm Wileński włączył Wileńszczyznę do II Rzeczypospolitej. W 2006 secesji od Serbii po referendum niepodległościowym dokonała Czarnogóra. W roku 2008 secesję ogłosiło Kosowo.
    Basque country map.png

    Kraj Basków (dawniej także: Baskonia; bask. Euskadi, Euskal Herria, hiszp. País Vasco; nazwa oficjalna: Euskal Autonomia Erkidegoa – Comunidad Autónoma Vasca) – wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, położona nad Zatoką Biskajską. Tworzą ją prowincje: Gipuzkoa/Guipúzcoa, Bizkaia/Vizcaya i Araba/Álava. Zajmuje ona powierzchnię 7,3 tys. km². W roku 2001 zamieszkiwało ją w sumie około 2,1 mln ludzi. Najwięcej Basków mieszka w prowincjach Bizkaia i Gipuzkoa. Stolicą wspólnoty jest Vitoria-Gasteiz. Od zachodu graniczy z Kantabrią i Kastylią i Leonem, od południa z La Rioją i od wschodu z Nawarrą.

    Vizcaya (bask. Bizkaia) – prowincja w północnej Hiszpanii, współtworząca wspólnotę autonomiczną Kraju Basków. Prowincja liczy 1,1 mln mieszkańców (2009), z czego blisko 30% mieszka w stolicy – Bilbao (bask. Bilbo). Innymi większymi miastami są: Guernica (bask. Gernika-Lumo), Barakaldo, Portugalete, Durango i Balmaseda.Vuelta al País Vasco (hiszp. Vuelta ciclista al País Vasco; bask. Euskal Herriko txirrindulari itzulia) – etapowy wyścig kolarski w hiszpańskim Kraju Basków. Wyścig jest rozgrywany co roku w kwietniu, od 2005 jest częścią kalendarza UCI ProTour – serii najważniejszych wyścigów kolarskich na świecie.

    Spis treści

  • 1 Status prawny
  • 1.1 Statut Autonomiczny Kraju Basków
  • 2 Lehendakari (prezydenci Kraju Basków)
  • 3 Zobacz też
  • 4 Linki zewnętrzne


  • Podstrony: 1 [2] [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Hiszpania jest podzielona na 17 wspólnot autonomicznych (hiszp. Comunidades Autónomas), które cieszą się dużą autonomią (głównie w kwestiach szkolnictwa, podatków itd.) Są to:
    Juan José Ibarretxe (ur. 15 maja 1957 w Llodio, Kraj Basków) – baskijski polityk, prominentny członek Nacjonalistycznej Partii Basków, prezydent (bask. lehendakari) Kraju Basków od 2 stycznia 1999 do 7 maja 2009. Autor kontrowersyjnego planu związania Hiszpanii i Kraju Basków na zasadzie "wolnego stowarzyszenia" tak, aby Baskowie mieli między innymi własne przedstawicielstwo w Unii Europejskiej.
    Carlos Garaikoetxea Urriza (ur. 2 czerwca 1938 w Pampelunie) – baskijski adwokat i polityk, przewodniczący Baskijskiej Partii Nacjonalistycznej (1977–1980) i Eusko Alkartasuna (1986–1999), przewodniczący Baskijskiej Rady Generalnej (1979–1980) oraz lehendakari (premier) Kraju Basków (1980–1985), deputowany do Parlamentów: Baskijskiego (1980–1999) oraz Europejskiego (1987–1991).
    Socjalistyczna Partia Kraju Basków - Baskijska Lewica lub PSE-EE (bask.:Euskadiko Alderdi Sozialista – Euskadiko Ezkerra) jest to skonfederowana część Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) działającej na terenie Kraju Basków. Partia powstała w 1977 roku po śmierci generała Francisco Franco i demokratyzacji ustroju w Hiszpanii. Filie partii znajdują się w Guipúzcoa, Vizcaya oraz Araba. Przed rokiem 1982 partia posiadała również filie w Nawarze jednak w tym roku powstała tam osobna partia o nazwie Socjalistyczna Partia Nawarry (PSN). PSE posiada bliskie związki z partią Euskadiko Ezkerra (EE) będącym jednym z przedstawicieli promujących baskijski nacjonalizm. Na początku 1991 roku obie partie założyły koalicje stając się w 1993 główna siłą w regionie Baskijskim. Między 1998-2002 obie partie przygotowały się do połączenia które nastąpiło w 2002 roku kiedy zarząd obu partii wybrał Patxiego Lópeza na sekretarza generalnego połączonych partii.
    Hiszpania dzieli się na 50 prowincji (provincias), w skład których wchodzi z kolei ponad 8000 podstawowych jednostek administracyjnych – gmin (municipios).
    Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną. Na czele Królestwa Hiszpanii stoi wywodzący się z dynastii Burbonów król Jan Karol I. Wstąpił na tron w 1975 roku po śmierci generała Francisco Franco. Monarcha, mimo iż cieszy się ogromnym autorytetem w społeczeństwie (nawet wśród komunistów) nie ma w swych rękach żadnej realnej władzy, choć przysługuje mu prawo łaski, może też na wniosek premiera rozwiązać każda z izb parlamentu oraz nie podpisać ustawy. Mianuje on szefa rządu, który zawsze wywodzi się ze zwycięskiego ugrupowania. Może wygłaszać orędzia do narodu (w wyjątkowych sytuacjach). Jest również najwyższym dowódcą wojska. Król przeznacza 1/3 czasu na sprawy wojskowe, organizuje manewry i przyjmuje generałów i admirałów na audiencjach (może też promować wojskowych na te stanowiska).
    ETA (bask. Euskadi Ta Askatasuna — Baskonia i Wolność) — baskijska organizacja polityczna walcząca o niepodległość metodami zbrojnymi. Celem było proklamowanie Baskonii. Założona 31 lipca 1959 roku przez radykalnych działaczy Nacjonalistycznej Partii Basków (PNV); działa głównie na terytorium Hiszpanii. Od 1968 roku w atakach o charakterze terrorystycznym, które przypisuje się ETA zginęło 858 osób. Wśród nich większość stanowili wojskowi, członkowie Gwardii Cywilnej i policjanci a pozostali to politycy, sędziowie i prokuratorzy identyfikowani jako część państwowego aparatu przemocy. Wśród ofiar organizacji byli również przypadkowi cywile. 20 października 2011 ETA ogłosiła definitywnie zakończenie walki zbrojnej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.