• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kraina Jezior



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Furness – kraina geograficzno-historyczna w północno-zachodniej Anglii, w południowej części hrabstwa Kumbria, na terenie historycznego hrabstwa Lancashire. Kraina obejmuje obszar w przybliżeniu odpowiadający północnej części dawnego okręgu (ang. hundred) Lonsdale, oddzielonej od właściwej części hrabstwa Lancashire zatoką Morecambe. Głównymi miastami regionu są Barrow-in-Furness, Ulverston oraz Dalton-in-Furness.Penrith – miasto w Wielkiej Brytanii, w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie Kumbria, położone w pobliżu Krainy Jezior, na północ od rzeki Eamont, w historycznym hrabstwie Cumberland. W 2001 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 14 471.


    Panorama Eskdale ze szczytu Ill Crag
    Widok na staw Bowscale Tarn

    Lake District (także The Lakes i Lakeland, Kraina Jezior) – obszar w północno-zachodniej Anglii w hrabstwie Kumbria, jedno z najpopularniejszych miejsc wypoczynkowych Wielkiej Brytanii. W swojej centralnej części obejmuje Park Narodowy Lake District.

    Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) – jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy półprostą poprowadzoną ze środka kuli ziemskiej i przechodzącą przez dany punkt na jej powierzchni a płaszczyzną równika.Torfowisko (ang. peatland, mire, niem. Moor, Moos, Ried, Filz) – jeden z typów mokradeł, siedlisk na tyle uwodnionych, że występuje tam specyficzna roślinność i zachodzą procesy akumulacji osadów organicznych. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego, wilgotnego i chłodnego (północna część Eurazji i Ameryki Północnej, a także obszary górskie). Obszary te są cenne pod względem przyrodniczym, można je także wykorzystać gospodarczo – poprzez wydobywanie torfu. Torfowisko przyrasta średnio o 1 mm w ciągu roku.

    Kraina, obfitująca w jeziora (Windermere, Ullswater) i góry (najwyższy szczyt Anglii Scafell Pike, 978 m n.p.m.), stanowiła inspirację dla artystów, szczególnie w dobie romantyzmu. To z nią związani są poeci William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge oraz Robert Southey (zwani angielskimi poetami jezior), a także pejzażysta John Constable, który nazwał ją "najpiękniejszym w świecie krajobrazem".

    Strumień (strumyk) – mały naturalny ciek, zazwyczaj uchodzący do rzeki. Strumienie płyną w terenie o różnicowanej rzeźbie, w wąskim, płytkim korycie o niewielkim spadku i zlewni na ogół nieprzekraczającej 20 km². W Polsce są najczęściej spotykane na pogórzach i w najwyższych partiach pojezierzy. Strumienie okresowe mogą powstawać po silnych opadach deszczu, roztopach.Felicia Hemans (ur. 1793, zm. 1835) – angielska poetka epoki romantyzmu, wysoko ceniona i bardzo popularna w swoich czasach, później zapomniana.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Ogólna charakterystyka
  • 1.2 Nomenklatura
  • 1.3 Północny zachód
  • 1.4 Zachód
  • 1.5 Centrum
  • 1.6 Wschód
  • 1.7 Środkowy zachód
  • 1.8 Południowy zachód
  • 1.9 Południowy wschód
  • 1.10 25 najwyższych szczytów
  • 1.11 Jeziora
  • 2 Geologia
  • 3 Klimat
  • 4 Przyroda
  • 5 Rolnictwo i przemysł
  • 6 Turystyka
  • 7 Literatura i sztuka
  • 8 Zobacz też
  • 9 Przypisy
  • 10 Bibliografia
  • 11 Linki zewnętrzne
  • Tłustosz (Pinguicula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny pływaczowatych. Są to rośliny owadożerne. We florze Polski występują tylko 2 gatunki. Gatunkiem typowym jest Pinguicula vulgaris L..Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Geografia[]

    Ogólna charakterystyka[]

    Położenie krainy Lake District, na biało, w ramach północnej Anglii

    Lake District liczy ok. 55 km szerokości. Jej ukształtowanie terenu to wynik zlodowaceń, ostatnie z których miało miejsce około 15,000 lat temu. Wiele z wyrzeźbionych przez lodowiec dolin U-kształtnych wypełniają jeziora, w wyższych partiach odnajdziemy cyrki lodowcowe, często zajęte przez jeziora karowe. Wyższe góry są skaliste, niższe zaś pokrywają otwarte wrzosowiska charakterystycznie porośnięte paprocią i wrzosem. Poniżej linii drzew pierwotne lasy dębowe występują obok dziewiętnastowiecznych plantacji sosny i torfowisk. Utworzony w 1951 r. na powierzchni 2292 km² Park Narodowy Lake District jest jednym z najgęściej zaludnionych parków narodowych.

    Park Narodowy Lake District – park narodowy położony na terenie krainy Lake District, w północno-zachodniej części Anglii w Wielkiej Brytanii. Został utworzony w 1951 w celu ochrony górzystego obszaru jezior, ważnego z powodów przyrodniczych oraz kulturowych. Największe jezioro parku, Windermere, jest także największym i najgłębszym jeziorem Anglii.Morecambe Bay – zatoka Morza Irlandzkiego wcinająca się w północno-zachodnią Anglię. Północny wybrzeże zatoki, w tym półwysep Furness, należy do hrabstwa Kumbria, wschodnie i południowe – do Lancashire.

    Nomenklatura[]

    Część słów używanych w nazwach geograficznych ma skandynawską etymologię w związku z obecnością wikingów w północnej Anglii. Niektóre nazwy charakterystyczne dla regionu Lake District wywodzą się z dialektu kumbryjskiego.

  • fell – wzgórze, góra, wyniesiony fragment wrzosowiska; wywodzi się ze staronorweskiego fjall i fell, oznaczającego wzgórze.
  • tarn – jezioro karowe, także ogólnie staw; wywodzi się ze staronorweskiego tjærn.
  • mere, water – jezioro; wyrazy staroangielskie pochodzenia germańskiego.
  • beck – strumień; wywodzi się ze staronorweskiego bekkr.
  • dale – dolina, zwłaszcza polodowcowa; wywodzi się ze staroangielskiego dæl, o korzeniach germańskich.
  • moor – wrzosowisko; wywodzi się ze staroangielskiego mōr, o korzeniach germańskich;
  • Yan Tan Tethera – nazwa tradycyjnego systemu liczenia owiec używanego na terenie Lake District. System obecnie rzadki, nauczany w niektórych lokalnych szkołach.
  • Północny zachód[]

    Skiddaw

    Północno-zachodnia część Lake District rozciąga się pomiędzy doliną Borrowdale i jeziorem Buttermere, połączonymi przełęczą Honister Pass. Do charakterystycznych elementów obszaru należą wzgórza Newlands ze szczytami Dale Head, Robinson, Catbells i łączącym je grzbietem. Na północy górują szczyty Grasmoor, Grisedale Pike i wzgórza wokół doliny Coledale oraz na dalekim północnym zachodzie las Thornthwaite i wzgórze Lord's Seat. Niewiele tu jezior i ścian skalnych. Wyraźnie odznacza się masyw Skiddaw z charakterystycznych łupków.

    Robert Southey (ur. 12 sierpnia 1774, zm. 21 marca 1843), angielski poeta, przedstawiciel romantyzmu w literaturze angielskiej. Przez niektórych historyków literatury uznawany za jednego z tzw. poetów jezior.Fleetwood - miasto i civil parish w Wielkiej Brytanii (Anglia) położone nad Morzem Irlandzkim, w hrabstwie Lancashire, w dystrykcie Wyre. Leży 12,2 km na zachód od miasta Blackpool, 19,2 km na zachód od miasta Lancaster i 333,1 km na północny wschód od Londynu. W 2001 roku miasto liczyło 26 841 mieszkańców. W 2011 roku civil parish liczyła 25 939 mieszkańców.

    Zachód[]

    Część zachodnia to obszar pomiędzy jeziorem Buttermere i doliną Wasdale, z przełęczą Sty Head jako wierzchołkiem dużego trójkąta. Jest przecięta na pół przez dolinę Ennerdale. Na północy odnajdziemy szczyty High Stile i Loweswater Fells, na południu sztandarową grupę Pillar i Great Gable. Inne góry tego skalistego i stromego obszaru to Seatallan, Haystacks i Kirk Fell. Położone tu jezioro Wastwater to najgłębsze jezioro Anglii. Nad doliną Wasdale góruje Scafell Pike, najwyższy szczyt kraju.

    Ewan Gordon McGregor (ur. 31 marca 1971 r. w miejscowości Crieff w Szkocji) - szkocki aktor. Popularność zdobył dzięki roli Marka Rentona – narkomana w filmie Trainspotting oraz Christiana w Moulin Rouge! Znany jest też z roli Obi-Wana Kenobiego w Gwiezdnych wojnach.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Centrum[]

    Typowy krajobraz Lake District

    Część centralna położona jest najniżej i przyjmuje podłużną formę od szczytu Loughrigg Fell nad miejscowością Ambleside, popularnym kurortem, do miasteczka Keswick. Jezioro Derwent Water wyróżnia się na zachodzie a Thirlmere na wschodzie. Częstym miejscem wycieczek są szczyty Langdale Pikes i dalsze High Raise. Na północy grzbiet ponad High Seat to teren wyjątkowo bagnisty.

    Daniel Defoe (właściwie Daniel Foe, ur. 22 września 1660, zm. 24 kwietnia 1731) – pisarz angielski, prekursor nowożytnej powieści.Bassenthwaite – wieś w Anglii, w Kumbrii, w dystrykcie Allerdale. Leży 29 km na południowy zachód od miasta Carlisle i 408 km na północny zachód od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 412 mieszkańców.

    Wschód[]

    Na wschodzie odnajdziemy długie południkowo zorientowane pasmo gór Helvellyn, od Clough Head po Seat Sandal z górą Helvellyn (950 m) jako najwyższym punktem. Jego zachodnie zbocza są trawiaste, na wschodzie występują skaliste cyrki lodowcowe i ściany. Podobnie uformowana jest grupa Fairfield na południu pasma, której najwyższy szczyt to Red Screes nad przełęczą Kirkstone Pass.

    Cockermouth – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie niemetropolitarnym Kumbria (dystrykt Allerdale). Zabudowa miasta pochodzi w większości z XVIII i XIX wieku. Cockermouth liczy ok. 7,8 tys. mieszkańców. Miasto jest miejscem urodzenia Williama Wordswortha i Johna Daltona.Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.

    Dalsze wzniesienia na wschodzie, o stromych zboczach, leżą za doliną Patterdale i prowadzą do wielkiego wrzosowiskowego płaskowyżu zorientowanego na osi północ-południe. Szczyt High Street góruje nad doliną Mardale i jeziorem Haweswater. Na południu tej części góry otaczają jezioro Kentmere, a na południowym wschodzie dominuje Shap Fell, obszar wrzosowiska bliższy Górom Pennińskim niż krainie Lake District.

    John Keats (ur. 31 października 1795 w Moorgate w pobliżu Londynu, zm. 23 lutego 1821 w Rzymie) – angielski poeta, jeden z głównych przedstawicieli romantyzmu; obok Edmunda Spensera nazywany w Anglii poetą poetów. Za życia niedoceniany i atakowany przez krytykę literacką (jego poetykę pogardliwie określano mianem Cocktly School), po śmierci wywarł ogromny wpływ na poetów postromantycznych z kręgu Alfreda Tennysona. Jego legenda stała się tematem dzieł wielu ówczesnych i późniejszych twórców, tj.: Percy Bysshe Shelley, Lord Byron, Wallace Stevens czy William Butler Yeats. Keats był wyznawcą ideału piękna pojmowanego sensualistycznie, które starał się oddawać przez zastosowanie rozbudowanych form wierszowanych i rytmicznych oraz malowniczość opisu. Plastyka i muzyczność jego utworów wywarła spory wpływ na twórczość tzw. prerafaelitów.Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.

    Środkowy zachód[]

    Góry środkowo-zachodnie układają się w trójkątną formę, z rogami przy Morzu Irlandzkim oraz dolinach Borrowdale i Langdale. Wśród nich: Wastwater Screes ponad Wasdale, grzbiet Glaramara nad Borrowdale, trzy szczyty Crinkle Crags, Bowfell i Esk Pike nad Langdale i wreszcie Scafell Pike, najwyższy punkt Anglii, oraz Scafell. W te dzikie, najbardziej skaliste i najtrudniejsze do przebycia obszary wdziera się dolina Eskdale.

    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.Henry Kenneth "Ken" Alfred Russell (ur. 3 lipca 1927 w Southampton, zm. 27 listopada 2011 w Londynie) - brytyjski reżyser filmowy.

    Południowy zachód[]

    Góry południowego zachodu za swoją północną granicę mają strome i wąskie przełęcze Hardknott i Wrynose, gdzie droga wije się wieloma ciasnymi serpentynami. Góry Furness (często zwane Coniston Fells) leżą między Coniston i doliną Duddon Valley, która ukośnie przecina cały obszar. Po jej drugiej stronie piętrzą się Harter Fell i długi grzbiet od Whitfell do Black Combe i morza. Południe regionu pokryte jest lasami i pagórkami, z wrzosowiskiem Kirkby Moor jako południową granicą. Krańcem Lake District są tu półwyspy Furness, gdzie leży drugie pod względem wielkości miasto Kumbrii – Barrow-in-Furness.

    Harriet Martineau (ur. 12 czerwca 1802 w Norwich, zm. 27 czerwca 1876 w Ambleside) - brytyjska abolicjonistka, aktywistka, dziennikarka, ekonomistka, feministka, filozofka, myślicielka polityczna i pisarka. Pionierka socjologii, autorka socjologicznego traktatu metodologicznego How to Observe Morals and Manners (1838) oraz trzytomowej rozprawy społeczno-politycznej Society in America (1837).Ambleside – miasto w Anglii, w Kumbrii, w dystrykcie South Lakeland. Leży 52 km na południe od miasta Carlisle i 376 km na północny zachód od Londynu. Miasto liczy 2600 mieszkańców.

    Południowy wschód[]

    Terytorium południowo-wschodnie krainy, z lasem Grizedale Forest, rozciąga się pomiędzy jeziorami Coniston Water i Windermere i dalej na wschód. Brak tu wysokich szczytów, przeważają wzgórza i pagórki jak Gummer's How, Whitbarrow i Top o' Selside. Pogranicze krainy wyznaczają Kendal i zatoka Morecambe Bay.

    Met Office (dawniej Meteorogical Office) – narodowy serwis meteorologiczny Wielkiej Brytanii. Met Office jest związany z Minsterstwem Obrony.Samuel Taylor Coleridge (ur. 21 października 1772, zm. 25 lipca 1834) – angielski poeta, wraz z Williamem Wordsworthem uznawany za prekursora romantyzmu w literaturze brytyjskiej. Jeden z tzw. poetów jezior.

    25 najwyższych szczytów[]

    Masyw Scafell ponad doliną Wasdale
    Widok na Borrowdale z Grayrigg Forest
    1. Scafell Pike, 978 m (3,210 ft)
    2. Scafell, 965 m (3,162 ft)
    3. Helvellyn, 951 m (3,118 ft)
    4. Skiddaw, 931 m (3,054 ft)
    5. Great End, 910 m (2,986 ft)
    6. Bowfell, 902 m (2,960 ft)
    7. Great Gable, 899 m (2,949 ft)
    8. Pillar, 892 m (2,926 ft)
    9. Nethermost Pike, 891 m (2,923 ft)
    10. Catstycam, 889 m (2,917 ft)
    11. Esk Pike, 885 m (2,903 ft)
    12. Raise, 883 m (2,896 ft)
    13. Fairfield, 873 m (2,863 ft)
    14. Blencathra, 868 m (2,847 ft)
    15. Skiddaw Little Man, 865 m (2,837 ft)
    16. White Side, 863 m (2,831 ft)
    17. Crinkle Crags, 859 m (2,818 ft)
    18. Dollywaggon Pike, 858 m (2,815 ft)
    19. Great Dodd, 857 m (2807 ft)
    20. Grasmoor, 852 m (2,795 ft)
    21. Stybarrow Dodd, 843 m (2,772 ft)
    22. St Sunday Crag, 841 m (2,759 ft)
    23. Scoat Fell, 841 m (2,759 ft)
    24. Crag Hill, 839 m (2,753 ft)
    25. High Street, 828 m (2,717 ft)

    Jeziora[]

    Łodzie na jeziorze Ullswater
  • Bassenthwaite Lake
  • Brotherswater
  • Buttermere
  • Coniston Water
  • Crummock Water
  • Derwent Water
  • Devoke Water
  • Elterwater
  • Ennerdale Water
  • Esthwaite Water
  • Grasmere
  • Haweswater
  • Hayeswater
  • Loweswater
  • Rydal Water
  • Thirlmere
  • Ullswater
  • Wast Water
  • Windermere
  • Patterdale – wieś w Anglii, w Kumbrii, w dystrykcie Eden. Leży 40 km na południe od miasta Carlisle i 385 km na północny zachód od Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 460 mieszkańców.Sir Walter Scott (ur. 15 sierpnia 1771 w Edynburgu, zm. 21 września 1832 w Abbotsford) − szkocki powieściopisarz i poeta.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Mgła – krople wody (lub kryształy lodu) zawieszone w powietrzu. Mgły różnią się od chmur (stratus) tym, że ich dolna podstawa styka się z powierzchnią ziemi, podczas gdy podstawa chmur jest ponad powierzchnią ziemi. Mgła powoduje ograniczenie widzialności poniżej 1 km.
    John Ruskin (ur. 8 lutego 1819 w Londynie, zm. 20 stycznia 1900 w Brantwood) był angielskim pisarzem, poetą i artystą, jednak najbardziej znany jest jako krytyk sztuki i krytyk społeczny. Jego książka Współcześni malarze (Modern Painters) przyczyniła się do popularności malarza Williama Turnera i ruchu prerafaelitów.
    Kiszonka – pasza soczysta, np. z zielonek, parowanych ziemniaków lub wysłodków, zakonserwowana naturalnie (biologicznie) w wyniku fermentacji lub chemicznie przez dodanie specjalnego preparatu (konserwantu). Zakiszana masa wymaga silnego ugniecenia, celem wyparcia powietrza. Przy zakiszaniu roślin niskobiałkowych można stosować dodatki substancji azotowych (np. mocznik); rośliny wysokobiałkowe można mieszać z zasobnymi w węglowodany. Z podsuszonej zielonki uzyskuje się kiszonkę o dużej zawartości suchej masy (40–50%), tzw. sianokiszonkę. Ze względu na minimum cukrowe rośliny dzieli się na:
    Cyrk lodowcowy (kar, kocioł lodowcowy) – półkoliste lub owalne zagłębienie otoczone z trzech stron stromymi stokami (ścianami), a z czwartej ryglem skalnym.
    Wast Water - jezioro w północno-zachodniej części Anglii w Wielkiej Brytanii położone na terenie Parku Narodowego Lake District w Krainie Jezior. Długości 4,6 km. i szerokości do 600 metrów. Jest najgłębszym jeziorem w Anglii, jego głębokość dochodzi do 79 metrów.
    Grafit – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Stosowany jako naturalny suchy smar. Jest – obok diamentu i fulerytu – odmianą alotropową węgla. Nazwa pochodzi od gr. graphein = pisać, nawiązuje do tradycyjnego zastosowania tego minerału.
    Thomas Gray (ur. 26 grudnia 1716 w Londynie, zm. 30 lipca 1771 w Cambridge) – poeta angielski doby neoklasycyzmu, filolog angielski, profesor historii na Cambridge University.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.11 sek.