• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krążownik pancerny



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    HMS Monmouth – brytyjski krążownik pancerny, pierwsza jednostka typu Monmouth. Był szóstym okrętem o tej nazwie w historii Royal Navy.Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.
    Brytyjski krążownik pancerny HMS "Devonshire" z 1905
    Rosyjski "Ruryk" (II) - jeden z ostatnich i najsilniejszych krążowników pancernych
    Mało rozległe opancerzenie wczesnego typu krążowników Infanta Maria Teresa.
    Schemat opancerzenia i uzbrojenia krążowników pancernych typu Garibaldi z końca XIX w.
    Schemat opancerzenia i uzbrojenia francuskiego krążownika pancernego "Ernest Renan" z 1909

    Krążownik pancerny (krążownik opancerzony) – klasa dużych okrętów artyleryjskich, powstała pod koniec XIX wieku, zanikła po I wojnie światowej. Jedna z dwóch podklas krążowników istniejących na przełomie XIX i XX wieku (obok krążowników pancernopokładowych).

    Rajder − określenie okrętów używanych w trakcie wojny jako korsarskie, do zwalczania i dezorganizowania żeglugi nieprzyjaciela na jego liniach komunikacyjnych (działania rajderskie lub krążownicze). Nie można w tym wypadku mówić o jakiejś klasie okrętów. Słowo „rajder” określa przeznaczenie okrętu w danej chwili i nie determinuje żadnego z parametrów bojowych okrętu.Krążowniki typu Ibuki – seria dwóch krążowników pancernych japońskiej marynarki wojennej z pierwszej połowy XX wieku – "Ibuki" i "Kurama". Był to ostatni typ japońskich krążowników pancernych; w 1912 zostały przeklasyfikowane na krążowniki liniowe.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Uzbrojenie
  • 3 Opancerzenie
  • 4 Użycie
  • 5 Galeria
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Historia[]

    Krążowniki opancerzone były drugą powstałą chronologicznie podklasą krążowników, po krążownikach nieopancerzonych, z których się wywodziły. Pojawiły się w latach 70. XIX wieku, za protoplastów krążowników pancernych uważa się rosyjski "Gienierał-admirał" (1875) i angielski HMS Shannon klasyfikowane różnie jako fregaty pancerne czy belted cruiser. Za pierwszy prawdziwy krążownik pancerny uważany jest zazwyczaj francuski "Dupuy de Lôme".

    Wojna chińsko-japońska (1894-1895) (w Chinach nazywana wojną jiawu, upr: 甲午战争; trad. 甲午戰爭) – wojna podjęta przez Japonię w celu uzyskania koncesji terytorialnych i gospodarczych od Chin.Bitwa pod Cuszimą – bitwa morska pomiędzy flotą rosyjską a japońską podczas wojny rosyjsko-japońskiej 1904-1905, stoczona 27-28 maja 1905 w Cieśninie Cuszimskiej (położonej pomiędzy Japonią a Koreą) w pobliżu wyspy Cuszima, zakończona miażdżącym zwycięstwem Japończyków.

    Początkowo krążowniki pancerne były zbliżone konstrukcyjnie do wczesnych pancernikówfregat pancernych i pancerników kazamatowych; posiadały pomocnicze ożaglowanie i przenosiły uzbrojenie w burtowych kazamatach lub na obrotowych podstawach na pokładzie. W latach 80. XIX w. pojawiły się na nich działa w wieżach. Wczesne okręty miały mało rozległe opancerzenie burt, z reguły ograniczające się do wąskiego pasa pancernego w rejonie linii wodnej, nakrytego płaskim pokładem pancernym (umiarkowana efektywność takiego opancerzenia spowodowała, że wiodąca w świecie marynarka brytyjska przez całe lata 90. XIX wieku nie budowała krążowników pancernych, na korzyść dużych krążowników pancernopokładowych). Szybkość wczesnych okrętów wynosiła 12-16 węzłów. Koncepcja krążowników pancernych została ostatecznie ukształtowana przez francuską tzw. Młodą Szkołę (Jeune École) pod koniec lat 80. XIX wieku jako okrętów służących do oceanicznych działań krążowniczych - zwalczania żeglugi nieprzyjaciela na liniach komunikacyjnych i walki z okrętami eskorty (działania rajderskie). W praktyce służyły one głównie do prowadzenia rozpoznania na rzecz floty liniowej oraz jej ubezpieczenia, jako jej szybkie skrzydło. Mogły także służyć do ochrony własnych linii komunikacyjnych przed rajderami wroga.

    Przeddrednot, predrednot (z ang. pre-dreadnought) - umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych od lat 80. XIX wieku do I dekady XX wieku. Nazwa, nadana później, oznacza pancerniki poprzedzające generację drednotów.Jeune École (z fr. Młoda Szkoła) − francuska doktryna wojny morskiej z końca XIX wieku. Jej teoretycy postulowali budowę dużej liczby niewielkich okrętów, zdolnych do stawienia czoła jednostkom potencjalnego przeciwnika, oraz krążowników do prowadzenia wojny na szlakach handlowych. Skierowana była głównie przeciwko największej potędze morskiej owych czasów – brytyjskiej Royal Navy, oraz rosnącej w siłę włoskiej Regia Marina.

    W latach 90. XIX wieku klasa krążowników pancernych zyskała dojrzałą postać dużych, silnie uzbrojonych okrętów, o stosunkowo rozległym opancerzeniu. Za pierwszy dojrzały krążownik pancerny uważa się francuski "Dupuy de Lôme", który wszedł do służby w 1895 roku. W tym samym roku wszedł też do służby rosyjski "Ruryk", o bardziej tradycyjnej konstrukcji. Oba okręty były specjalnie zaprojektowane w celu zwalczania komunikacji morskiej i wywołały spory oddźwięk na świecie. Krążowniki pancerne z przełomu wieków miały zwykle wyporność ok. 9 000 - 12 000 ton, szybkość 18-20 w. Były na ogół większe, lepiej opancerzone i uzbrojone od krążowników pancernopokładowych, lecz nieco od nich wolniejsze. Krążowniki pancerne były porównywalnej wielkości lub niewiele mniejsze, co ówczesne pancerniki klasy przeddrednotów, lecz były słabiej od nich opancerzone i uzbrojone, za to szybsze o 2-4 węzły. Miały również z reguły większy zasięg i lepszą dzielność morską, istotne dla zadań krążowniczych. W efekcie, ich uzbrojenie i opancerzenie pozwalało na walkę z okrętami wszystkich klas, poza okrętami liniowymi. Poglądy Młodej Szkoły zakładały jednak, że dzięki szybkości i licznym szybkostrzelnym działom stosunkowo dużego kalibru, krążowniki pancerne mogą posłużyć także do walki z pancernikami (pogląd ten miał na przełomie wieków pewne podstawy, w świetle małego zasięgu, szybkostrzelności i celności artylerii współczesnych pancerników, które jedynie w najważniejszych częściach były chronione grubym pancerzem).

    Drednot (ang. Dreadnought) – określenie generacji pancerników (okrętów liniowych) budowanych od 1906 roku do 1922 roku. Nazwa pochodzi od nazwy brytyjskiego pancernika HMS "Dreadnought", który wszedł do służby w grudniu 1906 roku jako pierwszy okręt zbudowany według nowych koncepcji. W stosunku do wcześniejszych pancerników (zwanych przeddrednotami lub predrednotami), drednoty charakteryzowały się:Krążowniki pancerne typu Garibaldi - typ włoskich krążowników pancernych, budowanych na przełomie wieku XIX i XX w długiej serii liczącej 10 okrętów. Okręty te służyły w kilku marynarkach wojennych świata.

    Szczyt rozwoju krążowników pancernych nastąpił w latach 1906-1908. Wyporność ich sięgnęła wówczas 14 000 - 16 000 ton, szybkość - 22-23 węzły. W tym czasie jednak także zaprzestano budowy jednostek tej klasy. Okazało się, że krążowniki pancerne stanowią zbyt duży i słabo opancerzony cel, w świetle wzrostu zasięgu i celności artylerii, a z kolei kaliber ich dział był niewystarczający do walki z nowoczesnymi okrętami liniowymi - drednotami. Również ich przewaga szybkości nad drednotami była niewielka. Zadania krążownicze i rozpoznawcze mogły natomiast wypełniać znacznie tańsze oraz wymagające mniejszych załóg krążowniki pancernopokładowe. Zasadnicze cechy krążowników pancernych, czyli silne uzbrojenie i prędkość większa od pancerników, przy słabszym pancerzu, przejęły natomiast okręty nowo powstałej wówczas klasy krążowników liniowych (można powiedzieć w uproszczeniu, że krążowniki pancerne w erze przeddrednotów były tym samym, czym krążowniki liniowe przy drednotach – brytyjskie krążowniki liniowe były zresztą klasyfikowane początkowo jako krążowniki pancerne, a Niemcy zarówno krążowniki pancerne, jak i liniowe, klasyfikowali jako "wielkie krążowniki").

    Bitwa pod Coronelem - bitwa morska podczas I wojny światowej, stoczona 1 listopada 1914 roku pomiędzy okrętami brytyjskimi i niemieckimi u wybrzeży Chile.Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Flota liniowa – zespół okrętów wojennych (flota wojenna) złożony z okrętów liniowych – najpierw okrętów żaglowych, potem pancerników i krążowników liniowych. Flota liniowa był to zespół najsilniej uzbrojonych okrętów, posiadających zbliżone charakterystyki w celu możliwości działania jako jedna formacja. Podstawowym sposobem walki morskiej od II połowy XVII wieku, wraz ze zwiększeniem znaczenia artylerii okrętowej, był szyk liniowy. Wtedy też mocarstwa morskie zaczęły tworzyć floty liniowe, tworzące trzon marynarki wojennej danego państwa, których nazwa pochodziła od sposobu walki.
    Krążownik pancernopokładowy – historyczna klasa okrętów, podklasa krążowników, budowana w latach 1880-1914. Z klasy tej następnie wywodziły się krążowniki lekkie, z którymi czasami jest mylnie utożsamiana.
    Krążownik – klasa dużych, silnie uzbrojonych okrętów nawodnych, wyróżniana od II połowy XIX wieku do chwili obecnej. W miarę rozwoju techniki klasa krążowników ewoluowała i dzieliła się na liczne podklasy, różniące się od siebie charakterystykami, w tym wielkością. Najbardziej ogólnym podziałem, wiążącym się ze zmianą rodzaju uzbrojenia i zadań krążowników, jest podział na krążowniki klasyczne (artyleryjskie), dziś już nie występujące i współczesne krążowniki rakietowe.
    SMS Blücher – niemiecki krążownik pancerny z okresu I wojny światowej, w służbie od 1909 roku. Zatopiony 24 stycznia 1915 roku podczas bitwy na Dogger Bank.
    Wieża artyleryjska – element konstrukcji okrętów wojennych, służący do obrotowego mocowania dział oraz ochrony ich mechanizmów i obsługi przed ogniem nieprzyjaciela lub wpływami atmosferycznymi. Przez zamocowanie obrotowe w wieży działa uzyskują duży kąt ostrzału w poziomie. W celu ochrony dział i obsługi przed ogniem nieprzyjaciela, wieże stosowane w historycznych klasach okrętów artyleryjskich (głównie pancerniki i krążowniki) były opancerzone.
    Pancernik – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.
    Krążownik liniowy - klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników (duża prędkość) i pancerników (wielkość i uzbrojenie). Krążowniki liniowe zaliczane były obok pancerników do okrętów liniowych. W dawnym polskim piśmiennictwie nazywano je też "krążownikami bojowymi".

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.056 sek.