• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Królestwo Hawajów

    Przeczytaj także...
    Liliʻuokalani (ur. 2 września 1838, zm. 11 listopada 1917) – ostatnia królowa Hawajów, otrzymała później chrześcijańskie imię Lydia Liliʻuokalani, a później znana jako Lydia K. Dominis. Panowała w okresie 20 stycznia 1891 - 17 stycznia 1893. 16 września 1862 wyszła za mąż za Amerykanina Johna Owena Dominisa, który zmarł wkrótce po tym, jak jego żona została królową.Dawid Laʻamea Kamanakapuʻu Mahinulani Nalaiaehuokalani Lumialani Kalākaua (ur. 16 listopada 1836 roku, zm. 20 stycznia 1891 roku w San Francisco, USA) - król Hawajów. Kalakaua został koronowany na króla 12 lutego 1874 roku. Ożenił się z Ester Kapiolani. Dawid Kalakaua i Ester Kapiolani adoptowali trójkę dzieci, którym nadali tytuł książąt: Dawid Kawananakoa (1868-1908), Edward Abnel Keliiahonui (1869-1887), Jonah Kuhio Kalanianaole (1871-1922).
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Królestwo Hawajów to państwo istniejące na Hawajach w latach 1810-1893. Zamieszkiwane głównie przez Hawajczyków i Amerykanów. W czasach tych w kulturze europejskiej wyspy hawajskie funkcjonowały pod dwiema nazwami: Wyspy Sandwich (nazwa nadana archipelagowi w 1778 roku przez jego odkrywcę Jamesa Cooka) i Hawaje (nazwa lokalna, od największej wyspy, Hawaiʻi).

    Na mapach: 5°53′N 162°05′W/5,883333 -162,083333 Palmyra (ang. Palmyra Atoll) – niewielki atol w północnej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Sporadów Środkowopolinezyjskich, na południe od Hawajów, w połowie drogi między nimi a Samoa Amerykańskim. Składa się z około 50 koralowych wysepek o łącznej powierzchni 12 km², porośniętych lasami palmowymi; długość linii brzegowej 14,5 km. Hawajczycy - rdzenni mieszkańcy Hawajów, pochodzenia polinezyjskiego. Komunikują się w języku angielskim oraz języku kreolskim. Język hawajski, który był pierwotnym językiem Hawajczyków jest praktycznie językiem wymarłym, gdyż posługuje się nim nie więcej niż 1000 osób.

    Zjednoczenie[edytuj kod]

    Na Hawajach istniało wiele małych królestw. Zjednoczył je w 1810 król Kamehameha I, który założył dynastię panującą do 1874. Doprowadził do zakończenia wojen domowych. W 1810 zjednoczyły się wyspy:

    1. Oʻahu
    2. Maui
    3. Molokaʻi
    4. Lānaʻi
    5. Hawaiʻi
    6. Kauaʻi
    7. Niʻihau
    8. Kahoʻolawe
    9. Palmyra (do Hawajów: 1862-1959)

    Królowie[edytuj kod]

    Dynastia Kamehameha

    Ustrojem politycznym Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej jest monarchia parlamentarna, w ramach której funkcjonuje system gabinetowo-parlamentarny. Pod względem terytorialnym Wielka Brytania jest unią realną poszczególnych części składowych. Formalnie jest to państwo unitarne o silnym stopniu decentralizacji. Podstawy systemu prawnego stanowią konwenanse konstytucyjne, ustawy ustrojowe, prawo zwyczajowe, zasady ustrojowe oraz krajowe prawo stanowione, a także prawo Unii Europejskiej. Do najważniejszych organów państwa zalicza się monarchę, dwuizbowy Parlament i Gabinet wraz z Premierem. Dla ustroju charakterystyczny jest również system dwupartyjny i związane z nim funkcjonowanie gabinetu cieni.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
  • Kamehameha I (1794-1819)
  • Kamehameha II (1819-1824)
  • Kamehameha III (1825-1854)
  • Kamehameha IV (1854-1863)
  • Kamehameha V (1863-1872)
  • Dynastia Kalākaua

  • William C. Lunalilo (1873-1874)
  • David Kalākaua (1874-1891)
  • Liliʻuokalani (1891-1893)
  • Upadek[edytuj kod]

    W 1840 król Kamehameha III nadał Hawajom konstytucję wzorowaną na prawie angielskim i konstytucji amerykańskiej. Powoływała ona do życia pierwszy hawajski parlament – Zgromadzenie Ustawodawcze. Gwarantami suwerenności państwa były Stany Zjednoczone, Francja i Wielka Brytania. Konstytucja ta utrzymała się dwanaście lat. Kolejne konstytucje uchwalano w latach 1852, 1864 i 1887. W roku 1851 Kamehameha III powierzył pieczę nad swym królestwem Stanom Zjednoczonym. W 1887 USA uzyskały prawo do budowy na terytorium królestwa Pearl Harbor.

    Lunalilo I (ur. 31 stycznia 1835 - zm. 3 lutego 1874) - szósty władca Królestwa Hawajów, panował w latach 1873-1874, najkrócej w historii kraju.Kamehameha III, właściwie Kalani Waiakua Kalanikau Iokikilo Kiwala`o i ke kapu Kamehameha (ur. 11 sierpnia 1813 (?), zm. 15 grudnia 1854) - trzeci król Królestwa Hawajów od 14 lipca 1825 do 15 grudnia 1854.

    W 1891 r. królową została Liliʻuokalani. W tym czasie organizował się Klubu Aneksyjny – ruch obcokrajowców dążących do obalenia monarchii i włączenia Hawajów do Stanów Zjednoczonych. W odpowiedzi na to rdzenni Hawajczycy wystąpili z żądaniem uchwalenia nowej konstytucji. 14 stycznia 1893 roku, czyli w dzień zamknięcia sesji Parlamentu, królowa miała podpisać nową konstytucję, czemu przeciwni byli członkowie jej gabinetu. W związku z groźbą zejścia na ląd oddziałów amerykańskiej piechoty morskiej z "USS Boston", który stał na kotwicy w porcie Honolulu, 15 stycznia, Liliʻuokalani obiecała odłożyć zmiany konstytucyjne i poczekać na rozpoczęcie kolejnej sesji zgromadzenia ustawodawczego. 16 stycznia 1893 przed pałacem zebrała się pokojowa demonstracja rdzennych obywateli. W związku z tym amerykański minister ds. Hawajów John L. Stevens rozkazał stu sześćdziesięciu uzbrojonym komandosom zejść na ląd. Jeden z członków Klubu Aneksyjnego, Sanford Dole, został nominowany na stanowisko prezesa rządu tymczasowego. Za datę końca monarchii uznaje się 17 stycznia 1893, kiedy to Liliʻuokalani zgodziła się zrzec tronu pod warunkiem, że władzę przejmą Stany Zjednoczone, a mimo to ogłoszono, że prezes Dole i samozwańczy rząd tymczasowy (oficjalnie: Rząd tymczasowy) przejmują władzę na Hawajach.

    Amerykanie – pluralistyczna wspólnota narodowo-państwowa pochodzenia imigracyjnego, kształtująca się w Stanach Zjednoczonych, licząca około 300 mln osób. W związku ze specyficzną, migracyjną historią swojego powstania, posiada pochodzenie mieszane, przede wszystkim europejskie i afrykańskie. Mniejszość stanowią osoby pochodzenia azjatyckiego oraz rdzenni Amerykanie – Indianie Ameryki Północnej. Skutkiem tradycyjnej wielonarodowości Stanów Zjednoczonych jest fakt, że wielu Amerykanów identyfikuje się zarówno ze Stanami Zjednoczonymi, jak i – raczej sentymentalnie – z krajem pochodzenia swoich przodków (np. Amerykanie włoskiego czy irlandzkiego pochodzenia – Italian Americans, Irish Americans).Kahoʻolawe – najmniejsza spośród 8 głównych wysp archipelagu Hawaje należących do terytorium Stanów Zjednoczonych. Znajduje się 11,2 km na południowy zachód od Maui, jest niezamieszkana.

    Podział administracyjny[edytuj kod]

    Administracyjnie państwo hawajskie dzieliło się na prowincje:

    1. Kauaʻi
    2. Oʻahu
    3. Maui
    4. Hawaiʻi

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Republika Hawajów
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Premierzy kobiety (również Hawajów)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Niʻihau (Niihau; Zakazana Wyspa) - amerykańska wyspa na Oceanie Spokojnym, należąca do archipelagu oraz stanu Hawaje.
    Molokaʻi (Molokai) – hawajska wyspa znajdująca się pomiędzy Oʻahu, a Maui. Jest piątą co do wielkości wyspą w Archipelagu Hawajskim i dwudziestą siódmą należącą do USA. Głównym miastem wyspy jest Halawa. Wyspa uznana została przez pismo National Geographic za dziesiątą ze 111 wysp na Ziemi, które warto odwiedzić.
    Hawaiʻi (nazywana również Big Island pol. Wielka Wyspa) – największa wyspa w archipelagu Hawajów i zarazem najmłodsza z nich wszystkich. Jej nazwa wywodzi się od imienia legendarnego bohatera Hawaiʻiloa, który według lokalnych przekazów był pierwszym człowiekiem, który dotarł do jej brzegów. Zgodnie z inną wersją, nazwa wywodzi się od mitologicznej wyspy Hawaiki - krainy zmarłych z mitologii Polinezyjczyków.
    James Cook (ur. 27 października/7 listopada 1728 w Marton koło Middlesbrough, zm. 14 lutego 1779 na wyspie Hawaiʻi) – angielski kapitan, żeglarz i odkrywca.
    Maui – druga co do wielkości wyspa w archipelagu Hawajów. Znajduje się między Hawaiʻi i Molokaʻi. Maui jest trzecią wyspą pod względem zaludnienia (po Oʻahu i Hawaiʻi), zamieszkuje ją ponad 117 tys. ludzi. Głównymi miastami są Kahului, Wailuku i Hana.
    Honolulu – stolica i największe miasto amerykańskiego stanu Hawaje, położone w hrabstwie Honolulu na wyspie Oʻahu.
    Kamehameha II, właściwie Kalani Kalei`aimoku o Kaiwikapu o La`amea i Kauikawekiu Ahilapalapa Keali`i Kauinamoku o Kahekili Kalaninui i Mamao `Iolani i Ka Liholiho (ur. 1797 w Hilo, zm. 14 lipca 1824) - drugi król Królestwa Hawajów (1819-1824).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.037 sek.