• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Królestwo Dalmacji

    Przeczytaj także...
    Prowincje Iliryjskie (fran. Provinces illyriennes) – ziemie na północnym i wschodnim wybrzeżu Morza Adriatyckiego, wchodzące w skład Francji za rządów Napoleona. Obejmowały obszar 55 tys. km², zamieszkany przez 1,5 mln ludności.Serbowie (Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi.
    Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami, a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.

    Królestwo Dalmacji (chorw. Kraljevina Dalmacija, niem. Königreich Dalmatien) – istniejący w latach 1815-1918 kraj koronny Cesarstwa Austriackiego, obejmujący obszar Dalmacji.

    Dane liczbowe:

  • powierzchnia - 12.831 km²
  • ośrodek administracyjny - Zadar
  • liczba ludności w 1910 - 645 666
  • główne narodowości - Chorwaci i Serbowie 96,7%, Włosi 2,6%
  • Dalmacja od wczesnego średniowiecza należała do Republiki Weneckiej. Jej granice zostały ostatecznie ustalone w pokoju w Pożarewacu 21 lipca 1718. Pierwszy raz Dalmacja stała się częścią Austrii po pokoju w Campo Formio 12 maja 1797. Na mocy pokoju w Preszburgu z 26 grudnia 1805 Dalmacja została włączona do Francji. Po anektowaniu przez Francję kolejnych ziem nad Adriatykiem w 1809 Dalmacja została włączona do Prowincji Iliryjskich. W wyniku ustaleń kongresu wiedeńskiego 29 marca 1815 z byłych Prowincji Iliryjskich wyłączono Dalmację, obszar zlikwidowanej w 1808 Republiki Dubrownickiej) oraz Albanii Weneckiej, które włączono do monarchii habsburskiej jako odrębny kraj koronny - nowo powstałe Królestwo Dalmacji.

    Czarnogóra (czarnogórski Црна Гора/Crna Gora, języki niesłowiańskie: Montenegro, do października 2007 r. – Republika Czarnogóry) – państwo w Europie Południowej. Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.Palagruža (wł.: Pelagosa) to archipelag małych wapiennych wysp na Adriatyku, w skład których wchodzą dwie największe, zwane Vela ("wielka") i Mala ("mała") oraz kilkanaście mniejszych (w tym Tarmuntona, Pupak, Kunj, Baba, Gaće, Galijula i inne). Największa, Vela Palagruža, ma powierzchnię 28,55 ha; długość linii brzegowej wynosi 3 681 m, wysokość 92 m, długość 1 400 m, a szerokość 300 m. Archipelag położony jest 125 km na południe od Splitu, należy do okręgu administracyjnego Komiža i jest w zasadzie niezamieszkany, jeśli nie liczyć obsługi latarni, pracowników stacji meteorologicznej i turystów. Chorwacka nazwa wyspy pochodzi od włoskiej, natomiast włoska od greckiego słowa πέλαγος, oznaczającego "morze".

    W 1849 Dalmacja została na krótko włączona do Królestwa Chorwacji, ale władze Cesarstwa szybko się z tego wycofały i ostatecznie Dalmacja pozostała odrębnym królestwem w ramach Cesarstwa Austriackiego. Śladem tego pozostało nazewnictwo węgierskiej Chorwacji - Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji. W 1875 do Królestwa Dalmacji przyłączono nie zamieszkaną adriatycką wysepkę Pelagosa (dziś Palagruža, a po traktacie berlińskim z 13 lipca 1878 turecko-albańską gminę Spizza (dziś Sutomore w Czarnogórze) - 40 km² z 1650 mieszkańcami.

    Cesarstwo Austrii niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego.Kraj koronny (niem. Kronland) – terytorium składowe Cesarstwa Austrii w latach 1849-1867 i austriackiej części Austro-Węgier w latach 1867-1918. Głową kraju koronnego był cesarz, w którego imieniu działał Landeshauptmann (zarządca kraju) albo Statthalter (gubernator).

    Dziś południowy skrawek Królestwa Dalmacji (dawna Albania Wenecka i gmina Spizza) należy do Czarnogóry, a pozostała część - do Chorwacji.

    Przypisy

    1. Według języka macierzystego; mówiący po serbsko-chorwacku Serbowie i Chorwaci zostali policzeni łącznie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.
    Chorwaci – naród południowosłowiański, liczący około 9 mln ludzi. Zamieszkują głównie Chorwację (około 4 mln) oraz Bośnię i Hercegowinę (0,6 mln). Większe skupiska Chorwatów znajdują się też w Austrii (Burgenlandzcy Chorwaci) i Serbii. Na emigracji żyje około 2,5 mln Chorwatów, głównie w USA (0,3 mln), Chile (0,3 mln), ale również w takich krajach jak Argentyna, Niemcy, Kanada, Australia, Szwecja, i Brazylia.
    Traktat berliński – końcowy akt kongresu berlińskiego (13 czerwca–13 lipca 1878), na którym Wielka Brytania, Francja, Austro-Węgry, Niemcy, Włochy, Rosja oraz Turcja rządzona przez Abdula Hamida II dokonały ratyfikacji oraz częściowej rewizji traktatu z San Stefano, podpisanego 3 marca tego samego roku. Najważniejszym postanowieniem traktatu było ustanowienie Księstwa Bułgarii. W imieniu Bułgarii, która została wykluczona z rozmów pokojowych, rozmowy dyplomatyczne prowadziła Rosja.
    Królestwo Chorwacji i Slawonii (chorw. Kraljevina Hrvatska i Slavonija, węg. Horvát-Szlavónia Királyság, niem. Königreich Kroatien und Slawonien) – autonomiczne królestwo istniejące w latach 1868-1918; obok Królestwa Węgier i miasta Rijeki jeden z krajów Korony św. Stefana.
    Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.
    Kongres wiedeński (niem. Wiener Kongress) – konferencja międzynarodowa przedstawicieli szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu, zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego.
    Zadar (wł. Zara) – miasto w Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim. Od 1991 należy do niepodległej Chorwacji. Zamieszkuje je ok. 82 tys. mieszkańców (2005).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.