• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kozan

    Przeczytaj także...
    Asarhaddon, właśc. Aszur-aha-iddina (akad. Aššur-aha-iddina, biblijny Asarhaddon) – król Asyrii z dynastii Sargonidów, syn Sennacheryba; panował w latach 680-669 p.n.e.Ormiańskie Królestwo Cylicji (ormiański: Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն, Kilikio Hayots Tagavorutyun) znane również jako Armenia Mała, Armenia Cylicyjska, Nowa Armenia i Ormiańska Cylicja to nazwa państwa stworzonego i istniejącego w czasach średniowiecza przez Ormian, którzy w obawie przed Seldżukami przenosili się z właściwej Armenii do południowo-wschodniej części Azji Mniejszej. Jego centrum znajdowało się w Cylicji, na terenach dzisiejszej południowo-wschodniej Turcji.
    Egipt mameluków – średniowieczne państwo egipskie w latach 1250-1517, rządzone przez tzw. „dynastię” mameluków, czyli niewolników. Państwo to było wysoce zmilitaryzowaną oligarchią, w której kastą rządzącą była grupa możnych mameluckich, rekrutująca się z byłych niewolników sułtańskich. Rządy oligarchii mameluckiej nie cieszą się w historiografii (zwłaszcza egipskiej) dobrą opinią. Wynika to z dwóch faktów. Po pierwsze mamelucy byli obcego, głównie kaukaskiego pochodzenia. Po drugie po podboju tureckim zachowali swą uprzywilejowaną pozycję i w czasach nowożytnych stali się zarówno rzecznikami tureckiego panowania, jak i przeciwnikami nowoczesnych reform. Dopiero zniszczenie mameluków przez Muhammada Alego na początku XIX wieku usunęło ich z życia politycznego Egiptu, gdzie przez wieki uznawani byli za siłę obcą i destrukcyjną. Jednak mimo swej niestabilności państwo mameluków w Egipcie okazało się trwalsze niż jakakolwiek dynastia muzułmańska średniowieczna rządząca tym krajem. Mamelucy nie tylko utrzymali niezależność Egiptu, pokonując niezwyciężonych dotychczas Mongołów, ale także dali w Kairze schronienie ostatnim kalifom abbasydzkim, którzy musieli uciekać po zniszczeniu przez Mongołów Bagdadu (1258). Tradycyjnie okres rządów mameluckich w Egipcie rozbija się na rządy dwóch linii „dynastycznych” mameluków różnego pochodzenia: kipczackich Bahrytów (1250-1382) i czerkieskich Burdżytów (1382-1517).

    Kozanmiasto w Turcji w prowincji Adana.

    Według danych za rok 2000 miasto zamieszkiwało 75 833 osób.

    Historia[ | edytuj kod]

    W czasach Asyrii miasto było znane pod nazwą Sissu. Podbite przez króla Asyrii Asarhaddona. W czasach starożytnych Grecy zwali je Sision (Σίσιον), a Rzymianie Flaviopolis. W 704 roku było oblężone przez Arabów, ale uwolniła je odsiecz Bizancjum. W IX wieku Flaviopolis zostało włączone do Kalifatu Abbasydów i zostało ufortyfikowane przez kalifa al-Mutawakkila. Po kolejnym okresie panowania bizantyjskiego miasto przeszło pod panowanie tureckich Seldżuków. W 1107 ormiański książę Toros I zdobył miasto zwane ówcześnie Sis i włączył do Małej Armenii. W 1187 r. Sis stało się rezydencją królów ormiańskich Małej Armenii, a od 1294 r. także siedzibą ormiańskiego katolikosa (patriarchy). Pałac królewski i katedra zostały zbudowane na ufortyfikowanym tarasie pod zamkiem. Kościół św. Sofii, zbudowany przez króla Leona I, był siedzibą królów Małej Armenii do początku XX wieku. W 1375 r. miasto zajęli Mamelucy i włączyli do swojego państwa z centrum w Egipcie. W następnych latach obszar Równiny Cylicyjskiej na której leży Sis, znajdował się pod kontrolą bejów zwanych Ramazanidami lub Ramadanidami z plemienia koczmańskiego z Turkmenistanu. Formalnie byli podporządkowani sułtanom mameluków, ale także opierali się napierającym Turkom. Po tym, jak w 1517 roku turecki sułtan Selim I podporządkował sobie Imperium Mameluków, Sis zostało włączone do Imperium osmańskiego, ale Ramadanidzi pozostawali gubernatorami prowincji Adana pod panowaniem osmańskim do początku XVII wieku, a Sis stało się centrum sandżaku, który został przyłączony do prowincji Cypru w 1571 roku. Na początku XX wieku większość mieszkańców stanowili Ormianie. W 1915 roku z miasta wygnano Ormian, a średniowieczna katedra św. Sofii została zniszczona. Miasto było okupowane przez wojska francuskie od 8 marca 1919 roku do 2 lipca 2020 roku podczas Tureckiej wojny o niepodległość. W 1928 roku miasto Sis zostało przemianowane na Kozan.

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Mamelucy (arab. mamlūk – niewolnik) – w świecie muzułmańskim nie wyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza państw islamskich niewolnicy państwowi. Kupowani byli przez muzułmańskich władców i sprowadzani do ich władztw, nawracani na islam i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w egipskim sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.
  • Siscapital.jpg
  • Sis113.JPG
  • Katholikat in Sis 1900.jpg
  • LANGLOIS(1861) p153 - VUE DE SIS.jpg
  • Kozan Castle 17.JPG
  • Armenians' deportation at Kozan Sanjak.jpg
  • Kozan view from castle hill 3145.jpg
  • City view, Kozan 04.JPG
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • City population
    1. William Mitchell Ramsay, The Historical Geography of Asia Minor, s. 385
    2. Runciman Steven, Dzieje wypraw krzyżowych: Królestwo Jerozolimskie i frankijski wschód 1100-1187, tom 2, Książnica, 2009
    3. Tarihçe | Kozan Belediyesi, www.kozan.bel.tr [dostęp 2020-12-23] (tur.).
    4. Kévorkian, Raymond H. and Paul B. Paboudjian, Les Arméniens dans l’Empire Ottoman à la veille du génocide. Paris: Editions d’art et d’histoire, 1992, p. 292.
    Seldżukidzi (albo Seldżucy, od: Seldżuk – arab.: السلاجقة, tur: Selçuk) – dynastia panująca w różnych krajach Azji Zachodniej w okresie od XI do XIV wieku.Selim I Groźny (Okrutny) (ur. 10 października 1470, zm. 22 września 1520) – sułtan z dynastii Osmanów, panujący w latach 1512-1520. Nazywany Yavuz, co znaczy odważny. Syn sułtana Bajazyda II. Ojciec Sulejmana Wspaniałego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym).
    Sandżak (tur. Sancak, arab. Liwas) – jednostka terytorialna i jednostka administracji wojskowej Imperium osmańskiego z bejem na czele.
    Toros I (ormiański: Թորոս Ա) trzeci książę Armenii Cylicyjskiej z dynastii Rubenidów, używał również tytułu Pana Gór. Panował od 1102 lub 1103 roku aż do śmierci. Data jego narodzin nie jest znana, natomiast data śmierci jest przedmiotem sporów- najprawdopodobniej był to 17 lutego 1129 roku lub 16 lutego 1130 roku.
    Katolikos (gr. καθολικός katholikós – "powszechny") – tytuł patriarchów ormiańskiego (Katolikos Wszystkich Ormian), nestoriańskiego i gruzińskiego, a w pewnym sensie także jakobickiego (mafrian) i syromalabarskiego.
    Turkmenistan (turkm. Türkmenistan; w okresie ZSRR funkcjonowała nazwa Turkmenia) – państwo położone w Azji Środkowej, na północ od gór Kopet-Dag, pomiędzy Morzem Kaspijskim a Amu-darią. Kraj rozciąga się na 1110 km od wschodu do zachodu oraz na 650 km z północy na południe.
    Abbasydzi – jedna z dwóch największych (licząca 37 kalifów) sunnickich dynastii imperium muzułmańskiego, rządząca Kalifatem Bagdadu. Przejęła władzę w 750, po pokonaniu poprzednio rządzących Umajjadów; przeżywała rozkwit przez dwa następne stulecia, potem znalazła się w cieniu politycznej dominacji Bujidów, a następnie Seldżuków, aż w końcu upadła po zajęciu i zburzeniu Bagdadu przez Mongołów. W 1258 wódz mongolski Hulagu-chan zdobył Bagdad i był to faktyczny koniec znaczenia politycznego dynastii, chociaż mamelucy utrzymywali jej potomków jeszcze do 1517.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.872 sek.