• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kotlina Popradzka

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Toporec (węg. Toporc, niem. Toportz) – wieś w północnej Słowacji leżąca w powiecie Kieżmark, w kraju preszowskim.
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

    Kotlina Popradzka (514.72; słow. Popradská kotlina, niem. Poppertal, Popper-Niederung) – w regionalizacji polskiej według Jerzego Kondrackiego jednostka geomorfologiczna w Centralnych Karpatach Zachodnich, na Słowacji, stanowiąca wschodnią część Obniżenia Liptowsko-Spiskiego. W regionalizacji słowackiej Kotlina Popradzka wraz z Kotliną Liptowską wchodzi w skład Kotliny Podtatrzańskiej (Podtatrzanska kotlina).

    Stary Smokowiec (słow. Starý Smokovec, niem. Altschmecks, węg. Ótátrafüred, 990 m n.p.m.) – miejscowość u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji, część struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Położona jest przy Drodze Wolności, około 6 km na zachód od Tatrzańskiej Łomnicy.Kozie Grzbiety (czes. Kozí hřbety, 1321-1422 m n.p.m.) – grzbiet górski w Sudetach Zachodnich w paśmie Karkonoszy, po ich czeskiej stronie.

    Od północy Kotlina Popradzka graniczy z Tatrami i Magurą Spiską, od wschodu z Górami Lewockimi. Na południowym wschodzie przechodzi w Kotlinę Hornadzką. Na południowym zachodzie ograniczają ją Kozie Grzbiety, natomiast na zachodzie Szczyrbski Dział oddziela ją od Kotliny Liptowskiej. Granica między Kotlinami Popradzką i Hornadzką przechodzi na wschód od wsi Jánovce, między wschodnim krańcem Kozich Grzbietów a południowo-zachodnim skrajem Gór Lewockich (według innych podziałów Karpat Kotliny Popradzka i Hornadzka tworzą razem Kotlinę Spiską). Granicę zachodnią (z Kotliną Liptowską) stanowi wododział Wagu (konkretnie: Białego Wagu) i Popradu w rejonie miejscowości Szczyrba.

    Poprad (słow. Poprad, niem. Popper, węg. Poprád) – rzeka we wschodniej Słowacji i w południowo-wschodniej Polsce, w dorzeczu Wisły. W dokumentach źródłowych nazwa Poprad jest jedną z najstarszych na Podtatrzu. W 1244 występowała jako Poprad, ale także Poprat, Popart, Paprad, Poprut itp., jednak etymologia tego słowa jest wciąż sporna.Jánovce (niem. Johannsdorf, węg. Szepesjánosfalva) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju preszowskim, w okręgu Poprad.

    Geografowie słowaccy dzielą Kotlinę Popradzką na jeszcze mniejsze jednostki:

  • Popradská rovina
  • Štrbská pahorkatina
  • Lomnická pahorkatina
  • Kežmarská pahorkatina
  • Vojnianske podhorie
  • Vrbovská pahorkatina
  • Oś kotliny wyznacza górny bieg rzeki Poprad. Na jej terenie występują liczne źródła mineralne (m.in. w miejscowościach Gánovce, Hozelec, Podhorany, Biała Spiska, Stary Smokowiec, Toporec i Wyborna) oraz źródła termalne (m.in. Gierlachów, Poprad i Wierzbów). Z występowaniem źródeł termalnych w Ganowcach związane jest miejscowe złoże trawertynu (tzw. travertínová kopa Hôrka), gdzie podczas eksploatacji trawertynu został znaleziony odlew czaszki neandertalczyka.

    Trawertyn (martwica wapienna, źródleniec, tuf wapienny) – porowata skała osadowa składająca się głównie z kalcytu i aragonitu. Odmiana martwicy wapiennej.Podoliniec (słow. Podolínec, węg. Podolin, niem. Pudlein), miasto we wschodniej Słowacji, na Spiszu, w kraju preszowskim, w powiecie Lubowla.

    Całość kotliny obejmuje historyczny region Spisza. W kotlinie znajdują się miasta Svit, Poprad, Kieżmark, Spiska Biała i Podoliniec. Na terenie jednostki Tatranské podhorie rozłożyły się poszczególne „dzielnice” miasta Wysokie Tatry. Miasto Poprad jest lokalnym węzłem drogowym i kolejowym, przez który przebiega m.in. ważna linia kolejowa łącząca wschód Słowacji z jej zachodem (dawna Kolej Koszycko-Bogumińska).

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Kotlina Liptowska (514.71; słow. Liptovská kotlina) – jednostka geomorfologiczna w Centralnych Karpatach Zachodnich, na Słowacji, stanowiąca zachodnią część Obniżenia Liptowsko-Spiskiego.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1
    2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z 3-4, 1996, str. 457-466
    3. Emil Mazúr, Michal Lukniš, B. Balatka, J. Loučková, J. Sládek Geomorfologické členenie SSR a ČSSR. Mapa mierky 1:500 000, Slovenská kartografia, SUGK, Bratislava 1986
    Poprad (węg. Poprád, niem. Deutschendorf) – miasto na Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz. Największe miasto tego regionu.Jerzy Aleksander Kondracki (ur. 1 listopada 1908 w Warszawie, zm. 13 kwietnia 1998 koło Villach w Austrii) – polski geograf, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor najbardziej znanej regionalizacji fizycznogeograficznej Polski.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Spisz (łac. Scepusium, słow. Spiš, niem. Zips, węg. Szepes) – region historyczny. Region ten leży w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego Hornádu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym zachodzie z Liptowem (zobacz: Regiony Słowacji).
    Wyborna (słow. Výborná, węg. Sörkút, do 1899 Viborna, niem. Bierbrunn), wieś w północnej Słowacji leżąca w powiecie Kieżmark, w kraju preszowskim.
    Kotlina Hornadzka (514.73; słow. Hornádska kotlina) – jednostka geomorfologiczna w Centralnych Karpatach Zachodnich na Słowacji, stanowiąca południowo-wschodnią część Obniżenia Liptowsko-Spiskiego.
    Wag (słow. Váh, węg. Vág, niem. Waag) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10 640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.
    Kieżmark, Kiezmark (słow. Kežmarok, węg. Késmárk, niem. Käsmark / Kesmark) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz. Nazwa miasta pochodzi od niemieckiego złożenia Käsemarkt, oznaczającego „targ serowy”.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.