• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kotlina Hornadzka

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Nowa Wieś Spiska (słow. Spišská Nová Ves, niem. Zipser Neudorf/Neuendorf, węg. Igló, rom. Nowejsis) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju koszyckim, w historycznym regionie Spisz.
    Levočský potok - rzeka na Spiszu, we wschodniej Słowacji, lewy dopływ Hornádu w zlewisku Morza Czarnego. Levočský potok wypływa na wysokości 940 m n.p.m. pod szczytem Krúžok w Górach Lewockich. Płynie na południe Doliną Lewocką, gdzie zasila mały zbiornik wodny Kováčova vila. Wypływa do Kotliny Hornadzkiej, przecina Lewoczę, skręca na wschód i uchodzi do Hornádu koło miasteczka Markušovce.
    Położenie Kotliny Hornadzkiej w obrębie Centralnych Karpat Zachodnich

    Kotlina Hornadzka (514.73; słow. Hornadska kotlina) – jednostka geomorfologiczna w Centralnych Karpatach Zachodnich na Słowacji, stanowiąca południowo-wschodnią część Obniżenia Liptowsko-Spiskiego.

    Kozie Grzbiety (czes. Kozí hřbety, 1321-1422 m n.p.m.) – grzbiet górski w Sudetach Zachodnich w paśmie Karkonoszy, po ich czeskiej stronie.Uskok – struktura tektoniczna powstała w wyniku rozerwania mas skalnych i przemieszczenia ich wzdłuż powstałej powierzchni (lub wąskiej strefy zniszczenia), zwanej powierzchnią uskoku (lub strefą uskokową). Uskokom mogą towarzyszyć inne struktury tektoniczne (przyuskokowe podgięcia warstw, fałdy, fleksury).

    Od południa Kotlinę ograniczają Rudawy Spiskie i Góry Straceńskie (Słowacki Raj), od zachodu Niżne Tatry i Kozie Grzbiety. Na północnym zachodzie Kotlina Hornadzka przechodzi w Kotlinę Popradzką. Granica między Kotlinami Popradzką i Hornadzką przechodzi na wschód od wsi Jánovce, między wschodnim krańcem Kozich Grzbietów a południowo-zachodnim skrajem Gór Lewockich (według innych podziałów Karpat Kotliny Popradzka i Hornadzka tworzą razem Kotlinę Spiską). Od północy Kotlinę Hornadzką ograniczają Góry Lewockie, natomiast od wschodu – Branisko. Geografowie słowaccy dzielą Kotlinę Hornadzką na cztery mniejsze jednostki (Vikartovská priekopa, Hornadske podolie, Medvedie chrbty i Podhradská kotlina).

    Niżne Tatry (514.91; słow. Nízke Tatry, węg. Alacsony-Tátra, niem. Niedere Tatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, na terenie Słowacji. Jego najwyższym szczytem jest Dziumbier (Ďumbier, 2043 m n.p.m.). Na terenie Niżnych Tatr utworzono największy park narodowy na Słowacji – Park Narodowy Niżne Tatry.Rudawy Spiskie (515.28) - grupa górska we wschodniej Słowacji, w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, stanowiąca ostatnie – idąc ku wschodowi - ogniwo Łańcucha Rudaw Słowackich. Najwyższy szczyt: Zlatý stôl (1322 m).

    Wzdłuż południowego ograniczenia kotliny w kierunku z zachodu na wschód płynie Hornad, którego najważniejszymi dopływami (lewobrzeżnymi) są spływające z północy Potok Lewocki i Margecianka. Najwyższym punktem kotliny jest szczyt Kačelák (677 m n.p.m.), najniższym – tok Hornadu przed Margecanami.

    Jánovce (niem. Johannsdorf, węg. Szepesjánosfalva) – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju preszowskim, w okręgu Poprad.Trawertyn (martwica wapienna, źródleniec, tuf wapienny) – porowata skała osadowa składająca się głównie z kalcytu i aragonitu. Odmiana martwicy wapiennej.

    Z uskokami tektonicznymi na terenie kotliny łączy się występowanie licznych źródeł mineralnych (m.in. w takich miejscowościach, jak Baldovce, Dobrá Voľa, Dúbrava, Sivá brada i Slatvina). Na terenie kotliny znajdują się największe na Słowacji pokłady trawertynu. W rejonie miasta Spiskie Podgrodzie wytworzyl się ciąg siedmiu rozległych trawertynowych wzgórz (Dreveník, Sivá brada, Sobotisko, Pažica, Spišský hrad, Ostrá hora i Kamenec).

    Lewocza (słow. Levoča, węg. Lőcse, niem. Leutschau, łac. Leutsovia) - miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz.Hornad (słow. Hornád, węg. Hernád) – rzeka w środkowej Słowacji i w północno-wschodnich Węgrzech, w dorzeczu Dunaju. Długość – 286 km (193 km na Słowacji, 93 km na Węgrzech), powierzchnia zlewni – 4403 km² (3303 km² na Słowacji, 1100 km² na Węgrzech), średni przepływ – 30,9 m³/s. Maksymalny zanotowany przepływ – 689 m³/s.

    W Kotlinie Hornadzkiej znajduje się centrum wielkiej historycznej krainy Słowacji – Spisza, w tym stare, zabytkowe miasta: Lewocza, Spiska Nowa Wieś, Spiskie Podgrodzie i Spiskie Włochy. Przez kotlinę wiedzie najważniejszy szlak komunikacyjny z zachodu na wschód Słowacji z autostradą D1 (w większości dopiero w planowaniu) i linią kolejową Poprad – Margecany (część historycznej Kolei Koszycko-Bogumińskiej).

    Źródło mineralne - źródło wyprowadzające na powierzchnię terenu wodę mineralną, tj. zawierającą ponad 1000 mg/dm rozpuszczonych składników stałych pochodzenia geogenicznego.Poprad (węg. Poprád, niem. Deutschendorf) – miasto na Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Spisz. Największe miasto tego regionu.
    Kotlina Hornadzka w rejonie miejscowości Jánovce
    Kotlina Hornadzka w rejonie miejscowości Jánovce




    Warto wiedzieć że... beta

    Słowacki Raj (słow. Slovenský raj) – krasowy płaskowyż o średniej wysokości od 800 do 1000 m, będący częścią Słowackich Rudaw (słow. Slovenské rudohorie) - Karpaty Zachodnie - położony na terenie powiatów popradzkiego, spiskonowowiejskiego i rożniawskiego. Nazwa została nadana w 1921 roku.
    Słowacja, Republika Słowacka (słow. Slovensko, Slovenská republika) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od 1 maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, oraz NATO, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.
    Spisz (łac. Scepusium, słow. Spiš, niem. Zips, węg. Szepes) – region historyczny. Region ten leży w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego Hornádu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym zachodzie z Liptowem (zobacz: Regiony Słowacji).
    Góry Lewockie (t. Pogórze Lewockie; słow. Levočské vrchy; 514.74) – pasmo górskie w Obniżeniu Liptowsko-Spiskim łańcucha Centralnych Karpat Zachodnich. Leży we wschodniej Słowacji, w historycznym regionie Spisz, w obecnym kraju preszowskim.
    Branisko (515.29*) – zrębowe pasmo górskie we wschodniej Słowacji, część Łańcucha Rudaw Słowackich w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich.
    Poniższa regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat została opracowana przez Jerzego Kondrackiego (Karpaty, 1989, Warszawa: WSiP ISBN 83-02-04067-3). Nie jest to ani jedyna, ani też ogólnie przyjęta regionalizacja Karpat i ich części - w poszczególnych krajach "karpackich" funkcjonują inne regionalizacje. Regionalizacja Kondrackiego jest natomiast regionalizacją najczęściej stosowaną w Polsce.
    Kotlina Popradzka (514.72; słow. Popradská kotlina, niem. Poppertal, Popper-Niederung) – jednostka geomorfologiczna w Centralnych Karpatach Zachodnich, na Słowacji, stanowiąca wschodnią część Obniżenia Liptowsko-Spiskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.652 sek.