Koszt alternatywny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Koszt alternatywny (również koszt utraconych możliwości lub koszt utraconych korzyści) – stanowi on miarę wartości utraconych korzyści w związku z niewykorzystaniem w najlepszy sposób dostępnych zasobów. Inaczej mówiąc, koszt alternatywny jest to wartość najlepszej z możliwych korzyści, utraconej w wyniku dokonanego wyboru.

Claude Frédéric Bastiat (ur. 30 czerwca 1801 w Bayonne, zm. 24 grudnia 1850 w Rzymie) – francuski ekonomista wolnorynkowy, filozof i polityk. Zasłynął z tego, iż krytykował poglądy socjalizmu za pomocą przemawiających do wyobraźni czytelnika prostych przykładów (por. metafora zbitej szyby oraz petycja producentów świec). Jest uważany za jednego z prekursorów austriackiej szkoły ekonomii.Czynniki produkcji (nakłady) – wszystkie zasoby materialne lub usługi wykorzystywane w procesie produkcji dóbr. W klasycznym ujęciu wyróżnia się następujące czynniki produkcji: praca, kapitał, ziemia. Lista czynników produkcji czasami jest rozszerzana lub skracana w zależności od sposobu opisywania zjawisk ekonomicznych przez danego teoretyka ekonomii. Przykładowo, ekonomista angielski, A. Marshall, za czwarty czynnik uznawał organizację. Ekonomista austriacki, J. Schumpeter, za czwarty czynnik uznawał przedsiębiorczość. We współczesnych analizach ekonomicznych czasami operuje się tylko dwoma czynnikami produkcji - pracą ludzką i kapitałem. Do pojęcia kapitału zalicza się wtedy również ziemię jako jedno z aktyw trwałych.

Koszt alternatywny jest kluczowym pojęciem w ekonomii i został opisany jako wyrażenie „podstawowej zależności między niedoborem a wyborem”. Pojęcie kosztu alternatywnego odgrywa kluczową rolę w próbach zapewnienia efektywnego wykorzystania ograniczonych zasobów.

Koszty alternatywne nie ograniczają się do kosztów pieniężnych lub finansowych: rzeczywisty koszt utraconej produkcji, straconego czasu, przyjemności lub innych korzyści zapewniających użyteczność należy również uznać za koszt alternatywny. Koszt alternatywny produktu lub usługi to przychód, który można uzyskać dzięki jego alternatywnemu wykorzystaniu. Innymi słowy, koszt alternatywny to koszt kolejnej najlepszej alternatywy produktu lub usługi.

Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

Koszt alternatywny jest podstawą myślenia ekonomicznego. Jeżeli alternatywne rozwiązanie dałoby lepsze efekty niż realizowany wariant (koszt alternatywny przewyższa korzyści uzyskane z realizacji przyjętego wariantu), to oznacza, że podjęta decyzja jest nieracjonalna.

Historia[ | edytuj kod]

Termin ten został po raz pierwszy użyty w 1894 r. Przez Davida L. Greena w artykule w „Quarterly Journal of Economics” zatytułowanym „Koszt bólu i koszt możliwości. Zagadnienie było opisywane przez wcześniejszych pisarzy, w tym Benjamina Franklina i Frédérica Bastiata. Franklin utożsamiany jest ze znaną frazą „Czas to pieniądz”, a jego uzasadnienie dotyczące kosztów alternatywnych zostało przedstawione w jego „Poradzie dla młodego kupca” (1748): „Pamiętaj, że czas to pieniądz. Mógłbyś zarobić dziesięć szylingów w ciągu dnia, lecz wychodząc sobie na spacer czy siedząc bezczynnie przez pół dnia, nawet jeśli w tym czasie wydałbyś zaledwie sześć pensów na swoją rozrywkę i wypoczynek, to oprócz tych wydatków, nie zdajesz sobie z tego sprawy, w istocie wydałeś lub raczej zmarnowałeś pięć szylingów”.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. James M. Buchanan, The New Palgrave Dictionary of Economics, 2017.
  2. Economics A–Z. The Economist.
  3. David L. Green, The Quarterly Journal of Economics.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • D. Begg, S. Fischer, G. Vernasca, R. Dornbusch: Mikroekonomia, Warszawa: PWE, 2014. ​ISBN 978-83-208-2088-1​.
  • B. Czarny, R. Rapacki: Podstawy ekonomii, Warszawa: PWE, 2002. ​ISBN 83-208-1360-3​.




  • Reklama