• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kostrza - Beskid Wyspowy

    Przeczytaj także...
    Masyw górski (ang., fr. massif, niem. massiv; od łac. massa – "bryła") – zwarty górotwór, zbudowany zwykle ze skał pochodzenia magmowego lub metamorficznego, czasami osadowego podobnego typu, występujący samodzielnie lub jako część większego łańcucha górskiego; również wyraźnie wydzielona (np. szerokimi przełęczami) część grzbietu górskiego. Niekiedy jako masyw określa się niewielką grupę górską, np. Masyw Śnieżnika, Masyw Ślęży, Masyw Magury Wątkowskiej.Beskid Wyspowy (513.49) – część Beskidów Zachodnich położona pomiędzy doliną Raby a Kotliną Sądecką. Charakterystyczną cechą tego regionu południowej Polski jest występowanie odosobnionych, pojedynczych szczytów, od czego pochodzi jego nazwa. Najwyższym szczytem jest Mogielica (1170 m).
    Świnna Góra (611 m) – szczyt w Beskidzie Wyspowym. Na mapie Geoportalu opisany jest jako Świnia Góra, na mapie Compassu i w przewodniku turystycznym jako Świnna Góra. Wznosi się nad miejscowościami Jodłownik, Rupniów i Wilkowisko, po południowo-zachodniej stronie Kostrzy.
    Jaszczurówka, Kostrza i miejscowość Nowe Rybie

    Kostrza – szczyt górski w Beskidzie Wyspowym wznoszący się nad miejscowościami: Kostrza, Nowe Rybie, Szyk i Rupniów. Mapa Geoportalu podaje wysokość 719,6 m, mapa Compass 730 m, a tabliczka turystyczna na szczycie 725 m. Na szczycie jest zamontowany w ziemi znak pomiarowy.

    Pomnik przyrody – prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych.Uroczysko – część lasu (rzadziej pola lub łąki) o orientacyjnym znaczeniu, bez ściśle oznaczonych granic; jest to miejsce związane zwykle ze szczególnym wydarzeniem historycznym, legendą, kurhanem, czy w którym występują charakterystyczne cechy przyrodnicze. Teren zwykle ciekawie ukształtowany geograficznie, niejednokrotnie tworzy niewielki obszar rezerwatu przyrody.

    Kostrza jest typową górą Beskidu Wyspowego – wraz z sąsiednią Świnną Górą tworzy samotny, oddzielony od pozostałych głębokimi przełęczami masyw górski. Jest całkowicie zalesiona i ma wydłużony grzbiet. Jej stoki północno-wschodnie są bardzo strome, pozostałe dużo łagodniejsze. Otoczona jest obszarami rolniczymi o rozproszonej zabudowie. Góra zbudowana jest z gruboławicowych piaskowców i łupków fliszu karpackiego, wśród których występują gdzieniegdzie bardziej podatne na wietrzenie łupki margliste lub pyliste.

    Nowe Rybie – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.Rezerwat przyrody Kostrza – częściowy, leśny rezerwat przyrody na górze Kostrza w Beskidzie Wyspowym. Znajduje się w województwie małopolskim, powiecie limanowskim, gminie Jodłownik, na terenie wsi Kostrza i Rupniów. Został powołany Zarządzeniem Nr 5/2001 Wojewody Małopolskiego z dnia 4 stycznia 2001 r. Stanowi własność Skarbu Państwa i podlega Nadleśnictwu Limanowa.

    W zalesionej Kostrzy stale bytują dziki, sarny, zając szarak. Jest ona też ulubionym miejscem polowań. Z osobliwości przyrodniczych warto wymienić pomniki przyrody: bardzo starego buka "Pan Buk" o obwodzie 5,5 m (1994 r.), potężną jodłę "Parasol" i stanowiska bardzo rzadkiej paproci – języcznika zwyczajnego. Północne zbocza Kostrzy stromo opadają do doliny Rybskiego Potoku. Porasta je stary las bukowy. W górnej części tych zboczy utworzono rezerwat przyrody Kostrza dla dobrze zachowanych zbiorowisk leśnych; buczyny karpackiej i jaworzyny górskiej z bardzo starymi okazami buków. Obszar tego rezerwatu włączony został do obszarów ochrony siedlisk. Wschodnie, kamieniste zbocza porasta strodrzew. Są tutaj skalne osuwiska i wychodnie. Miejsce to nosi nazwę uroczysko Styr. Drugie uroczysko o nazwie Koryciska znajduje się na południe od szczytu.

    Piaskowiec jest to drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Występuje zwykle w warstwie wodonośnej lub w miejscach występowania złóż ropy oraz gazu ziemnego. Rybski Potok – potok, dopływ Tarnawki. Wypływa w miejscowości Rupniów w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa, płynie przez Rupniów, Nowe Rybie i Szyk. Najwyżej położone źródła ma na wysokości około 470 m, na zachodnich zboczach przełęczy między Pasierbiecką Górą (764 m) a Jaszczurówką (538 m). Spływa początkowo w zachodnim, a później północno-zachodnim kierunku doliną pomiędzy Jaszczurówką a Kostrzą (720 m). W Szyku uchodzi do Tarnawki jako jej lewy dopływ. Następuje to na wysokości około 350 m w miejscu o współrzędnych 49°48′14″N 20°16′12″E/49,803889 20,270000.

    Kostrza jest całkowicie porośnięta lasem. Ze szczytu jednak rozciąga się widok na południową stronę przez silnie przerzedzony wiatrołomami las. Dzięki akcji Odkryj Beskid Wyspowy na szczycie zamontowano stół i ławy dla turystów oraz dużą mapę Beskidu Wyspowego.

    Kilka legend wiąże się z górą Kostrza. Według jednej z nich istniało tutaj dawniej grodzisko, które zapadło się pod ziemię wraz z częścią góry, na której stało. Istotnie, w podwierzchołkowych partiach góry znaleźć można duże wgłębienie. Jest ono jednak pochodzenia naturalnego. Dawniej miejscowa ludność nazywała szczyt Kostrzy Piwniczyskiem, gdyż szukano tutaj śladów prehistorycznych budowli obronnych.

    Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.Flisz karpacki – określenie regionalnie występującego fliszu - serii naprzemianlegle ułożonych warstw skał osadowych morskiego pochodzenia, składająca się z ławic i warstw na przemian zlepieńców, piaskowców, mułowców i iłowców, rzadziej rogowców i margli. Skały te powstały na dnie mórz wskutek działalności tzw. prądów zawiesinowych, które doprowadziły do charakterystycznego, frakcjonalnego uwarstwienia.

    Szlaki turystyki pieszej[ | edytuj kod]

    szlak turystyczny zielony Jodłownik – Kostrza. Czas przejścia 2:15 h (↓ 1:45 h), suma podejść 400 m. szlak turystyczny zielony TymbarkZęzów – Kostrza. Czas przejścia 2 h (↓ 1:45 h), suma podejść 500 m.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
    2. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
    3. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Część wschodnia. W-wa. Kraków: Wyd. PTTK „Kraj”, 1986, s. 16-18. ISBN 83-7005-125-1.
    4. Standardowy formularz danych Natura 2000 dla rezerwatu Kostrza. [dostęp 15 grudnia 2007].
    5. Strona gminy Jodłownik. [dostęp 15 grudnia 2007].
    6. Dariusz Gacek: Beskid Wyspowy. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 2001. ISBN 83-7005-445-5.
    Widok na Kostrzę z Pasierbieckiej Góry
    Widok na Kostrzę z Pasierbieckiej Góry
    Andrzej Matuszczyk (ur. 1944 w Krakowie) – polski działacz turystyczny, autor licznych przewodników po Beskidach (46 pozycji) oraz map turystycznych (25 tytułów).Grodzisko, grodziszcze, horodyszcze – pozostałość po grodzie albo osadzie obronnej w postaci kolistego (w podstawie) lub wielobocznego wzniesienia, zazwyczaj z zachowanymi śladami wałów drewniano-ziemnych. Na terenie dzisiejszej Polski grody budowane były w dwóch okresach: w późnej epoce brązu i wczesnej epoki żelaza (czasy kultury łużyckiej i kultury pomorskiej) oraz w okresie wczesnego średniowiecza (od VII-VIII w. n.e.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.
    Geoportal – portal internetowy zapewniający dostęp do usług danych przestrzennych tj. do usług dotyczących danych przestrzennych i będących operacjami, które mogą być wykonywane przy użyciu oprogramowania komputerowego na nich zawartych w zbiorach danych przestrzennych lub na powiązanych z nimi metadanych.
    Tymbark – wieś gminna (1357-1934 miasto) w województwie małopolskim, powiecie limanowskim. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
    Jaworzyna z języcznikiem zwyczajnym (Phyllitido-Aceretum MOOR 1952) – górski wielogatunkowy las zboczowy z drzewostanem tworzonym przez takie gatunki jak: klon jawor (Acer pseudoplatanus), wiąz górski (Ulmus glabra), buk zwyczajny (Fagus sylvatica), jodła pospolita (Abies alba), lipa szerokolistna (Tilia plathypyllos), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior) i klon zwyczajny (Acer platanoides). Występuje najczęściej na stromych stokach o ekspozycji północnej, na glebach szkieletowych o odczynie zasadowym.
    Szyk – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
    Języcznik zwyczajny (Phyllitis scolopendrium), zwyczajowo nazywany także językiem jelenim – gatunek paproci należący do rodziny zanokcicowatych. Roślina bywa uprawiana.
    Jaszczurówka (538 m) – szczyt wznoszący się nad miejscowościami: Rupniów i Nowe Rybie w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa. Według Jerzego Kondrackiego, autora naukowo opracowanej regionalizacji geograficznej Polski znajduje się na Pogórzu Wiśnickim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.