• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Korytarz powietrzny

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Przestrzeń powietrzna - obszar powietrzny rozciągający się nad terytorium lądowym i morskim państwa, nad morzem otwartym lub terytoriami nie podlegającymi żadnemu państwu.
    Mapa lotnicza to rodzaj mapy przeznaczony do nawigacji statku powietrznego. Umiejętność posługiwania się mapą jest niezbędnym warunkiem prawidłowego wykonania opublikowanych procedur oraz bezpieczeństwa w ruchu powietrznym.
    Dolne drogi lotnicze na mapie (okolice Oakland)
    Przykładowe oznaczenie (droga L612, od poziomu 180 do 500, odcinek o długości 12 NM)

    Droga lotnicza (ang. airway, AWY) – wydzielony z przestrzeni obszar, w kształcie korytarza, przeznaczony do lotu statków powietrznych. Posiada dolną oraz górną granicę wysokości, szerokość i jest określona między punktami o danych współrzędnych geograficznych lub punktami odniesionymi do pomocy radionawigacyjnych (np. VOR, NDB). Drogi lotnicze umożliwiają sprawną organizację ruchu lotniczego o dużym natężeniu, tworząc rozbudowaną sieć połączeń pomiędzy lotniskami.

    Przestrzeń powietrzna kontrolowana – przestrzeń powietrzna o określonych rozmiarach, w której służba kontroli ruchu lotniczego jest zapewniana zgodnie z klasyfikacją przestrzeni powietrznej. Poziom kontroli zmienia się w zależności od klas przestrzeni powietrznej. Kontrolowana przestrzeń powietrzna zwykle zakłada wyższe minimalne warunki pogodowe niż przestrzeń niekontrolowana.VOR (ang. VHF Omni-directional Range) to rodzaj radiolatarni stosowanej w lotnictwie, wykorzystującej pasmo radiowe 108-118 MHz.

    Dolna granica wysokości drogi lotniczej wynosi minimum 1000 ft (lub 2000 ft w terenie górskim) nad najwyższym wzniesieniem terenu.

    Statki powietrzne mają obowiązek poruszać się środkiem korytarza, czyli po jego centralnej linii. Ze względów bezpieczeństwa na drodze lotniczej zapewniona jest kontrola ruchu lotniczego, zaś przestrzeń powietrzna należy do klasy A lub B.

    Korytarz powietrzny[ | edytuj kod]

    Korytarz powietrzny (ang. air corridor) – droga lotnicza wyznaczona w przestrzeni objętej zakazem, przeznaczona dla lotnictwa cywilnego. Termin stosuje się również na określenie drogi lotniczej z ograniczoną dostępnością, zapewniającej bezpieczny przelot samolotów na obszarze działań wojennych.

    Operacja Vittles – amerykański most powietrzny działający w czasie blokady Berlina od 26 czerwca 1948 do 30 września 1949; trwający w tym samym czasie brytyjski most powietrzny nosił nazwę operacja Plainfare. W ramach operacji Vittles wykonano 189 963 lotów, transportując przy tym 1.783.573 ton zaopatrzenia. W operacji wzięło udział ok. 75 tys. osób cywilnych i żołnierzy, w wypadkach zginęło 31 lotników amerykańskich, a koszt amerykańskiej operacji wyniósł ponad 137 milionów dolarów (ok. 1,23 mld USD według dzisiejszych cen).Kontrola ruchu lotniczego (ang. ATC - Air Traffic Control) – służba ustanowiona w celu zapobiegania niebezpiecznym zbliżeniom statków powietrznych ze sobą, zarówno podczas lotu jak i na lotniskach. Kontrola ruchu lotniczego ma też na celu usprawnianie i utrzymywanie uporządkowanego przepływu ruchu lotniczego.

    Przykładowo, w trakcie operacji Vittles, podczas blokady Berlina, amerykańskie samoloty poruszały się w ściśle wytyczonym korytarzu powietrznym, aby uniknąć zestrzelenia przez Sowietów.

    Lotnictwo cywilne[ | edytuj kod]

    W międzynarodowych przepisach lotnictwa cywilnego droga lotnicza jest definiowana jako obszar kontrolowany lub jego część, ustanowiona w postaci korytarza.

    Polska[ | edytuj kod]

    W Polsce nie stosuje się podziału na dolne i górne drogi lotnicze. Pełen wykaz dróg (cywilnych i wojskowych), określanych drogami nawigacji obszarowej (ang. RNAV routes), zawarty jest w Zbiorze Informacji Lotniczych (AIP Polska) w rozdziale ENR 3, natomiast mapy trasowe znajdują się w ENR 6.

    Aeronautical Information Publication (AIP) - wydawany z udziałem administracji państwowej zbiór informacji lotniczych o charakterze trwałym zawierających dane o lotniskach, drogach lotniczych i obowiązujących procedurach, które mają istotne znaczenie dla żeglugi powietrznej. W Polsce publikacją AIP zajmuje się Polska Agencja Żeglugi Powietrznej.Poziom lotu (ang. Flight level) - powierzchnia baryczna o określonym ciśnieniu oddzielona od innych takich powierzchni o określoną różnicę ciśnienia i odniesiona do specyficznej wartości ciśnienia zwanego ciśnieniem standardowym o wartości 1013,25 hPa (760 mmHg). Wysokość określaną jako poziom lotu podaje się powyżej wysokości bezwzględnej przejściowej (w FIR Warszawa wysokość bezwzględna przejściowa wynosi 6500 stóp).

    Istnieją także warunkowe drogi lotnicze (ang. Conditional routes, CDR), stanowiące uzupełnienie dla stałej sieci dróg, wykorzystywane pod określonymi warunkami (podawane m.in. w krajowym Planie Użytkowania Przestrzeni Powietrznej (AUP) i Europejskim Planie Użytkowania Przestrzeni Powietrznej).

    Działania wojenne – działania sił zbrojnych w czasie wojny mające na celu rozbicie sił zbrojnych, potencjału obronnego przeciwnika na lądzie, w powietrzu, na akwenach w przestrzeni kosmicznej oraz w strefie telekomunikacji i infrastruktury informatycznej.Blokada Berlina (Zachodniego) – jeden z pierwszych poważnych kryzysów zimnej wojny, mający miejsce w latach 1948-1949.

    Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Droga lotnicza, przecinając obszar kontrolowany (CTA) lub rejon kontrolowany lotniska (TMA), należy do tej samej klasy przestrzeni, co one.
    2. Obszar kontrolowany (ang. control area) – przestrzeń powietrzna kontrolowana rozciągająca się w górę od określonej granicy nad ziemią.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. korytarz powietrzny, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2015-08-14].
    2. Oxford Aviation Services 2010 ↓, s. 8 (rozdz. 1).
    3. Jeppesen Sanderson 2007 ↓, s. 7 (rozdz. 12).
    4. Jeppesen Sanderson 2007 ↓, s. 2 (rozdz. 17).
    5. Oxford Aviation Services 2010 ↓, s. 10 (rozdz. 8).
    6. Bill Gunston: The Cambridge Aerospace Dictionary (Second Edition). Cambridge University Press, 2011, s. 32. ISBN 978-0-52127-967-3.
    7. Załącznik 11 do Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym („Służby ruchu lotniczego”).
    8. AIP Polska – wersja elektroniczna.
    9. AUP na stronie PAŻP.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Oxford Aviation Services: 010 Air Law, Second Edition. Frankfurt: Jeppesen GmbH, 2010. ISBN 978-0-88487-277-1.
  • Jeppesen Sanderson, Atlantic Flight Training, Ltd.: Jeppesen JAA ATPL Training - Air Law Book. Neu-Isenburg: Jeppesen GmbH, 2007. ISBN 978-0-88487-498-0.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Publiczne mapy ICAO
  • Lotnisko – obszar, na którym lądują, startują i kołują statki powietrzne (samoloty, śmigłowce, sterowce). Ich wyposażenie zróżnicowane jest w zależności od liczby odprawianych pasażerów i przeładowywanych towarów.Współrzędne geograficzne – szerokość i długość geograficzna mierzone w stopniach, minutach i sekundach kątowych. Początkiem układu współrzędnych geograficznych jest przecięcie się południka zerowego (Greenwich) z równikiem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Oakland – założone w 1852 roku miasto leżące na wschodnim brzegu zatoki San Francisco w północnej Kalifornii, stolica hrabstwa Alameda. Graniczy od północy z uniwersyteckim miastem Berkeley.
    Mila morska (Mm, ang.: nautical mile – NM, International Nautical Mile – INM) – jest jednostką odległości stosowaną w nawigacji morskiej oraz lotnictwie. Jest to długość łuku południka ziemskiego odpowiadająca jednej minucie kątowej koła wielkiego. W rzeczywistości ze względu na kształt kuli ziemskiej (Geoida) długość łuku 1 minuty kątowej jest różna w zależności od szerokości geograficznej, dlatego umownie przyjęto długość uśrednioną.
    Statek powietrzny – urządzenie zdolne do unoszenia się (lotu) w atmosferze na skutek statycznego lub aerodynamicznego oddziaływania powietrza.
    Radiolatarnia bezkierunkowa, NDB (ang. Non-Directional Beacon) – naziemny nadajnik radiowy o charakterystyce bezkierunkowej, pracujący w zakresie częstotliwości 190-1750 kHz (fale od długich do średnich), zwykle z rastrem 1 kHz, wykorzystywany w systemie radionawigacji lotniczej.
    Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (ang.: Convention on International Civil Aviation), znana również jako konwencja chicagowska (ang. Chicago Convention), międzynarodowy traktat sporządzony w Chicago, 7 grudnia 1944 roku. Konwencja weszła w życie z dniem 4 kwietnia 1947 roku. Konwencja została zmieniona trzynaście razy w latach 1956, 1958, 1961, 1962, 1973, 1974, 1975, 1980, 1997, 1998, 1999, 2002, 2005. Dwie zmiany, przyjęte w 1995 i 1998 r., dotyczące tekstów autentycznych konwencji w językach arabskim i chińskim nie weszły jeszcze w życie. Stronami konwencji jest 190 państw. Depozytariuszem konwencji są Stany Zjednoczone.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Klasy przestrzeni powietrznej – poszczególne rodzaje przestrzeni powietrznej. Przynależność poszczególnych części przestrzeni powietrznej do tychże klas określana jest przez organ państwowego nadzoru lotniczego wspólnie z państwowym cywilnym organem ruchu lotniczego oraz lotnictwem wojskowym. Według ICAO wyróżnia się następujące klasy przestrzeni powietrznej:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.