• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Koregencja

    Przeczytaj także...
    Fryderyk III Piękny (ur. 1289, zm. 13 stycznia 1330) – książę Austrii i Styrii 1306-1330 (jako Fryderyk I), antykról niemiecki 1314-1325, koregent Ludwika IV Bawarskiego 1325-1330.Jadwiga Andegaweńska (ur. między 3 października 1373 a 18 lutego 1374 w Budzie, zm. 17 lipca 1399 w Krakowie) – najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki, król Polski od 1384, święta Kościoła katolickiego, patronka Polski.
    Vivente rege – łacińskie określenie odnoszące się do elekcji i koronacji królewskiej dokonanej za życia poprzedniego króla. W przypadku wyboru na tron cesarski, mówi się czasem o elekcji vivente imperatore (za życia cesarza). Zazwyczaj dokonywano jej na wniosek samego władcy, który dążył do zapewnienia sukcesji swym potomkom.

    Koregencja – sytuacja, w której rolę monarchy (koregenta) o równorzędnej pozycji i władzy, sprawują dwie osoby z powodu np. choroby, dłuższej nieobecności lub małoletniości władcy. Inne sytuacje, na mocy których występuje koregencja to: porozumienie dwóch rywalizujących o tron władców, koronacja syna monarchy za życia ojca (vivente rege), czy też wyniesienie praw do korony z małżeństwa (iure uxoris). Koregencja nie występuje w przypadku, gdy mąż władczyni zostaje księciem małżonkiem.

    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.Roman I Lekapen, gr. Romanos Lakapēnos (ur. 870, zm. 15 czerwca 948) – cesarz bizantyński w latach 919-944, przez cały okres formalnie współcesarz z Konstantynem VII, a także z synami.

    Przykłady koregencji[]

  • Święte Cesarstwo Rzymskie/Królestwo Niemiec:
  • Karol Wielki i jego syn Ludwik I Pobożny na tronie cesarskim (lata 813-814)
  • Fryderyk Piękny i Ludwik IV na tronie królewskim, na mocy porozumienia (lata 1325-1330)
  • wszyscy władcy koronowani na króla Rzymian za życia cesarza
  • Królestwo Polskie:
  • Jadwiga i Władysław Jagiełło, jako król iure uxoris (lata 1386-1399)
  • Zygmunt Stary i Zygmunt August, koronowany za życia ojca (lata 1530-1548)
  • Cesarstwo rzymskie
  • władcy rządzący w ramach sytemu tetrarchii
  • Starożytny Egipt
  • Amenemhat I i Sezostris I (około 10 lat)
  • Cesarstwo Bizantyjskie:
  • Arkadiusz i Teodozjusz II (lata 402-408)
  • Konstantyn VII, Roman I Lekapen, Konstantyn Lekapen, Krzysztof Lekapen i Stefan Lekapen sprawowali formalnie władzę razem (lata 925-944)
  • Księstwo Andory
  • w państwie tym od początku jego istnienie głową państwa jest dwóch współksiążąt
  • Zobacz też[]

  • diarchia
  • król iure uxoris
  • Bibliografia[]

  • Koregencja - Słownik języka polskiego. [dostęp 2010-02-10].
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Król Rzymian (łac. Rex Romanorum), tłumaczony też błędnie na: król rzymski – tytuł monarszy władców Niemiec nadawany im po wyborze na tron Świętego Cesarstwa Rzymskiego i koronacji dokonywanej zwykle w Akwizgranie, a przed koronacją cesarską w Rzymie, którą co do zasady dokonywał papież.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Monarcha – osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.
    Konstantyn Lekapen (zm. 946 na Proti) – cesarz bizantyjski, koregent w latach 925–945 Konstantyna VII Porfirogenety (cesarz 913–959), a także swego ojca Romana I (cesarz 919–944) i braci Krzysztofa (cesarz 920-931) i Stafana (cesarz 924-945) .
    Diarchia – system rządów, w którym funkcję głowy państwa sprawują dwie osoby. Jest to rzadka forma ustroju, która jednak występowała w przeszłości i jest spotykana również obecnie.
    Stefan Lekapen (ur. ?; zm. w 963) - panował jako współcesarz w Cesarstwie Bizantyńskim od 25 grudnia 924 do 27 stycznia 945 roku, u boku swego ojca Romana I (cesarz 919–944) i braci Konstantyna (cesarz 925–945) i Krzysztofa (cesarz 920-931) (formalnie także cesarza Konstantyna VII (cesarz 913–959)).
    Teodozjusz II, Flavius Theodosius (ur. 10 kwietnia 401, zm. 28 lipca 450) – najstarszy syn cesarza Arkadiusza i wnuk Teodozjusza I Wielkiego. Był cesarzem wschodniorzymskim w latach 408–450 (został nim samodzielnie w wieku 7 lat), choć koronowano go za życia ojca krótko po urodzeniu w 402 roku.
    Tetrarchia (z greckiego rządy czterech, czwórwładza; łac. kwadrumwirat) – system rządów w cesarstwie rzymskim wprowadzany stopniowo przez cesarza Dioklecjana od 286 roku. Polegał na równoczesnym panowaniu czterech osób: dwóch augustów i dwóch władców niższej rangi z tytułem cezara.
    Książę małżonek – określenie męża panującej monarchini, stosowany powszechnie w epoce nowożytnej, który nie dysponuje żadną władzą polityczną, a pełni jedynie funkcję reprezentacyjną. Tradycja nadawania tytułu księcia mężom monarchiń, narodziła się z powodu obawy o próby podważenia pozycji monarchini jako samodzielnej głowy państwa i próby uznania pozycji obu małżonków za równoważną, np. poprzez zastosowanie średniowiecznego prawa (zasada iure uxoris), wedle której małżeństwo z dziedziczką korony dawało mężowi prawo do współrządzenia (koregent). Tak też było np. w przypadku Wilhelma III, króla Anglii, czy Władysława Jagiełły, króla Polski. Epoka nowożytna zna również wyjątki od omawianej praktyki np. w przypadku Filipa II Habsburga, męża królowej Anglii Marii I, oraz Franciszka Burbona męża królowej Hiszpanii Izabeli II, którym to nadano tytuł króla (pot. jako król małżonek). Pełna władza w tych wypadkach jednak, również spoczywała na ich małżonkach. Podobnym przypadek miał mieć miejsce, gdy Królowa brytyjska Wiktoria swojemu mężowi Albertowi chciała nadać tytuł króla, czemu sprzeciwił się brytyjski rząd.

    Reklama