• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Korea Północna



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Hamgyŏng Południowy (Hamgyŏng-namdo) jest prowincją Korei Północnej. Powstała ona w 1896 roku z południowej części dawnej prowincji Hamgyŏng. Stolicą jest Hamhŭng.Bierne prawo wyborcze (prawo wybieralności) – prawo do kandydowania. Przykładowo w Polsce bierne prawo wyborcze do Sejmu, czyli prawo bycia wybranym na posła, ma każdy obywatel polski mający prawo wybierania (czyli mający czynne prawo wyborcze), który najpóźniej w dniu wyborów kończy 21 lat. W przypadku senatorów granica wieku jest wyższa i wynosi 30 lat. Wynika to z faktu, iż Senat z założenia ma być "izbą rozsądku", powinien zatem składać się z osób mających określone doświadczenie i wiedzę oraz obycie polityczne.

    Korea Północna (kor. 조선민주주의인민공화국, hancha 朝鮮民主主義人民共和國, MCR. Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk, Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, w skrócie KRLD) – państwo w Azji Wschodniej, powstałe w północnej części Półwyspu Koreańskiego po II wojnie światowej, na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Oficjalnie, według konstytucji, Korea Północna jest republiką socjalistyczną.

    Anatol Jerzy Wojtan (ur. 3 lipca 1956 w Starachowicach) - generał dywizji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej; zastępca szefa Sztabu Generalnego WP; szef Polskiej Misji Wojskowej w Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych nadzorującej linię demarkacyjną między Koreą Północną a Koreą Południową.Trockizm – nazwa koncepcji ideologiczno-politycznej głoszonej przez Lwa Trockiego, powstała w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.

    Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Topografia
  • 1.2 Klimat
  • 2 Historia
  • 2.1 Podział Korei
  • 2.1.1 Okres przed 1948 rokiem
  • 2.1.2 Ogłoszenie niepodległości przez oba państwa koreańskie
  • 2.2 Wojna koreańska
  • 2.3 W pierwszych latach po zakończeniu wojny koreańskiej
  • 2.4 Przyjęcie idei dżucze
  • 2.5 KRLD współcześnie
  • 3 Podział administracyjny
  • 3.1 Regiony specjalne
  • 3.2 Prowincje
  • 3.3 Największe miasta
  • 4 Polityka
  • 4.1 Ustrój polityczny
  • 4.2 Polityka zagraniczna Korei Północnej
  • 4.2.1 Stosunki międzykoreańskie
  • 4.2.2 Stosunki KRLD z Chinami i Rosją
  • 4.2.3 Stosunki KRLD z Polską
  • 4.2.4 Stosunki KRLD z innymi państwami
  • 4.3 Program atomowy i kosmiczny KRLD
  • 5 Siły zbrojne
  • 6 Gospodarka
  • 6.1 Rolnictwo
  • 6.2 Liberalizacja gospodarki
  • 6.3 Turystyka
  • 7 Transport
  • 8 Media
  • 9 Demografia
  • 10 Religia
  • 10.1 Wolność wyznania
  • 11 Opieka zdrowotna
  • 12 Kultura
  • 13 Język
  • 14 Społeczeństwo
  • 14.1 Prawa człowieka
  • 14.2 Kult jednostki
  • 14.3 Zjednoczenie Korei
  • 15 Święta narodowe i festiwale
  • 16 Szkolnictwo
  • 17 Sport
  • 18 Filmy na temat Korei Północnej
  • 19 Zobacz też
  • 20 Przypisy
  • 21 Bibliografia
  • 22 Linki zewnętrzne
  • Partia Pracy Korei (kor. 조선로동당, trl. Dzoson Lodongdang) - monopartia, rządząca w Korei Północnej. Jedno z trzech istniejących ugrupowań politycznych w kraju, działające we Froncie Ojczyźnianym. Partia określa swoją ideologię jako dżucze. Według oficjalnych północnokoreańskich źródeł powołana została 10 października 1945 roku po wycofaniu się wojska radzieckiego w wyniku połączenia Komunistycznej Partii Korei Północnej oraz Nowej Partii Ludowej. Faktycznie została sformowana 30 czerwca 1949 z połączenia Partii Pracy obydwu Korei w Pjongjangu. W pierwsze lata istnienia zdominowała wojna koreańska. Po jej zakończeniu na skutek zerwania z polityką stalinizmu przez Nikitę Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR. Latem 1956 roku Kim Ir Sen został wezwany do Moskwy. Nikita Chruszczow udzielił mu nagany w związku z nieprzeprowadzeniem procesu destalinizacji w jego kraju. Aby temu zapobiec Kim Ir sen opóźnił plenum komitetu centralnego o ponad miesiąc i przekupił jego członków aby zachować status quo 30 sierpnia Choe Chang-ik wygłosił przemówienie atakując Kim Ir Sena za koncentrowanie władzy partii i państwa swoich rękach, oraz skrytykował linię partii stawiającą na uprzemysłowienie, które nie zaspokaja powszechnego głodu wśród ludzi w Korei Północnej. Skrytykował także istnienie państwa policyjnego. W odpowiedzi na krytykę obiecał przeprowadzić reformy do których jednak nigdy nie doszło a opozycja partyjna musiała udać się na emigrację do Chin i została usunięta z Komitetu Centralnego.Nikita Siergiejewicz Chruszczow (ros. Ники́та Серге́евич Хрущёв, ukr. Микита Сергійович Хрущов; ur. 17 kwietnia 1894 w Kalinówce, zm. 11 września 1971 w Moskwie) – radziecki polityk, działacz partyjny i państwowy, I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964.

    Geografia[]

     Osobny artykuł: Geografia Korei Północnej.

    Korea Północna zajmuje północną część Półwyspu Koreańskiego o powierzchni 120 540 km². Od zachodniej strony jej granicę wyznacza Morze Zachodniokoreańskie (znane lepiej jako Morze Żółte) i Zatoka Zachodniokoreańska, od wschodu – Morze Wschodniokoreańskie (Morze Japońskie). Rzeki Amnok (inaczej Yalu; najdłuższa rzeka Korei, długość 790 km) oraz Tumen (dł. 521 km) wytyczają granicę KRLD z Chinami. Najwyższy punkt Korei Północnej stanowi góra Pektu (2744 m n.p.m.). Na północno-wschodnim krańcu państwa przebiega granica z Rosją. Strefę buforową między obiema Koreami stanowi Koreańska Strefa Zdemilitaryzowana (dł. 238 km).

    Region Turystyczny Kŭmgangsan − specjalny region administracyjny Korei Północnej, wydzielony w 2002 roku do obsługi ruchu turystycznego z Korei Południowej na obszarze Gór Diamentowych (Kŭmgangsan), drugiego pod względem wysokości obszaru górskiego Korei Północnej.Rasŏn (dawniej Rajin-Sŏnbong) – miasto w północno-wschodniej Korei Północnej, przy granicy z Rosją. Zostało formalnie wyłączone w 1993 roku z prowincji Hamgyŏng Północny. Nazywało się wówczas "Rajin-Sŏnbong", w 2000 roku nazwę skrócono do "Rasŏn". W wymowie południowokoreańskiej, początkowe "R" w nazwie wymawia się jako "N". W 2008 roku liczba ludności wynosiła 196 954.

    Największym miastem Korei Północnej i stolicą tego państwa jest Pjongjang (3 255 388 mieszkańców, 2008). Inne duże miasta to Kaesŏng (308 tys., 2008) tuż przy granicy z Koreą Południową, Sinŭiju (285 tys., 2009) w północno-zachodniej części kraju, przy granicy z Chinami, Wŏnsan (329 tys., 2005) i Hamhŭng (581 tys., 2008) na wschodzie, oraz Ch'ŏngjin (329 tys., 2008) na północnym wschodzie.

    Akupunktura (z łac. acus – igła, punctura – (u)kłucie) – technika leczenia wywodząca się ze Wschodu (Chiny, Japonia, Mongolia). Jest obecnie uznawana w wielu krajach jako uzupełnienie medycyny konwencjonalnej, chociaż jej skuteczność jest przedmiotem debat i trwających badań klinicznych.Wojna domowa w Syrii – antyrządowy ruch zbrojny trwający od 2011 o charakterze społeczno-politycznym w Syrii. Jego przyczyną były dziesięcioletnie rządy Baszara al-Asada, syna syryjskiego dyktatora Hafeza al-Asada, który był u władzy przez 30 lat. Inspiracją dla Syryjczyków do protestów, a następnie zbrojnego wystąpienia były udane rewolucje w Tunezji, Egipcie oraz wojna domowa w Libii.

    Topografia[]

    Topografia Korei Północnej

    Europejscy odkrywcy, którzy docierali niegdyś na Półwysep Koreański, określali ukształtowanie geograficzne terytorium Korei jako „morze z huraganami”. Aż 80% terenu Korei stanowią góry i wyżyny, przedzielone głębokimi i wąskimi dolinami. Wszystkie szczyty Półwyspu Koreańskiego, osiągające 2000 m n.p.m., znajdują się na terytorium Korei Północnej.

    Flaga Zjednoczenia – flaga używana przez oba państwa koreańskie – Koreę Północną i Południową – w trakcie niektórych zawodów sportowych. Po raz pierwszy zaprezentowana w 1991, kiedy to oba kraje wystąpiły jako jedna drużyna podczas 41. mistrzostw świata w tenisie stołowym w Chiba (Japonia) oraz podczas 6. młodzieżowych mistrzostw świata w piłce nożnej w Lizbonie (Portugalia). Obie Koree maszerowały pod wspólną flagą na ceremoniach otwarcia Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2000 i 2004 roku. Jednak podczas samych zawodów oba kraje startowały już oddzielnie.Demokratyczny Front na rzecz Zjednoczenia Ojczyzny - koalicja partii politycznych powstała 22 lipca 1946 działająca w Korei Północnej. Największą partią w Demokratycznym Froncie na rzecz Zjednoczenia Ojczyzny jest Partia Pracy Korei. Początkowo nazywany w Korei Północnej Ojczyzny Zjednoczony Front Demokratyczny.

    Nadmorskie równiny są szerokie na zachodzie i nieciągłe nad wschodnim wybrzeżem. Zdecydowana większość ludności KRLD żyje właśnie na równinach i nielicznych terenach nizinnych.

    Jezioro Ch'ŏnji (Rajskie jezioro) w kraterze wulkanicznej góry Pektu, najwyższego szczytu Półwyspu Koreańskiego i Mandżurii

    Najwyższy punkt Korei Północnej stanowi góra Pektu (2744 m n.p.m.). Jest to szczyt pochodzenia wulkanicznego, położony przy granicy z Chinami. Składa się z płaskowyżów położonych na wysokości od 1400 do 2000 m n.p.m. Pasmo gór dzielące północno-wschodnie prowincje Hamgyong Północny i Południowy również obfituje w szczyty o podobnej wysokości, z których najwyższy jest wierzchołek Gwanmo-bong (1756 m n.p.m.).

    Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Inne duże pasma górskie Korei Północnej to łańcuch Rangrim w północno-środkowej części KRLD (najwyższy szczyt: Wagal-bong, 2260 m n.p.m.) i góry Kangnam wzdłuż granicy chińsko-koreańskiej. Góry Kŭmgang, znane lepiej jako Góry Diamentowe w paśmie gór Taebaek, są znane z przepięknych krajobrazów, które podziwiać mogą nielicznie przybywający do KRLD turyści.

    Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna - położona jest w Azji Wschodniej w północnej części Półwyspu Koreańskiego. Graniczy z trzema krajami: od strony północnej z Chińską Republiką Ludową (długość granicy 1 416 km) wzdłuż rzeki Yalu Jiang oraz z Rosją (długość granicy 19 km) wzdłuż rzeki Tumen od strony południowej z Koreą Południową (długość granicy 238 km) wzdłuż równoleżnika 38°, tworzącego strefę zwaną Koreańską Strefą Zdemilitaryzowaną. Od strony zachodniej granicę wyznacza Morze Żółte i Zatoka Koreańska a od strony wschodniej Morze Japońskie. Długość linii brzegowej wynosi 2 495 km.Trolejbus – pasażerski pojazd drogowy zaprojektowany do przewozu więcej niż dziewięciu osób (wliczając kierowcę), napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej i nie poruszający się po szynach. Ma dwa odbieraki prądu połączone z zawieszoną nad jezdnią parą przewodów. Stąd nazwa od angielskiego słowa „trolley” i końcówki „bus” od omnibus (po łacinie – dla wszystkich). W Polsce trolejbusy korzystają z prądu stałego o napięciu 600 V.

    W przeciwieństwie do sąsiadów (zwłaszcza z Japonii i północnych Chin), Koreańczykom nie zagrażają trzęsienia ziemi, które Półwysep Koreański nawiedzają rzadko.

    Klimat[]

    W Korei Północnej panuje klimat kontynentalny z czterema wyraźnymi porami roku. Terytorium Korei posiada oznaczenie Dwa w klimatologicznej klasyfikacji Köppena.

    Zimy są bardzo mroźne i uciążliwe, szczególnie w rejonach górskich i wyżynnych, które stanowią 80% powierzchni kraju. W całym kraju typowe są silne mrozy, pomimo utrzymującej się ładnej, słonecznej na ogół pogody. Wieją tam często silne, północne i północno-zachodnie wiatry znad Syberii. Wywołują one burze śnieżne, które występują na zmianę z ładną pogodą. Śnieg pada średnio przez 37 zimowych dni.

    Wyżyna – obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 m. Z obszarów wyżyn wyłączane są bowiem obszary o szczególnie urozmaiconej rzeźbie i wysokościach względnych przekraczających 300 m stosunku do najbliższych den dolinnych, czyli góry. Różnice w wysokościach względnych w obrębie wyżyny są więc stosunkowo małe. W Polsce i innych krajach często przyjmuje się za dolną granicę wyżyn poziomicę 200 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny wyróżnione są barwami żółtymi, podobnie jak i najniższe partie gór, np. pogórza, natomiast najwyższe wyżyny - jasnymi odcieniami koloru brązowego. Nad wyżynami, powyżej 500 m n.p.m. rozciągają się góry niskie. Wyjątkiem w skali światowej jest Wyżyna Tybetańska, która znajduje się na wysokości około 4500 m n.p.m. Zalicza się ją do wyżyn, a nie do gór, ponieważ jest płaska - spełniony jest warunek deniwelacji (różnicy między dwoma wzniesieniami) mniejszej niż 300 metrów.Open Doors – chrześcijańska organizacja non-profit wspierająca i monitorująca prześladowanych chrześcijan w 45 krajach, w których są oni w jakiś sposób represjonowani. Jest ona także zaangażowana w dystrybucję Biblii, religijnej literatury i mediów oraz prowadzi szkolenia.

    Lata są krótkie, lecz gorące i wilgotne. Trwa krótki sezon deszczowy, po koreańsku zwany changma. Ulewne deszcze związane są z monsunami, wiejącymi z południa i południowego wschodu. Monsuny przynoszą wilgotne powietrze znad Pacyfiku.

    7 sierpnia 2007 roku najgorsze w skutkach od 40 lat powodzie zmusiły rząd Korei Północnej do zwrócenia się do społeczności międzynarodowej o pomoc humanitarną. Organizacje pozarządowe, takie jak Czerwony Krzyż, wezwały do pilnego zbierania funduszy dla Korei Północnej, gdyż obawiały się katastrofy humanitarnej w tym kraju.

    Li Syng Man, Syngman Rhee (ur. 26 marca 1875, zm. 19 lipca 1965) – koreański polityk i działacz niepodległościowy, pierwszy prezydent Korei Południowej.Erytrea, oficjalnie Państwo Erytrea (tigrinia ኤርትራ – Ertra, ሃግሬ ኤርትራ – Hagere Ertra; arab. إرتري – Iritrija, دولة إرتري – Daulat Iritrija) – państwo w Afryce Wschodniej, nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Etiopią, Dżibuti i Sudanem.

    Wiosna i jesień w Korei to pory przejściowe. Aura i temperatury są wówczas stosunkowo najprzyjemniejsze. Wiosną występują często susze na zmianę z gwałtownymi powodziami. Co roku, późnym latem i wczesną jesienią Półwysep Koreański nawiedzają także tajfuny.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Tumen (chin. 图们江, pinyin Túmén Jiāng; kor. 두만강, Tuman Kang, hancha 豆滿江; ros. Туманная) – rzeka w północno-wschodniej Azji, na granicy Korei Północnej, Chin i Rosji.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zawał mięśnia sercowego (łac. infarctus myocardii), nazywany też zawałem serca i atakiem serca – martwica mięśnia sercowego spowodowana jego niedokrwieniem na skutek zamknięcia tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do obszaru serca.
    Republika Południowej Afryki (RPA, afr. Republiek van Suid-Afrika, ang. Republic of South Africa) – państwo na południowym krańcu Afryki.
    Specjalny Region Administracyjny Sinŭiju – specjalny region administracyjny Korei Północnej, utworzony w sierpniu 2002 roku przy granicy z Chińską Republiką Ludową. W skład regionu weszła część miasta Sinŭiju i przygraniczne terytoria.
    Zgromadzenie Narodowe (kor. 국회; Gukhoe) - jednoizbowy parlament Korei Południowej, złożony z 300 członków wybieranych na czteroletnią kadencję. W wyborach stosuje się ordynację mieszaną. 246 deputowanych pochodzi z jednomandatowych okręgów wyborczych, gdzie obowiązuje ordynacja większościowa. Pozostałe 54 mandaty przydzielane są w jednym okręgu wielomandatowym, obejmującym cały kraj, zgodnie z zasadami ordynacji proporcjonalnej. Aby wziąć udział w podziale mandatów w okręgu wielomandatowym, partia musi uzyskać przynajmniej 3% głosów lub uzyskać co najmniej 5 mandatów w okręgach jednomandatowych.
    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.
    Josip Broz Tito (serb. Јосип Броз Тито; ur. 7 maja 1892 w Kumrovcu, Austro-Węgry – 25 maja według oficjalnego aktu urodzenia, zm. 4 maja 1980 w Lublanie) – przywódca Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii od 1945 aż do swojej śmierci. Podczas II wojny światowej Tito zorganizował antyfaszystowski - ruch oporu znany jako Partyzanci Jugosławii. Później był założycielskim członkiem Kominformu, ale opierając się radzieckim wpływom stał się jednym z założycieli i promotorów Ruchu Państw Niezaangażowanych. Zmarł 4 maja 1980 roku w Lublanie, pochowany został w Belgradzie.
    Hwanghae Północne (Hwanghae-pukto) – jest prowincją Korei Północnej. Została utworzona w roku 1954, po podzieleniu dawnej prowincji Hwanghae na dwie części Hwanghae Północne i Hwanghae Południowe. Stolicą jest Sariwŏn.

    Reklama