• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kora pierwotna

    Przeczytaj także...
    Taniny (E181) – grupa organicznych związków chemicznych zbudowanych z wielu cząsteczek kwasu galusowego i D-glukozy.Kolenchyma (zwarcica) – tkanka roślinna wzmacniająca złożona z komórek żywych, elastycznych i wydłużonych, otoczonych niezdrewniałą celulozowo-pektynową ścianą. Komórki mogą zawierać chloroplasty, chociaż nie nalezą do tkanek asymilacyjnych. W ścianie komórkowej występują zwykle nierównomierne zgrubienia. Zwykle komórki kolenchymy ściśle do siebie przylegają. Pomimo znacznej grubości ściany komórkowe kolenchymy pozostają elastyczne, co umożliwia wzrost rośliny na długość. Czasem w skład ściany komórkowej wchodzi oprócz celulozy protopektyna, zdolna do pęcznienia.
    Rurka mleczna, przewód mleczny, latycyfery – utwory wydzielnicze występujące wewnątrz organów roślin, tworzące często rozgałęziony system wypełniony sokiem mlecznym. Sok mleczny może również występować w pojedynczych, krótkich komórkach mlecznych. Sok mleczny składa się z różnych substancji m.in. takich jak: węglowodany, woski, białka, kauczuk, żywice, olejki eteryczne.

    Kora pierwotna (właściwa) – warstwa tkanki znajdująca się pod ryzodermą i epidermą odpowiednio korzenia i łodygi. Najbardziej wewnętrzna warstwa komórek kory pierwotnej w korzeniu wykształca endodermę oddzielającą walec osiowy. Zbudowana jest z tkanki miękiszowej oraz tkanek wzmacniających. W łodydze są to regularne pasma twardzicy, a u dwuliściennych także zwarcicy. W korze pierwotnej łodygi nagozalążkowych i dwuliściennych pojawiają się także idioblasty w postaci sklereidów, komórki garbnikowe, kanały żywiczne, rury mleczne, zbiorniki olejowe i inne.

    Widłak (Lycopodium) – rodzaj roślin zaliczanych do rodziny widłakowatych. Liczy około 200 gatunków, z których w Polsce występują dwa. W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych zaliczano tu ok. 400 gatunków (w tym 7 występujących w Polsce), jednak po poznaniu ich filogenezy zostały one podzielone na kilka różnych rodzajów, a nawet zaliczone zostały do różnych rodzin (np. Huperziaceae).Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.

    Komórki kory pierwotnej w młodych korzeniach uczestniczą w przewodzeniu wody i soli mineralnych z włośników do wiązek przewodzących. W starszych korzeniach zwykle pełnia funkcję tkanki spichrzowej.

    W łodydze Psilotum kora pierwotna składa się z trzech warstw. Warstwa zewnętrzna składa się z cienkościennych komórek zawierających chloroplasty. Między komórkami występują przestwory międzykomórkowe. W warstwie środkowej komórki są wydłużone i mają grube zdrewniałe ściany komórkowe. Warstwa wewnętrzna zbudowana jest z dużych komórek o cienkich ścianach. Komórki te zawierają ciemno zabarwione flobafeny. Podobnie trzy warstwy zawiera kora pierwotna Lycopodium. W tym przypadku chloroplasty zawierają komórki warstwy środkowej. Dwie pozostałe warstwy zbudowane są z komórek silnie zdrewniałych. U Selaginella korę pierwotną budują wyłącznie komórki chlorechymy. U Equisetum w korze pierwotnej znajdują się liczne kanały powietrzne, nazywane kanałami walekularnymi. Kora pierwotna paproci to komórki miękiszowe magazynujące skrobię oraz zawierające znaczne ilości tanin. Zewnętrzne komórki mają charakter sklerenchymy. U nagonasiennych kora pierwotna składa się głównie z komórek miękiszowych, niekiedy zawiera także kolenchymę lub sklerenchymę. W korze występują często kanały żywiczne. Liczne pasma kolenchymy i sklerenchymy występują w korze pierwotnej dwuliściennych. U tych roślin wykształcają się również liczne utwory wydzielnicze. Komórki miękiszowe zawierają chloroplasty. Zewnętrzna warstwa tkanki podstawowej u jednoliściennych zbudowana jest podobnie jak u roślin dwuliściennych.

    Tkanka wzmacniająca, tkanka mechaniczna – ogólna nazwa tkanek roślinnych, zapewniających roślinom odporność na zginanie, rozciąganie oraz umożliwiających zachowanie kształtu organom. Tkanki wzmacniające tworzą układ wzmacniający. Tkanki wzmacniające są przystosowane do obciążeń mechanicznych występujących w środowisku lądowym. Jej komórki mają zgrubiałe ściany, a ich odpowiednie rozmieszczenie w roślinie gwarantuje wytrzymałość na czynniki dynamiczne (np. wiatr), a także statyczne (np. masa liści czy owoców).Epiderma, skórka – w szerokim znaczeniu jest to tkanka roślinna okrywająca, obejmująca zarówno powierzchniową warstwę komórek pędu, jak i korzenia. W ściślejszym znaczeniu epiderma definiowana jest jako skórka pędu roślin naczyniowych – powierzchniowa powłoka łodygi, liści i organów generatywnych, podczas gdy skórkę korzenia nazywa się ryzodermą (epiblemą). Skórka wyróżniana jest także w budowie różnych części różnych pokoleń mszaków. Tworzy ją warstwa ściśle do siebie przylegających żywych komórek pozbawionych chloroplastów. Najczęściej jest to pojedyncza warstwa komórek. U roślin magazynujących wodę epiderma jest wielowarstwowa. W tym przypadku wierzchnia warstwa komórek zapewnia ochronę organu, a kolejne warstwy magazynują wodę tworząc tkankę wodną.

    Przypisy

    1. Szweykowska Alicja, Szweykowski Jerzy: Botanika t.1 Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 146-154, 175-183. ISBN 83-01-13953-6.
    2. Malinowski Edmund: Anatomia roślin. warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 235-236.
    3. Hejnowicz Z.: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Warszawa: PWN, 1980, s. 238-247. ISBN 8301004207.
    Miękisz asymilacyjny, miękisz zieleniowy, chlorenchyma – tkanka roślinna, wyspecjalizowany miękisz, złożony z komórek zawierających liczne soczewkowate chloroplasty. Jest tkanką żywą. Zachodzi w nim proces fotosyntezy. Występuje głównie w liściach i młodych łodygach.Sklerenchyma (twardzica) – tkanka wzmacniająca roślin. Dojrzałe komórki sklerenchymatyczne mają mocno zgrubiałe i na ogół silnie zdrewniałe ściany wtórne, inkrustowane ligniną, z licznymi jamkami. W czasie rozwoju tych komórek ich protoplasty najczęściej zamierają i zanikają – są to więc komórki martwe. Tkanka składa się przeważnie z komórek prozenchymatycznych (podłużnych). Funkcją sklerenchymy jest przede wszystkim nadawanie sztywności poszczególnym częściom rośliny. W rozwoju powstają z merystemów pierwotnych lub wtórnych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Skrzyp (Equisetum L.) – jedyny współcześnie występujący rodzaj należący do typu (gromady) skrzypów. Obejmuje 15 gatunków, z których w Polsce występuje 10. Rodzaj znany jest ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australazji oraz Antarktyki. Gatunkiem typowym jest Equisetum fluviatile L.
    Idioblasty – pojedyncze komórki występujące w różnych tkankach, nie będące normalnym składnikiem tej tkanki. Np. pojedyncze komórki kamienne w tkance miękiszowej. Jako idioblasty mogą występować także pojedyncze komórki wydzielnicze (idioblasty wydzielnicze).
    Miękisz, tkanka miękiszowa, parenchyma (gr. parénchyma – miąższ) – jednorodna tkanka roślinna, która wypełnia znaczną część organizmów roślin. Zbudowana z żywych, zwykle dużych (0,05 – 0,5 mm) i cienkościennych komórek, o ścianach celulozowych, rzadko drewniejących, z dużą wakuolą otoczoną cytoplazmą. Protoplast jest mało wyspecjalizowany. Charakterystyczną cechą miękiszu jest występowanie przestworów międzykomórkowych. Komórki miękiszu zachowują zdolność do podziałów i odróżnicowania, dzięki czemu odgrywają istotną rolę w zjawiskach regeneracyjnych.
    Widliczka (Selaginella) – jedyny rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny widliczkowatych. Gatunkiem typowym jest Selaginella spinosa P. Beauv. Należy do niego ok. 700 gatunków.
    Psylotowe, psyloty (Psilotopsida) – grupa roślin o różnej randze w różnych systemach. Stanowi najstarszą linię rozwojową w obrębie kladu Monilophyta obejmującego współcześnie występujące rośliny zaliczane do skrzypów i paproci. Smith i in. (2006) przypisują psylotowym rangę klasy, bywają też one wyodrębniane dodatkowo w postaci monotypowej podgromady Psilotophytina. Do niedawna zaliczano tu tylko kilka gatunków współczesnych z rodzajów Psilotum i Tmesipteris. Po uwzględnieniu badań molekularnych w filogenetyce tej grupy, zaliczono tu także nasięźrzałowce (Ophioglossales).
    Sklereidy, komórki kamienne – jedna z form wzmacniającej - sklerenchymy, występująca w postaci komórek o bardzo zróżnicowanych kształtach: równowymiarowym, podłużnym, nieregularnie rozgałęzionym.
    Chloroplast (ze starogreckiego: χλωρός (chlōrós) + πλαστός (plastós) – ciałko zieleni) – otoczone podwójną błoną białkowo-lipidową organellum komórkowe występujące u roślin i glonów eukariotycznych. Są rodzajem plastydów. Zawierają zielone barwniki chlorofile pochłaniające energię światła słonecznego potrzebną do fotosyntezy. W nich zachodzi przemiana dwutlenku węgla oraz wody z wykorzystaniem energii świetlnej w glukozę oraz tlen.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.028 sek.