• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kopuła wulkaniczna

    Przeczytaj także...
    Krater pasożytniczy, krater boczny – poboczny krater w obrębie większego stożka wulkanicznego, znajdujący się na wylocie odnogi głównego komina wulkanicznego (kanału), którym dochodzi magma. Powstaje zazwyczaj przy bardzo aktywnym wulkanie.Magma (stgr. μάγμα „gęsta maść”) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi. Magma, która wydobywa się na powierzchnię jest nazywana lawą.
    La Soufrière (Soufrière Saint Vincent) – czynny wulkan na wyspie Saint Vincent, wchodzącej w skład wyspiarskiego państwa Saint Vincent i Grenadyny na Morzu Karaibskim. Wulkan, stanowiący najwyższy szczyt wyspy, położony jest w jej północnej części.
    Przykład ryolitowej kopuły (Mono-Inyo Craters, Kalifornia)

    Kopuła lawowa (kopuła wulkaniczna) – jedna z form intruzji magmowych związana z zjawiskami wulkanicznymi, polegającym na wdzieraniu się magmy w komin wulkaniczny i nieprzedostaniem się jej na powierzchnię.

    Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Wyspę zamieszkuje 130 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.Novarupta ("nowa erupcja") – wulkan znajdujący się na Alasce w Parku Narodowym i Rezerwacie Katmai. W czerwcu 1912 doszło do jego wybuchu. Była to największa erupcja wulkanu w XX wieku. 6 stopień w Indeksie Eksplozywności Wulkanicznej.
    Ryolitowa kopuła lawowa Novarupta w Parku Narodowym i Rezerwacie Katmai na Alasce. Był to komin źródłowy większej erupcji w 1912, co spowodowało zapadnięcie pobliskiego szczytu Katmai i powstanie Valley of Ten Thousand Smokes (Dolina Dziesięciu Tysięcy Dymów)
    Kopuły lawowe Mount St. Helens

    Kopuły powstają w wyniku spiętrzenia i szybkiego krzepnięcia wydostającej się magmy o dużej lepkości. Wysoką lepkość lawa może osiągnąć dzięki wysokiemu poziomowi krzemionki lub w wyniku odgazowania. Mieszczą się w kraterze wulkanicznym lub wychodzą poza jego obręb, tworząc się w kraterach pasożytniczych, występujących na stokach wulkanów. Mają kształt półkulistej sfery wypiętrzonej do góry. Tworzą charakterystyczne wzniesienia o stromych stokach i zaokrąglonym wierzchołku. Stoki kopuł składają się z niestabilnych, popękanych odłamków skalnych. Kopuły mogą osiągnąć wysokość kilkuset metrów i mogą rozwijać się powoli i równomiernie: przez miesiąc (np. Unzen, Kiusiu, Japonia), rok (np. Soufrière, Saint Vincent i Grenadyny, Małe Antyle), czy nawet setki lat (np. Merapi, Jawa, Indonezja). Są jedną z głównych cech strukturalnych wielu stratowulkanów.

    Park Narodowy Katmai (ang. Katmai National Park and Preserve) – park narodowy położony w południowej części stanu Alaska w Stanach Zjednoczonych. Założony 2 grudnia 1980. Park zajmuje powierzchnię 19 122 km². Centralnym miejscem parku jest wulkan Katmai, natomiast inspiracją do jego powstania (wcześniej jako narodowego pomnika USA) była Dolina Dziesięciu Tysięcy Dymów – pamiątka wybuchu wulkanu Novarupta w 1912 roku.Intruzja (z łac. intrusus = wepchnięty) – ciało skalne powstałe z zastygłej w głębi skorupy ziemskiej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze utwory skalne. Magma unosi się w płytsze rejony skorupy ziemskiej w postaci diapiru, wciskając się pomiędzy skały otoczenia. Diapiry docierające w bezpośrednie sąsiedztwo powierzchni ziemi dają początek zjawiskom wulkanicznym, jednak większość takich ciał skalnych, na skutek powolnego schładzania, zastyga pomiędzy 5. a 30. kilometrem pod powierzchnią, tworząc ciała skalne określane jako plutony. Ich forma, wielkość i stosunek do skał otoczenia pozwala wyróżnić następujące typy intruzji:
    Wulkan Unzen (jap. 雲仙岳, Unzen-dake) - czynny stratowulkan w Japonii, na wyspie Kiusiu, na półwyspie Shimabara, w prefekturze Nagasaki. Ostania erupcja miała miejsce w 1995 roku.Ryolit, liparyt, riolit (z gr.) – kwaśna skała wylewna albo hipabysalna, o składzie podobnym do granitu (jest to wylewny odpowiednik granitu – powstał z magmy o tym samym składzie chemicznym, tylko odmienne były warunki powstawania, które zapisały się w jego wyglądzie, strukturze i wytrzymałości).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Krater wulkaniczny – zagłębienie o średnicy zwykle kilkuset metrów na szczycie stożka wulkanicznego lub jego zboczach. Może przybierać różne kształty: lejkowate, miskowate lub cylindryczne. Znajduje się u wylotu komina wulkanicznego.
    Kiusiu (jap. 九州, Kyūshū) – trzecia pod względem powierzchni wyspa Japonii, położona na południowy zachód od największej wyspy Honsiu.
    Mount St. Helens, St. Helens (2550 m n.p.m.) – czynny wulkan w stanie Waszyngton w Stanach Zjednoczonych, 154 km na południe od Seattle w Górach Kaskadowych.
    Saint Vincent i Grenadyny (ang. Saint Vincent and the Grenadines) – wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli. Oprócz wyspy Saint Vincent obejmuje położoną na południe od niej północną część archipelagu Grenadyny (jego południowa część należy do Grenady).

    Reklama