• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kopaszyna

    Przeczytaj także...
    Znajdziesz tu listę herbów. Jeśli poszukujesz informacji ogólnych o herbie szlacheckim zobacz artykuł herb szlachecki.Bolesław II Szczodry (Śmiały) (ur. ok. 1042, zm. 2 lub 3 kwietnia 1081 lub 1082) – książę Polski w latach 1058–1076, król Polski w latach 1076–1079.
    Herbowni (klejnotni, współherbowni) - osoby i rodziny posługujące się tym samym herbem, lub jego odmianą, staropolskie określenie rodu herbowego.

    Kopaszyna (Czeluść, Kopasina, Poruba, Zawotuł) – polski herb szlachecki, rozpowszechniony na Ziemi Krakowskiej i Sandomierskiej.

    Herb Kopaszyna.

    | edytuj kod]

    W polu czerwonym dwie krzywaśnie (rzeki) srebrne z góry płynące, pomiędzy nimi miecz (dawniej krzyż) w słup, z rękojeścią złotą, klingą w dół. W koronie trzy pióra strusie.

    Krzywaśń – figura uszczerbiona herbu w kształcie wydłużonej litery "S" (czasem odwróconej) symbolizującej rzekę. Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    (Kopaszyna). Kopaschijna. Pro insigni defert duos fluvios dorsis invicem iunctos, quos media crux intersecat in campo rubeo. Jan Długosz, Insignia ..., nr 60, s. 55 (Kopaszyna. Za znak ma dwie rzeki grzbietami nawzajem złączone, których środek krzyż przecina w polu czerwonym - tłumaczenie Danuta Szopa).

    Władysław Eugeniusz Sikorski (ur. 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym, zm. 4 lipca 1943 na Gibraltarze) – polski wojskowy i polityk, generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i premier Rządu na Uchodźstwie podczas II wojny światowej.Herbarz – dzieło opisujące herby wraz z ich rysunkami i herbownymi, podstawowe źródło historyczne pomocniczej nauki historii - heraldyki.

    Mają być dwie rzeki białe, z góry na dół płynące, a we środku między nimi krzyż, czyli raczej miecz otłuczony, na hełmie trzy pióra strusie. Kasper Niesiecki, Herbarz, t. V, s. 215

    (...) w polu czerwonym dwie krzywaśnie srebrne skosami dołem do siebie, z takimże krzyżem kawalerskim luzem u czoła. Józef Szymański, Herbarz, s. 153

    Najwcześniejsze wzmianki[ | edytuj kod]

    Herb nadany przez Bolesława Śmiałego. Dokładne dane nieznane. Dowodem na średniowieczne pochodzenie herbu jest pieczęć z 1282 roku oraz zapis sądowy z 1416.

    Jan Długosz herbu Wieniawa (łac. Ioannes Dlugossius, Longinus; ur. 1 grudnia 1415 w Brzeźnicy, zm. 19 maja 1480 w Krakowie) – kronikarz, polski historyk, twórca jednego z najwybitniejszych dzieł średniowiecznej historiografii europejskiej, duchowny, geograf, dyplomata; wychowawca synów Kazimierza Jagiellończyka.Herb szlachecki – charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać – w heraldyce polskiej – wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.

    Legenda herbowa[ | edytuj kod]

    Za czasów Bolesława, Śmiałego Króla Polskiego, wojsko nieprzyjacielskie, między dwiema rzekami rozłożyło się, postrzegłszy to rycerz nazwany Kopasina, w noc głęboką na niespodziewających się, z innymi swymi uderzył i naprzód konie im wszystkie zabrawszy, tak potem siekł i bił do woli, aż wszystkich wyciął; za co (...) też same dwie rzeki w herbie wziął i miecz (...). Kasper Niesiecki, Herbarz, t. V, s. 216

    Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold – oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).Kasper Niesiecki (ur. 31 grudnia 1682, zm. 9 lipca 1744 w Krasnymstawie) – polski genealog heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.

    Odmiany[ | edytuj kod]

    | edytuj kod]

    Barczkowski, Budek, Budkowski, Cząstecki, Kidałowski, Kopaliński, Kopasiński, Kopaszyna, Międzygórski, Sikorski, Słąka, Slanka, Słąnka, Zaborski, Zdrohecki.

    Znani[ | edytuj kod]

    Herb Kopaszyna bardzo często przypisuje się Generałowi Władysławowi Sikorskiemu (20 maja 1881 – 4 lipca 1943), ponieważ odpowiadając na ankietę – kwestionariusz sekcji polskiej wydawnictwa „Who's who in Central and Eastern Europe” generał podał w rubryce „nazwisko”: Sikorski (de Kopaszyna). W rzeczywistości ojciec Władysława, Tomasz Sikorski, pochodził z rodziny tkaczy z Przeworska, co potwierdza metryka siostry generała – Eleonory.

    Józef Szymański (ur. 13 lutego w 1931 r. w Wojniczu, zm. 23 października 2011 r. w Lublinie) – polski historyk, specjalista w zakresie nauk pomocniczych historii.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

    herbarz, heraldyka, lista herbów

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Walentyna Korpalska: Władysław Eugeniusz Sikorski: biografia polityczna. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988, s. 269. ISBN 83-04-02922-7.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Zygmunt Celichowski: Jan Długosz, „Insignia seu clenodia regis et regni Poloniae.Z kodeksu kórnickiego.”. Poznań: Zygmunt Celichowski, 1885.




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.