• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kontrreformacja



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Inkwizycja, Inquisitio haeretica pravitatis, Sanctum officium (łac. Inquisitio – śledztwo, badanie) – nazwa systemu śledczo-sądowniczego Kościoła katolickiego działającego od XIII do XIX wieku, utworzonego w celu wyszukiwania, nawracania i karania heretyków w oparciu o postanowienia ujęte w dokumentach soborowych, synodalnych oraz bullach papieskich.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

    Kontrreformacja – ruch w Kościele katolickim zapoczątkowany soborem trydenckim, a zakończony wraz z wojną trzydziestoletnią, zmierzający do uzdrowienia stosunków w Kościele, będący odpowiedzią na reformację. Celem kontrreformacji była rekatolicyzacja podejmowana z zamiarem ponownego wprowadzania katolicyzmu wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej przeważał katolicyzm.

    Rekatolicyzacja (z łac. "re" ponownie) – ruch religijno-społeczny podejmowany w celu ponownego wprowadzanie wyznania katolickiego wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej obowiązywał katolicyzm.Kajetan z Thieny, włos. Gaetano di Thiene (ur. 1480 w Vicenza we Włoszech, zm. 7 sierpnia 1547 r. w Neapolu) – założyciel zakonu teatynów (kleryków regularnych), święty katolicki.

    Działania kontrreformacyjne obejmowały szeroki zakres dziedzin:

  • eklezjologia,
  • zgromadzenia zakonne,
  • ruchy religijne,
  • działania polityczne.
  • Działania te polegały na tworzeniu seminariów w celu właściwego przygotowania księży w zakresie życia duchowego i teologii, reformie życia religijnego zgromadzeń zakonnych poprzez powrót do źródeł ich duchowości oraz inicjowaniu nowych ruchów religijnych skoncentrowanych na życiu religijnym i osobowej relacji z Chrystusem takich jak mistycyzm hiszpański oraz francuska szkoła duchowości. Do działań politycznych należała reformacja inkwizycji papieskiej (tzw. inkwizycja rzymska).

    Schizma – formalny rozdział między wyznawcami jednej religii, ideologii lub grupy kultowej nie spowodowany różnicami doktrynalnymi.Akademia Rakowska (nazwa łacińska: Gymnasium Bonarum Artium) – szkoła średnia braci polskich, istniała w Rakowie w latach 1602-1638.

    Przyczyny[ | edytuj kod]

    Występujące w Kościele zachodnim poważne nadużycia i problemy wewnętrzne były przyczyną wystąpień wielu duchownych i uczonych, którzy krytykowali istniejący stan rzeczy (rozluźnienie dyscypliny kościelnej, symonię, powszechną ignorancję duchowieństwa, liczne przywileje stanu duchownego i Kościoła, wielorakie i często szkodliwe obciążenia na rzecz duchowieństwa i Kościoła etc.). Wołania o odnowę rozlegały się już od XIII wieku, jednak kuria rzymska za wszelką cenę starała się utrzymać istniejący status quo. Narastające problemy prowadziły nierzadko do kryzysów, które czasami wybuchały z różną gwałtownością (schizmy, antypapieże, koncyliaryzm, husytyzm). Jednolity i planowy nurt odnowy wewnątrz Kościoła widoczny był pod koniec XV wieku jedynie w Hiszpanii, gdzie kardynał Francisco Jiménez de Cisneros (1436–1517) rozpoczął reformę Kościoła hiszpańskiego (wspieraną zresztą przez monarchię). Wielokrotnie wołania o sobór powszechny zaowocowały zwołaniem V Soboru laterańskiego (1511–1517), z którym wiązano nadzieje wprowadzenia koniecznych reform, jednak sobór ten po raz kolejny pokazał, że Kościół nie jest zdolny do samoodnowy ze względu na dążenie papiestwa do utrzymania zdobytej władzy i przywilejów (na Soborze tym Leon X uroczyście ponowił bullę Unam Sanctam dodając, że „nieposłuszeństwo papieżowi winno być karane śmiercią”).

    Seminarium duchowne (z łac. szkółka roślin, od semen – nasienie, seminis – narybek, latorośl) – w Kościołach chrześcijańskich specjalny dom, w którym kandydaci do stanu duchownego odbywają intensywną formację teologiczną, moralną i naukową.Paweł IV CRT (łac. Paulus IV, właśc. Giovanni Pietro Carafa; ur. 28 czerwca 1476 w Capriglia Irpina, zm. 18 sierpnia 1559 w Rzymie) – papież w okresie od 23 maja 1555 do 18 sierpnia 1559. Jeden z założycieli zakonu teatynów.

    Sytuację pogarszał fakt, że duchowieństwo stanowiło do 10% populacji w wielu miastach Europy Zachodniej. Podstawą bytowania duchowieństwa były opłaty za odprawiane msze. Zarówno przeciętny średniowieczny proboszcz, jak i ksiądz w miastach był słabo lub w ogóle nie wykształcony. Każdy, kto chciał zostać kapłanem, uczył się u proboszcza najpotrzebniejszych rzeczy. Wykształcenie teologiczne na poziomie uniwersyteckim otrzymywali na ogół (a i to nie zawsze) jedynie kapłani zakonni. Kapłani w miastach nie byli żadnymi duszpasterzami, a jedynie kapłanami „mszalnymi”, a o zachowaniu przez nich celibatu nie mogło być mowy. Tak wielka ilość zakonów żebraczych oraz duchownych, którzy utrzymywani byli z datków, była obciążeniem dla społeczności lokalnych i powodowała liczne napięcia. Wystąpienie Marcina Lutra w roku 1517, które miało miejsce kilka miesięcy po zakończeniu V Soboru Laterańskiego, nastąpiło więc w okolicznościach sprzyjających szybkiemu rozwojowi reformacji. Kościół rzymskokatolicki zaczął tracić wpływy najpierw w Niemczech, następnie w Szwajcarii i Skandynawii oraz w innych krajach.

    W 1511 wstąpił do zakonu franciszkanów obserwantów, lecz zakon ten miał dla niego zbyt lekką regułę. W 1528 utworzył nową gałąź franciszkanów nazywaną Zakonem Braci Mniejszych Kapucynów. Pierwsze Konstytucje kapucynów zatwierdził papież Paweł V w 1619. Konstytucje te zakładały dosłowne ubóstwo, a więc zakaz posiadania wszelkiej własności. Działalność apostolska, misyjna, prowadzenie tercjarstwa franciszkańskiego. Życie W wieku siedemnastu lat wstąpił do Zakonu Bernardynów w Montefiorentino . W 1525 był kapłanem i misjonarzem, będąc członkiem Reformowanego prowincji Ankona . Poruszony do konieczności reform, które było odczuwalne niemal przez cały rodziny franciszkańskiej, on rozwiązany w 1525 roku, rok Jubileuszu , aby rozpocząć bardziej surowego życia, wybierając formę stroju bardziej przypominający Franciszka z Asyżu . papieża Klemensa VII przyznano również jego prośbę i pozwolił mu głosić wszędzie i mieć towarzysza. Niektórzy inni członkowie Przestrzeganie poprosił i uzyskał zgodę na dołączenie do niego, i na 3 lipca, 1528, Wydanie papież "Zelus Religionis" Byka, przez które nowa reforma została kanonicznie zatwierdzone i umieszczone pod nominalnej jurysdykcji Konwentualnych . Nazwa "kapucyn", na pierwszy przyznana przez ludzi do nowych zakonników franciszkańskich, potem został oficjalnie przyjęty. W Papieskiej dekrety zwolennicy Bassi są różnie urządzone "Capucini", "Capuciati", "Capulati" i "Fratres de Observantiâ Capucinorum". W kwietniu 1529 r. odbyło się nowy porządek w Albacina pierwszy rozdział, w którym Matteo został wybrany wikariuszem generalnym przez aklamację. Kod z konstytucji, która miała służyć jako podstawa do reformy został opracowany. Ale założyciel nie posiadał swój ładunek bardzo długo. Po wizycie w jego bracia, chcąc wznowić karierę apostolskiego, a może czuć się bezsilni wobec trudności, które zagrożone swoich uczniów, że zrezygnował ze swojej funkcji. Odtąd brał żadnego udziału w rządzie kolejności. On nawet zdecydował, o 1537, aby powrócić do posłuszeństwa Observants, z obawy przed poniesieniem pewnego kościelnej cenzury. Jak to było, to ostatni uzyskał, w różnym czasie, byki lub dekretów przeciwko nowej reformy. Matteo głosił przez całe Włochy i część Niemiec. Zmarł w Wenecji, pośród jego pracy, i został pochowany w kościele obserwantów tego miasta w obecności ogromnej hali ludzi zachęconych jego reputację jako świętego. Poniższa pochwała przez Arthur du Monstier jest odczytywany w franciszkańskim Martyrologium (3 sierpnia: "Tam zmarł w Wenecji, Błogosławiony Mateusz, spowiednik, założyciel zgromadzenia kapucynów Jego ciągłe postach, czuwania i modlitwy, jego najwyższego ubóstwa i żarliwy zapał. dla dusz, wreszcie jego niezwykły dar świętości i cudów się jego pamięć chwalebne ".Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

    W początkowym okresie reformacji sam Luter odwoływał się do soboru powszechnego, mając nadzieję na przedstawienie tam swoich nauk, jednak zarówno Leon X, jak i kolejni papieże, byli niechętni zwołaniu takiego soboru, obawiając się uszczuplenia swojej władzy. Drogę do zachowania istniejącego status quo widzieli przede wszystkim w prowadzonej przez Rzym polityce zewnętrznej, zaś działania w kierunku odnowy moralnej zbywano, tłumacząc się koniecznością dopilnowania pilnych spraw zewnętrznych (zagrożenie ze strony Imperium osmańskiego, wojny pomiędzy krajami katolickimi etc.). Kiedy jednak idee reformacji zaczęły szerzyć się w północnych Włoszech, papiestwo nie mogło pozostać dłużej obojętne, ponieważ dalsze zwlekanie groziło marginalizacją papiestwa.

    Św. Ignacy Loyola, hiszp. Iñigo López de Oñaz y Loyola (ur. przed 23 października 1491, zm. 31 lipca 1556) – święty Kościoła katolickiego, duchowny, teolog, prezbiter i założyciel zakonu jezuitów. Jego dewizą była łacińska sentencja Ad maiorem Dei gloriam (Ku większej chwale Boga). Baskijskie imię Iñigo, nadane na cześć św. Iñigo de Oña (opata benedyktyńskiego klasztoru w Oña; +1068), w późniejszych latach we Francji i Włoszech zamienił na bardziej rozpoznawalne poza krajem Basków Ignacy ku czci biskupa z Antiochii, pisarza i męczennika z II wieku.Zakon Braci Mniejszych Kapucynów, kapucyni – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących, wyodrębniona ze wspólnoty zakonnej stworzonej przez św. Franciszka z Asyżu w 1209 roku. Zakon ów, oddzielił się od dwóch pozostałych zakonów w 1528 roku, 11 lat po podziale franciszkanów na Braci Mniejszych i Braci Mniejszych Konwentualnych.

    W listopadzie 1544 roku papież ogłosił kolejną bullę zwołującą sobór powszechny, mający na celu wytępienie herezji, reformę obyczajów i moralności w Kościele, oraz zaprowadzenie pokoju w świecie chrześcijańskim. Sobór ten ostatecznie odbył się i przeszedł do historii jako Sobór trydencki. Przyjęcie jego uchwał przez kolejne państwa europejskie można uznać za formalny początek odnowy Kościoła rzymskokatolickiego.

    Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.Karol Boromeusz, wł. Carlo Borromeo (ur. 2 października 1538, zm. 3 listopada 1584 w Mediolanie) − włoski kardynał, arcybiskup Mediolanu (1560-1584), święty Kościoła katolickiego, franciszkański tercjarz.

    Ponieważ reformacja była ruchem odwołującym się do racjonalizmu na tym polu i odwołując się do argumentacji racjonalistycznej, Kościół katolicki podjął polemikę i walkę o odzyskanie swoich wpływów. Rozwinęła się literatura polemiczna, również pisana w językach narodowych w celu trafienia do szerszych warstw, nieznających łaciny. Obok rozwijało się również kaznodziejstwo. Ignacy Loyola zalecał jak najbardziej plastyczne i realistyczne wyobrażenie sobie medytacji. W architekturze pojawia się bogate wnętrze kościołów (w stylu barokowym).

    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.Marcin Luter (niem. Martin Luther, ur. 10 listopada 1483 r. w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 r. tamże) – niemiecki reformator religijny, teolog i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski Bożej.

    Sobór trydencki i reforma katolicka[ | edytuj kod]

    Na Soborze trydenckim (1545–1563) zdefiniowano kanon Pisma Świętego, dogmatykę Kościoła katolickiego oraz uchwalono szereg dekretów dotyczących dyscypliny kościelnej, a także przebudowy kościelnych struktur administracyjnych. Zalecono także opracowanie katechizmu i nauczanie go wiernych, gdyż aż do tej pory Kościół katolicki takiego katechizmu nie miał. Katechizm ten ukazał się kilka lat po zakończeniu soboru (1566). Skutkiem soboru była także reforma liturgii – w 1570 zatwierdzono mszał rzymski (ryt trydencki).

    Koncyliaryzm, Teoria koncyliarna - w XIV i XV wieku doktryna w katolicyzmie, twierdząca, że sobory powszechne są najwyższą władzą Kościoła, mającą nawet władzę sędziowską nad papieżem. Ze względu na zdecydowane przeciwstawianie się jej papieży stawała się przyczyną odstępstwa od Kościoła katolickiego tych chrześcijan, którzy nie akceptowali nieograniczonej władzy papieża i w konsekwencji jedną z przyczyn reformacji, a także m.in. gallikanizmu.Bracia polscy (zwani również arianami, socynianami, antytrynitarzami) – wspólnota religijna, która wyodrębniła się w latach 1562–1565 z polskiego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, stanowiąca najbardziej radykalny odłam reformacji w Polsce powstały dzięki uchodźcom z południowej i zachodniej Europy (głównie włoscy antytrynitarze), prześladowanych przez katolicką inkwizycję oraz teologów ewangelickich. W 1658 uchwałą sejmu polskiego zostali oskarżeni o popieranie Szwedów podczas Potopu, a następnie zobligowani do przejścia na katolicyzm lub do opuszczenia Polski. Po wygnaniu z Polski kontynuowali działalność przede wszystkim w Siedmiogrodzie i Niderlandach. Ich ostatnie wspólnoty za granicą zanikły w 1803.

    Zakony[ | edytuj kod]

    W XVI wieku powstało kilka nowych zakonów, takich jak teatyni, którzy zostali założeni przez Kajetana z Thieny (1480–1547) i przez Jana Piotra Caraffę, późniejszego papieża Pawła IV (1476–1559), czy zakon kapucynów założony przez Matteo Serafini da Bascio (1495–1552). Jednak kontrreformacja związana jest najsilniej z założonym w 1534 przez Ignacego Loyolę (1491–1556) zakonem jezuitów, którego celem była czynna walka z protestantyzmem i odzyskanie dla katolicyzmu utraconych terenów, a także działalność misyjna.

    Filip Neri, także Filip Neriusz lub Nereusz, wł. Filippo de Neri (ur. 21 lipca 1515 we Florencji, zm. 26 maja 1595 w Rzymie) – włoski duchowny katolicki, jeden z przywódców kontrreformacji, uznawany przez Kościół katolicki za świętego. Zaznaczył się w historii muzyki jako twórca i propagator oratorium - organizował on nabożeństwa połączone ze śpiewaniem pochwalnych pieśni religijnych (laudes) w formie dialogowanej. Od nazwy domu (oratorio), w którym wykonywano te nabożeństwa, przyjęła się nazwa tej formy muzycznej.Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

    Misje[ | edytuj kod]

    Kościół katolicki osłabiony w Europie, znalazł nowe tereny ekspansji w koloniach zamorskich – na ten okres datuje się powstanie nowych ośrodków misyjnych w obu Amerykach, Afryce i Azji. Jednym z najbardziej znanych wówczas misjonarzy świata był jezuita Franciszek Ksawery (1506–1552).

    Indeks ksiąg zakazanych[ | edytuj kod]

    W roku 1559 papież Paweł IV wprowadził indeks ksiąg zakazanych, których nie wolno było katolikom czytać pod karą ekskomuniki, zaś spowiednicy mieli obowiązek dowiadywać się, kto czyta i rozpowszechnia druki protestanckie. Do ksiąg zakazanych należały między innymi: wszystkie edycje Biblii niezatwierdzone przez Kościół katolicki, księgi wyznaniowe protestantów, a także wiele innych dzieł literackich napisanych przez autorów zarówno katolickich, jak i niekatolickich (m.in. dopuszczone wcześniej dzieła Erazma z Rotterdamu, w których autor krytykował nadużycia występujące w Kościele katolickim; opracowane w roku 1537 osławione Consilium de emendanda ecclesia Romana, którego jednym z autorów był będący wówczas kardynałem Paweł IV); czy dzieła naukowe omawiające teorię heliocentryczną.

    Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.Stanisław Hozjusz herbu Hozyusz, inne formy nazwiska: Hos, Hosius, Hosz, Hozyusz, Osius, Stanislaus Cracoviensis, Stanislaus Cracovianus, Stanislaus de Cracovia (ur. 5 maja 1504 w Krakowie, zm. 5 sierpnia 1579 w Capranicy k. Rzymu) – polski humanista, poeta, sekretarz królewski, sekretarz wielki koronny, dyplomata, biskup chełmiński i warmiński, kardynał, teolog-polemista, jeden z czołowych przywódców polskiej i europejskiej kontrreformacji.

    Od roku 1599 czytanie Biblii w językach narodowych wymagało osobistego zezwolenia papieża. Ograniczenia te eliminowano stopniowo dopiero od drugiej połowy wieku XVIII, jednak w praktyce czytelnictwo Biblii w krajach katolickich zostało znacznie ograniczone aż do XIX wieku, kiedy zaczęły coraz szerzej działać Towarzystwa Biblijne. Ostatnie wydanie ukazało się w roku 1948, zaś w roku 1966 Indeks został uznany za dokument historyczny.

    Iwan Tyszkiewicz (także: Iwan Tyszkowic, Jan Tyszkiewicz, Jan Tyskiewicz, Jan Tyszkowicz) (15??-1611) – arianin, czyli członek braci polskich (unitarystów, socyniastów, zboru reformowanego mniejszego) z Bielska Podlaskiego. Oskarżony o bluźnierstwo i herezję, został skazany na karę śmierci. Od wyroku złożono apelację do króla, wyrok został jednak podtrzymany.Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego (łac. Forma extraordinaria, pot. msza trydencka) – w Kościele katolickim porządek celebrowania mszy obrządku łacińskiego, promulgowany w 1570 przez Piusa V po Soborze Trydenckim konstytucją apostolską Quo primum. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest Mszał Rzymski w wydaniu Jana XXIII z 1962.

    Pomimo objęcia Indeksem tysięcy pozycji, część historyków uważa, że jego znaczenie jest przeceniane, szczególnie jeśli chodzi o domniemany negatywny wpływ na rozwój literatury i nauki. Inkwizycja nie była w stanie go egzekwować, a wiele dzieł zakazanych było bez przeszkód dostępnych w krajach katolickich.

    Inkwizycja[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Inkwizycja.

    Była powołana w XIII w. początkowo do walki z innowiercami. Jej wyroki musieli uznawać i wykonywać wszyscy katoliccy władcy państw europejskich. W 1542 r. papież Paweł III zmienił zasady funkcjonowania tej instytucji sądowniczej, tak aby skuteczniej zapobiegać działaniom protestantów. Nadzór nad wykonywanymi przez nią zadaniami powierzył wówczas sześciu kardynałom. Jednak metody stosowane przez inkwizytorów sprawiły, że instytucja ta zyskała bardzo złą sławę na całym kontynencie.

    Kontrreformacja w Polsce – działania podjęte przez Kościół rzymskokatolicki w I Rzeczypospolitej i poparte przez polskich monarchów, w reakcji na wystąpienie reformacji na ziemiach polskich. Była częścią kontrreformacji przeprowadzanej w Europie Zachodniej, jednak jej polską specyfiką był stosunkowo niski poziom represji wobec innowierców, uwarunkowany wiekową tradycją tolerancji w wielowyznaniowym i wieloetnicznym państwie polsko-litewskim. Trwała od połowy XVI wieku do połowy wieku XVIII.Katarzyna Weiglowa (Wajglowa) (ur. ok. 1460, zm. 19 kwietnia 1539 r. w Krakowie) – córka Stanisława Zalasowskiego, wdowa po Melchiorze Wejglu, kupcu i rajcy krakowskim, spalona na stosie w Krakowie pod zarzutem apostazji, po tym jak prawdopodobnie przeszła na judaizm lub na judaizujący antytrynitaryzm i nie chciała uznać, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym. Uważana m.in. przez unitarian za męczennicę za wiarę.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Matatiasz Calahora (Kalahora, Caliora, Califari) (zm. 1663) – lekarz i aptekarz krakowski, wnuk dr. Salomona Calahorry.
    Eklezjologia (gr. ekklesia - Kościół, logos - słowo, nauka) – nauka o Kościele, nazywana także teologią Kościoła. Twórcą tego terminu jest Angelus Silesius. W ujęciu naukowym oznacza naukę o genezie, istocie, cechach, strukturach, zadaniach i celach Kościoła.
    Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku (w formie koinè (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg biblijnych.
    Indeks Ksiąg Zakazanych (łac. Index librorum prohibitorum lub Index Expurgatorius) – opracowywany i ogłaszany przez Kościół katolicki spis dzieł, których nie wolno było czytać, posiadać i rozpowszechniać bez zezwolenia władz kościelnych. W indeksie umieszczane były publikacje uznane za niezgodne z doktryną katolicką, wśród nich znalazły się też dzieła naukowe i filozoficzne, m.in. Galileusza, Kanta, Keplera, Kopernika, Monteskiusza czy Woltera. Ostatnie wydanie Indeksu, opublikowane w 1949 roku, zawierało 4126 dzieł.
    Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.
    Wojna trzydziestoletnia – konflikt trwający od 23 maja 1618 do 24 października 1648 pomiędzy protestanckimi państwami Rzeszy niemieckiej wspieranymi przez inne państwa europejskie (takie jak Szwecja, Dania, Republika Zjednoczonych Prowincji, Francja) a katolicką dynastią Habsburgów. Mimo że wojna spowodowana była przyczynami natury religijnej, jednym z powodów jej długotrwałości stało się również dążenie mocarstw europejskich (nie tylko protestanckich) do osłabienia potęgi Habsburgów.
    Janusz Tazbir (ur. 5 sierpnia 1927 w Kałuszynie) – polski historyk, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce, członek Polskiej Akademii Nauk.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.