• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kontroler - informatyka

    Przeczytaj także...
    Mikrokontroler (mikrokomputer jednoukładowy skrót ang. MCU lub μC) – scalony system mikroprocesorowy, zrealizowany w postaci pojedynczego układu scalonego zawierającego jednostkę centralną (CPU), pamięć RAM oraz na ogół pamięć programu i rozbudowane układy wejścia-wyjścia.Laptop (po polsku – przenośny komputer ang. lap – kolana, top – na wierzchu), nazywany również notebook – przenośny komputer osobisty. Inne zminiaturyzowane komputery (mniejsze od laptopów) to netbooki, palmtopy (np. Palm lub Pocket PC) lub smartfony.
    Przerwanie (ang. interrupt) lub żądanie przerwania (IRQInterrupt ReQuest) – sygnał powodujący zmianę przepływu sterowania, niezależnie od aktualnie wykonywanego programu. Pojawienie się przerwania powoduje wstrzymanie aktualnie wykonywanego programu i wykonanie przez procesor kodu procedury obsługi przerwania (ang. interrupt handler).
    Kontroler USB na złączu PCMCIA
    Kontroler USB firmy Asus na złączu PCI
    Kontroler portu Centronics na złączu PCI

    W informatyce określenie kontroler odnosi się do wielu znaczeń. Wspólnym ich mianownikiem jest funkcja sterowania (kontrolowania) elementem lub zespołem elementów systemu komputerowego, najczęściej na potrzeby układu głównego jakim jest procesor. Kontroler jest więc łącznikiem (interfejsem) pomiędzy centralną częścią komputera a jego peryferiami. Najczęściej spotykane określenia "kontroler" odnoszą się do następujących elementów:

    Komputer osobisty (ang. personal computer) – mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze. Służy głównie do uruchamiania oprogramowania biurowego, dostępu do zasobów Internetu, prezentacji treści multimedialnych (tekst, obrazy, dźwięki, filmy i inne), jak i gier.Interfejs IEEE 1284 – nazwa 25-pinowego złącza w komputerach osobistych. IEEE 1284 jest portem równoległym wykorzystywanym w głównej mierze do podłączenia urządzeń peryferyjnych: drukarki, skanery, plotery. Został opracowany w 1994 r. przez konsorcjum Network Printing Alliance jako standard zapewniający wsteczną kompatybilność z używanym od lat 70. jednokierunkowym portem Centronics. Zwany jest też portem LPT lub portem równoległym (błędne uproszczenie wynikające z faktu, iż zwykle jest jedynym portem równoległym wyprowadzonym na zewnątrz komputera PC).
  • Elementy wewnętrzne komputera:
  • Kontroler pamięci - układ zajmujący się komunikacją pomiędzy procesorem, a pamięcią RAM. W komputerach osobistych PC kontroler pamięci znajduje się w samym procesorze lub jest częścią mostka północnego.
  • Kontroler dysków lub kontroler macierzy dyskowych - to kontroler zajmujący się komunikacją z urządzeniami pamięci masowych, takimi jak dyski twarde, czy napędy optyczne. W komputerach osobistych PC kontroler dysków najczęściej jest częścią mostka południowego. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza PCI, PCI Express, itp. W komputerach mobilnych kontrolery dysków występują też w postaci kart PCMCIA i Express Card. Najbardziej znane i najczęściej występujące kontrolery dysków, to kontrolery SATA, ATA/IDE i SCSI.
  • Kontroler portów - to układ zapewniający komunikację z urządzeniami zewnętrznymi poprzez różnego rodzaju porty, np. USB, Firewire,Centronics, COM. W komputerach osobistych PC kontroler portów najczęściej jest częścią mostka południowego. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza PCI, PCI Express, itp. W komputerach mobilnych kontrolery portów występują też w postaci kart PCMCIA i Express Card.
  • Elementy peryferyjne:
  • Kontroler dysków w postaci karty PCMCIA lub Express Card
  • Kontroler portów w postaci karty PCMCIA lub Express Card
  • Ze względu na anglojęzyczne pochodzenie słowa kontroler (ang. controller) określenie to jest tożsame również z innymi elementami systemów komputerowych:

    Napęd optyczny (ang. Optical Disc Drive - ODD) – jest to urządzenie, które za pomocą wiązki lasera odczytuje lub zapisuje dane na tzw. nośnikach optycznych.FireWire to standard łącza szeregowego umożliwiającego szybką komunikację i synchroniczne usługi w czasie rzeczywistym. Opracowany w roku 1995 dla komputerów osobistych i cyfrowych urządzeń optycznych. Rozwijany przez firmę Apple Inc. Jest zdefiniowany w dokumencie IEEE 1394.
  • Mikrokontroler - to zintegrowany układ elektroniczny (chip)
  • Graphics controller - karta graficzna
  • Network controller - karta sieciowa (np. Ethernet)
  • Game controller - manipulator używany do sterowania w grach komputerowych, inaczej joystick lub gamepad
  • Keyboard controller - układ odpowiedzialny za komunikację z klawiaturą
  • MIDI controller - interfejs lub oprogramowanie używane do komunikacji pomiędzy komputerem a instrumentami muzycznymi wyposażonymi w złącze MIDI
  • Interrupt controller - kontroler przerwań
  • Terminal Access Controller - komputer z którym łączą się komputery-terminale
  • Zobacz też[]

  • Kontroler gier
  • ATA/IDE
  • SATA
  • SCSI
  • PCMCIA
  • ISA
  • PCI
  • PCI X
  • PCI-E
  • COM
  • Płyta główna
  • Laptop
  • Klawiatura komputerowa – uporządkowany zestaw klawiszy służący do ręcznego sterowania urządzeniem lub ręcznego wprowadzania danych. W zależności od spełnianej funkcji klawiatura zawiera różnego rodzaju klawisze – alfabetyczne, cyfrowe, znaków specjalnych, funkcji specjalnych, o znaczeniu definiowanym przez użytkownika.Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera odpowiedzialna za renderowanie grafiki i jej konwersję na sygnał zrozumiały dla wyświetlacza.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    PCI Express (ang. Peripheral Component Interconnect Express), oficjalny skrót PCIe – połączenie Punkt-Punkt (jak HyperTransport), służące do instalacji kart rozszerzeń w płycie głównej. Zastąpiła ona magistrale PCI oraz AGP. Istnieje możliwość wyprowadzenia interfejsu PCIe na zewnątrz, stosowane m.in. w komputerach IBM 2827 EC12.
    Mostek południowy (ang. southbridge) – element współczesnych chipsetów, realizujący połączenie procesora do wolniejszej części wyposażenia mikrokomputera:
    MIDI skrót od Musical Instrument Digital Interface – system (interfejs, oprogramowanie i zestaw komend) służący do przekazywania informacji pomiędzy elektronicznymi instrumentami muzycznymi.
    Kontroler gier – urządzenie wejściowe używane do kontrolowania gier komputerowych. Kontroler zwykle podłączany jest do konsoli gier lub do komputera osobistego. Kontrolerami mogą być klawiatura, mysz komputerowa, gamepad, dżojstik, paddle oraz każde inne urządzenie przeznaczone do kontrolowania gry. Urządzenia specjalnego przeznaczenia, jak kierownica dla gier rajdowych czy pistolet świetlny dla strzelanek również zostaną pokrótce opisane. Niektóre urządzenia, jak klawiatura i mysz komputerowa, mogą być głównymi urządzeniami wejściowymi na danej platformie i ich funkcje nie muszą być ograniczone jedynie do kontrolowania gier.
    Płyta główna (ang. motherboard, mainboard) – obwód drukowany urządzenia elektronicznego, na którym montuje się najważniejsze elementy, umożliwiając komunikację wszystkim pozostałym komponentom i modułom.
    W terminologii komputerowej HBA (ang. Host Bus Adapter lub Host Controller, Host Adapter) to kontroler (mostek) umożliwiający komunikację pomiędzy szyną systemową komputera, a inną szyną lub kanałem komunikacyjnym. Mówiąc prościej HBA łączy komputer (ang. host system) z siecią lub urządzeniami pamięci masowych.
    Dżojstik (po polsku - manipulator drążkowy; ang. joystick, od joy – zabawa, stick – patyk, drążek) – urządzenie wejścia komputera, manipulator służący do sterowania ruchem obiektów na ekranie. W podstawowej wersji zbudowany z wychylnego drążka zamocowanego na podstawce, którego przechylenie w odpowiednim kierunku powoduje stosowną reakcję sterowanego obiektu, oraz w przyciski uruchamiające przypisane im działania i dodatkowe funkcje sterujące, znajdujące się na podstawce i samym drążku. Pierwsze dżojstiki nie służyły do rozrywki (ang. joy stick), lecz do sterowania samolotami, nazywano je wtedy „drążkami sterowniczymi” (ang. „control stick”).

    Reklama