• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kontrofensywy sowieckie 1941/1942

    Przeczytaj także...
    Barwinkowe (ukr. Барвінкове) - miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie charkowskim, centrum rejonu barwinkowskiego.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
    Wiaźma (ros. Вязьма) – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (dopływ Dniepru). Około 57,5 tys. mieszkańców.
    Kawalerzyści radzieccy z 1 Gwardyjskiego Korpusu Kawalerii w mieście wyzwolonym w wyniku operacji moskiewskiej (1941)
    Żołnierze radzieccy poszukują min w Naro-Fominsku po wyzwoleniu miasta w wyniku operacji moskiewskiej (1941)

    Kontrofensywy radzieckie 1941/1942 – ciąg uderzeń Armii Czerwonej, jakie odbyły się zimą 1941/1942 na wszystkich głównych teatrach operacyjnych II wojny światowej na froncie wschodnim. W ich wyniku całkowicie zatrzymano realizację operacji „Barbarossa”niemieckiego planu uderzenia na Związek Radziecki.

    Rostów nad Donem (ros. Ростов-на-Дону, Rostow na Donu), miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Były to następujące operacje wojskowe:

  • Operacja tichwińska (ros. Тихвинская наступательная операция) – rozpoczęta między 10 a 12 listopada przez samodzielne armie na kierunku wołchowskim przy wsparciu Frontu Północno-Zachodniego w celu odbicia Tichwina. Doprowadziła do odwrotu wydzielonych wojsk niemieckich Grupy Armii „Północ”, przez co nie udało się jej doprowadzić do pełnego okrążenia Leningradu. Operację kontynuował nowo powstały Front Wołchowski do końca grudnia 1941.
  • Operacja rostowska (ros. Ростовская наступательная операция) – wyprowadzana stopniowo między 17 a 27 listopada przez armie Frontu Południowego w ogólnym kierunku na Rostów nad Donem w celu rozbicia nadmiernie rozciągniętych w czasie i przestrzeni jednostek niemieckiej 1 Armii Pancernej należącej do Grupy Armii „Południe”. Armia ta została zmuszona do odwrotu spod Rostowa i okopania się dalej na zachodzie w rejonie rzeki Mius w lutym 1942.
  • Operacja moskiewska (ros. Московская наступательная операция) – najważniejsza z sowieckich kontrofensyw. Wyprowadzona przez dwa fronty Armii Czerwonej – Kaliniński i Zachodni na główne siły Grupy Armii „Środek” rozciągnięte w marszu i wymęczone trwającą od października bitwą pod Moskwą. Rozpoczęła się poprzez stopniowe wchodzenie do walki kolejnych armii między 5 a 7 grudnia. Po odbiciu miast Kalinin, Klin, Sołniecznogorsk do akcji wkroczyły wojska Frontu Południowo-Zachodniego co spowodowało dalsze zdobycze: Jelec, Tuła, Kaługa, Naro-Fominsk. Niemcy zostali zmuszeni do odwrotu spod bram Moskwy.
  • Operacja desantowa kerczeńsko-teodozyjska (ros. Керченско-Феодосийская десантная операция) – przeprowadzona przy wsparciu Floty Czarnomorskiej przez wojska Frontu Krymskiego w celu odciążenia obrońców Sewastopola na Krymie. Lądowanie odbyło się na Półwyspie Kerczeńskim 25 grudnia i spowodowało poważne trudności w wojskach niemieckiej 11 Armii, co doprowadziło do wstrzymania szturmu Sewastopola.
  • Operacja lubańska (ros. Любанская наступательная операция) – nieudana operacja Frontu Wołchowskiego wyprowadzona 7 stycznia 1942 w celu odblokowania Leningradu oraz odrzucenia na południe niemieckiej 18 Armii. Uporczywe walki trwały do 30 kwietnia i zakończyły się klęską sowieckiej 2 Armii Uderzeniowej generała Andrieja Własowa.
  • Operacja rżewsko-wiaziemska (ros. Ржевско-Вяземская наступательная операция) – po początkowym sukcesie operacji moskiewskiej Sowieci zamierzali dobić niemiecką Grupę Armii „Środek” poprzez jej okrążenie. Zamierzano tego dokonać poprzez kombinacje uderzeń trzech frontów – Północno-Zachodniego, Kalinińskiego i Zachodniego, atakując głębokie tyły Wehrmachtu poprzez Wiaźmę, Syczewo, Możajsk, Rżew oraz dalej Toropiec i Chołm. Operacja ruszyła między 8 a 10 stycznia 1942 i trwała praktycznie do kwietnia. Największy sukces odniósł Front Kaliniński docierając pod Chołm i zdobywając znaczne tereny lesistej wyżyny Wałdaj. Operacja zakończyła się jednak ogólnie porażką ponieważ podobnego sukcesu nie odniósł Front Zachodni. Co więcej w wyniku niemieckich przeciwuderzeń rozbite zostały znaczne siły sowieckie – w tym pełen korpus wojsk powietrznodesantowych.
  • Operacja diemiańska (ros. Демянская наступательная операция) – była to nieudana operacja zniszczenia części niemieckiej 16 Armii pod Diemianskiem. Rozpoczęta 7 stycznia 1942 przez Front Północno-Zachodni jako część operacji rżewsko-wiaziemskiej. W jej wyniku udało się okrążyć część 16 Armii, ale pomimo wielu prób aż do 20 maja nie udało się jej zniszczyć. Wojska niemieckie były skutecznie zaopatrywane przez Luftwaffe, a następnie wykonano przeciwuderzenie i odblokowano okrążone wojska.
  • Operacja barwienkowsko-łozowska (ros. Барвенково-Лозовская наступательная операция) – wykonana między 18 a 31 stycznia 1942 przez wojska dwóch frontów – Południowego i Południowo-Zachodniego. Była kontynuacją zwycięskich walk pod Rostowem z zamiarem zniszczenia wojsk Grupy Armii „Południe”. Jej skutkiem było wybicie wyłomu w rejonie Barwinkowych. Dalsze postępy zostały jednak zablokowane. Powstały w ten sposób tzw. „występ barwienkowski” w maju 1942 przyczynił się do znacznej klęski Armii Czerwonej w wyniku kontrofensywy niemieckiej.
  • Rezultat kontrofensyw[]

    Armia Czerwona w pierwszych operacjach odniosła całkowity sukces, zmuszając Niemców nie tylko do obrony, ale i do odwrotu. W drugim etapie zmagań, który zaczął się zasadniczo w styczniu 1942, Wehrmacht otrząsnął się z grudniowych niepowodzeń i poprzez przeciwuderzenia doraźnie sformowanych grup, zniszczył czołówki poszerzających wyłomy frontów sowieckich, choć za cenę dalszych strat terytorialnych.

    Chołm - miasto w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, 200 km na południe od Nowogrodu Wielkiego. W 2006 liczyło 4 089 mieszkańców. W jego okolicach miała miejsce operacja toropiecko-chołmska.16 Armia Niemiecka, niem. 16 Armee – jedna z niemieckich armii z czasów II wojny światowej. Utworzona w październiku 1939 roku z przemianowania 3 Armii, przerzucanej z Polski na zachód. W składzie Grupy Armii A walczyła na zachodzie (Fall Gelb), od maja 1941 roku na froncie wschodnim, w składzie Grupy Armii Północ. Pod koniec wojny odcięta w Kurlandii.

    Do dziś kontrowersyjny jest, związany z tymi wydarzeniami rozkaz Adolfa Hitlera, obrony za wszelką cenę dotychczas zdobytych linii frontu. Z jednej strony naraził on wojska niemieckie na wielkie straty osobowe, a z drugiej poprzez uporczywą obronę nie doprowadził do utraty większych ilości ciężkiego sprzętu i załamania linii frontu.

    Operacja rostowska (ros. Ростовская Hаступательная Oперация) – radziecka operacja wyprowadzana stopniowo między 17 a 27 listopada 1941 roku przez armie Frontu Południowego w ogólnym kierunku na Rostów nad Donem w celu rozbicia nadmiernie rozciągniętych jednostek niemieckiej 1. Armii Pancernej należącej do Grupy Armii "Południe". Armia ta została zmuszona do odwrotu spod Rostowa i okopania się dalej na zachodzie w rejonie rzeki Mius w lutym 1942 roku.Grupa Armii Północ - (niem. Heeresgruppe Nord) nazwa jednej z grup armii Wehrmachtu formowanych w trakcie II wojny światowej.

    Bibliografia[]

  • Феськов В.И., Калашников К.А., Голиков В.И.: Красная Армия в победах и поражениях 1941–1945 гг., Томск 2001, c. 24–29.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    18 Armia Niemiecka – jedna z niemieckich armii w czasie II wojny światowej. Utworzona w listopadzie 1939 roku podczas przerzucania Wehrmachtu ze wschodu na zachód po kampanii wrześniowej, z Dowództwa Odcinka Granicznego Środek. W grudniu 1939 i styczniu 1940 przebywała na zachodzie, następnie, do końca wojny, na wschodzie. Początkowo podlegała Grupie Armii B, od czerwca 1941 roku w składzie Grupy Armii Północ. Wojnę zakończyła w składzie Grupy Armii Kurlandia.
    Front Północno-Zachodni – jeden z frontów radzieckich. Po raz pierwszy sformowany w trakcie wojny ZSRR z Finlandią zimą 1939/1940. Powstał 7 stycznia 1940 na bazie dowództwa Leningradzkiego Okręgu Wojskowego w celu koordynacji działań 7. i 13. Armii. Po zakończeniu wojny zimowej Front Północno-Zachodni ponownie przekształcono w Leningradzki Okręg Wojskowy.
    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
    Operacja moskiewska (ros. Московская Hаступательная Oперация) – najważniejsza z sowieckich kontrofensyw. Wyprowadzona przez dwa fronty Armii Czerwonej – Kaliniński i Zachodni na główne siły Grupy Armii „Środek” rozciągnięte w marszu i wymęczone wskutek tzw. Obronnej Operacji Moskiewskiej. Rozpoczęła się poprzez stopniowe wchodzenie do walki kolejnych armii między 5 a 7 grudnia. Po odbiciu miast Kalinin, Klin, Sołniecznogorsk do akcji wkroczyły wojska Frontu Południowo-Zachodniego, co spowodowało dalsze zdobycze: Jelec, Tuła, Kaługa, Naro-Fomińsk. Niemcy zostali zmuszeni do odwrotu spod bram Moskwy.
    Bitwa pod Moskwą (bitwa o Moskwę, obronna operacja moskiewska, operacja „Tajfun”) – główna bitwa początkowego okresu wojny między Niemcami a ZSRR, trwająca od października 1941 do stycznia 1942, która zakładała zdobycie stolicy ZSRR. Uważana jest za jedną z najważniejszych operacji strategicznych II wojny światowej.
    Oblężenie Sewastopola (ros. Оборона Севастополя) – oblężenie miasta Sewastopol przez wojska niemiecko-rumuńskie mające miejsce między 30 października 1941 a 4 lipca 1942 roku na froncie wschodnim podczas II wojny światowej. 22 czerwca 1941 roku państwa Osi zaatakowały Związek Radziecki. Oddziały niemiecko-rumuńskie dotarły do Krymu jesienią 1941 roku i zajęły większość półwyspu, za wyjątkiem Sewastopola. Wojska niemiecko-rumuńskie przeprowadziły wiele ataków w październiku i listopadzie 1941 roku, mających na celu zdobycie Sewastopola. Większe uderzenie było planowane na koniec listopada, jednak ciężkie opady deszczu opóźniły atak państw Osi do 17 grudnia 1941 roku. Oddziały Ericha von Mansteina nie były w stanie zająć miasta z powodu zaciętego oporu wojsk radzieckich. W grudniu 1941 roku Rosjanie rozpoczęli operację desantową na Półwyspie Kerczeńskim w celu zniesienia oblężenia i zmuszenia sił niemiecko-rumuńskich do obrony swoich zdobyczy. Operacja uratowała Sewastopol na pewien czas, jednak przyczółki te zostały zlikwidowane w maju 1942 roku.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.