• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Konstytucja grudniowa



    Podstrony: [1] [2] 3 [4]
    Przeczytaj także...
    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Kraje Korony Świętego Stefana to oficjalna nazwa węgierskiej części dualistycznych Austro-Węgier, używana po austriacko-węgierskim porozumieniu w 1867. Potoczna nazwa to Zalitawia. Nazwa wywodzi się od symbolu Królestwa Węgier, Korony Świętego Stefana według tradycji przesłanej w roku 1000 św. Stefanowi przez papieża Sylwestra II (obecnie przechowywanej w Budapeszcie, w budynku parlamentu).
    Obowiązywanie[ | edytuj kod]

    Konstytucja grudniowa obowiązywała przez cały okres istnienia Austro-Węgier (1867–1918). W praktyce wprowadzała ustrój monarchii parlamentarnej i szerokie swobody obywatelskie, czyniąc (szczególnie po wprowadzeniu równego i powszechnego prawa wyborczego, co miało miejsce w 1907 r.) Przedlitawię jednym z najbardziej demokratycznych państw tej epoki. Jej realizacja w praktyce napotykała jednak pewne przeszkody. Ustawodawstwo narodowościowe, na pozór bardzo liberalne, nie było doskonałe. Użyte w konstytucji pojęcie „szczepów narodowych” (Volksstamm) nie było jednoznaczne, a prawa narodowości i ich języków sformułowane dość ogólnikowo, w związku z czym w praktyce realizacja zasad napotykała pewne przeszkody (np. w przypadku Ukraińców w Galicji). Z drugiej strony przyłożenie szczególnego nacisku w ustawodawstwie austro-węgierskim parytetowi poszczególnych krajów koronnych (i co za tym idzie – narodowości) w różnych sprawach (szczególnie w liczbie posłów do Reichsratu) powodowało rozdrobnienie frakcji politycznych i wielość sprzecznych interesów, co odbijało się na efektywności działania demokratycznych instytucji Przedlitawii.

    Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .Rada Państwa (niem. Reichsrat) – istniejący w latach 1861–1918 dwuizbowy parlament austriacki, od 1867 obejmujący wyłącznie austriacką część monarchii austro-węgierskiej – tzw. Przedlitawię.

    Wiele z rozwiązań konstytucji grudniowej zostało zawartych w obowiązującej do dzisiaj konstytucji austriackiej uchwalonej w 1920 r.

    Literatura[ | edytuj kod]

  • H. Wereszycki, Historia Austrii, Wrocław 1986.
  • O. Balzer, Historya ustroju Austryi w zarysie, Lwów 1899.
  • F.K. d’Abancourt, Era konstytucyjna Austro-Węgierskiej Monarchii od 1848 do 1881 r. omówiona z uwzględnieniem walki autonomistów z centralistami, Kraków 1881.


  • Podstrony: [1] [2] 3 [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Oswald Marian Balzer (ur. 23 stycznia 1858 w Chodorowie, zm. 11 stycznia 1933 we Lwowie) – polski historyk ustroju i prawa polskiego.
    Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.
    Cenzus (łac. census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) – ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej, etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.
    Równość wobec prawa – norma konstytucyjna wymagająca, aby prawodawstwo traktowało na równi osoby znajdujące się w podobnej sytuacji. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zabrania m.in. dyskryminowania lub wprowadzania szczególnych uprawnień dla osób ze względu na płeć, urodzenie, rasę, narodowość, wykształcenie, zawód i wyznanie.
    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).
    Wolność religijna – prawo do wyznawania wybranej religii bądź niewyznawania żadnej, wykluczając zarówno uprzywilejowanie jak i prześladowania czy dyskryminację na tym tle. Wiąże się z tolerancją i szacunkiem wobec wyznawców innych religii oraz niewierzących. W sytuacji przestrzegania zasad wolności religijnej niedozwolone jest zabranianie wiernym swobodnego uzewnętrzniania swoich przekonań religijnych, nakłanianie do wyboru wyznania lub łamania zasad już wybranej wiary.
    Kraj koronny (niem. Kronland) – terytorium składowe Cesarstwa Austrii w latach 1849-1867 i austriackiej części Austro-Węgier w latach 1867-1918. Głową kraju koronnego był cesarz, w którego imieniu działał Landeshauptmann (zarządca kraju) albo Statthalter (gubernator).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.02 sek.