Konstytucja grudniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Konstytucja grudniowa (niem. Dezemberverfassung) – popularne określenie zbioru ustaw z 21 grudnia 1867 r., które do 1918 r. stanowiły podstawy ustrojowe funkcjonowania austriackiej części Austro-Węgier, czyli tzw. Przedlitawii oraz regulowały sposób postępowania w sprawach wspólnych obu części monarchii.

Ukraińcy (Українці) – naród słowiański mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczający się do Słowian wschodnich. Ukraińcy są (obok Rosjan i Białorusinów) potomkami Rusinów, zamieszkujących Ruś Kijowską .Rada Państwa (niem. Reichsrat) – istniejący w latach 1861–1918 dwuizbowy parlament austriacki, od 1867 obejmujący wyłącznie austriacką część monarchii austro-węgierskiej – tzw. Przedlitawię.

Okoliczności wprowadzenia konstytucji[ | edytuj kod]

Konstytucja była efektem ugody zawartej przez cesarza i rząd austriacki z Węgrami, żądającymi samodzielności. Już w 1865 r. zawieszono obowiązywanie patentu lutowego. W lutym 1867 r. przywrócono obowiązywanie węgierskiej konstytucji z 1848 r., co pozwoliło na zebranie się ściślejszej Rady Państwa (bez delegatów z krajów Korony św. Stefana). W ten sposób zwołana Rada Państwa uchwaliła ustawę o sprawach wspólnych dla obu części monarchii, zgodną z postanowieniami konstytucji węgierskiej. W ślad za tym uchwalono pięć ustaw regulujących ustrój austriackiej części monarchii, tj. Przedlitawii:

Oswald Marian Balzer (ur. 23 stycznia 1858 w Chodorowie, zm. 11 stycznia 1933 we Lwowie) – polski historyk ustroju i prawa polskiego.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.
  • o zmianie patentu lutowego (o reprezentacji państwowej),
  • o prawach obywatelskich,
  • o Trybunale Państwowym,
  • o władzy sądowniczej,
  • o sprawowaniu władzy rządowej i wykonawczej.
  • Ustawa o sprawach wspólnych obu części monarchii oraz ustawy regulujące ustrój Przedlitawii zyskały sankcję cesarską 21 grudnia 1867 r.

    Sejm Krajowy – istniejący w Galicji w latach 1861–1918 organ przedstawicielski, kompetentny w niektórych sprawach wewnętrznych Galicji (gospodarka, oświata i kultura).Cenzus (łac. census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) – ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej, etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Równość wobec prawa – norma konstytucyjna wymagająca, aby prawodawstwo traktowało na równi osoby znajdujące się w podobnej sytuacji. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zabrania m.in. dyskryminowania lub wprowadzania szczególnych uprawnień dla osób ze względu na płeć, urodzenie, rasę, narodowość, wykształcenie, zawód i wyznanie.
    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).
    Wolność religijna – prawo do wyznawania wybranej religii bądź niewyznawania żadnej, wykluczając zarówno uprzywilejowanie jak i prześladowania czy dyskryminację na tym tle. Wiąże się z tolerancją i szacunkiem wobec wyznawców innych religii oraz niewierzących. W sytuacji przestrzegania zasad wolności religijnej niedozwolone jest zabranianie wiernym swobodnego uzewnętrzniania swoich przekonań religijnych, nakłanianie do wyboru wyznania lub łamania zasad już wybranej wiary.
    Kraj koronny (niem. Kronland) – terytorium składowe Cesarstwa Austrii w latach 1849-1867 i austriackiej części Austro-Węgier w latach 1867-1918. Głową kraju koronnego był cesarz, w którego imieniu działał Landeshauptmann (zarządca kraju) albo Statthalter (gubernator).
    Federalna Ustawa Konstytucyjna Republiki Austrii (niem. Bundes-Verfassungsgesetz) - Ustawa Zasadnicza Republiki Austrii. Akt prawny określający podstawy ustroju Republiki. Podzielona na 8 części:
    Henryk Wereszycki (właściwie Henryk Vorzimmer) (ur. 13 grudnia 1898 we Lwowie, zm. 27 lutego 1990 w Krakowie) – polski historyk, znawca dziejów Polski porozbiorowej, historii dyplomacji europejskiej w XIX w. i monarchii habsburskiej. Jeden z niewielu historyków polskich, czynnych w PRL, który kwestionował publicznie podstawy marksistowskiej wykładni dziejów.
    Sejm krajowy (niem. Landtag) – jednoizbowy sejm prowincjonalny istniejący w latach 1861–1918 w każdym kraju koronnym Cesarstwa Austriackiego, (od 1867 – w austriackiej części Austro-Węgier, tj. Przedlitawii).

    Reklama