• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Konstanty Narkiewicz-Jodko

    Przeczytaj także...
    Rumanowy Szczyt (słow. Rumanov štít, niem. Rumanspitze, węg. Ruman-csúcs) – dwuwierzchołkowy szczyt o wysokości 2428 m n.p.m. położony w głównej grani Tatr Wysokich na terytorium Słowacji.Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).
    Biała Ławka (słow. Biela lávka, niem. Weiße Bank, węg. Fehér-pad, 2286 m n.p.m.) – przełęcz w głównej grani Tatr, położona pomiędzy Ostrym Szczytem (Ostrý štít, 2360 m) a Zbójnickimi Turniami (Zbojnícké veže) i Małym Lodowym Szczytem (Široká veža, 2461 m). Dokładniej siodło położone jest pomiędzy dolnym krańcem grani Czarnych Chłopków w masywie Ostrego Szczytu a Zbójnickim Kopiniakiem (Zbojnícka kopa) i Małą Zbójnicką Turnią (Malá zbojnícka veža). Na północ od przełęczy znajduje się Dolina Zadnia Jaworowa (Zadná Javorová dolina), a na południe – Dolina Staroleśna (Veľká Studená dolina).

    Konstanty Narkiewicz-Jodko, pseud. Kok (ur. 23 października 1901 r. w Pińczowie, zm. 3 maja 1963 w Psarach k. Ostrowa Wlkp.) – polski podróżnik, taternik, alpinista, polarnik, doktor fizyki.

    Biografia[]

    Od 1921 jeździł w Tatry, najczęściej z Wacławem Tarnowskim. Również z Tarnowskim od 1925 rozpoczął aktywność w zakresie taternictwa. Uczestniczył w kilku najważniejszych ówczesnych osiągnięciach taternickich. Do jego partnerów oprócz Tarnowskiego należeli m.in. Jerzy Golcz, Tadeusz Krystek, Stefan Osiecki, Tadeusz Ciesielski, a w zimie Adam Karpiński.

    Przełęcz pod Kopą, Niżnia Przełęcz pod Kopą (słow. Kopské sedlo, niem. Kopapass, węg. Kopa-hágó) – szeroka, trawiasta przełęcz w głównej grani Tatr (1750 m n.p.m.). Przełęcz jest granicą pomiędzy Tatrami Wysokimi i Bielskimi.Jerzy Golcz (ur. 3 września 1904 w Warszawie, zm. 25 sierpnia 1965 w górach Cordillera de Mérida w Wenezueli) – inżynier elektryk, urzędnik konsularny, taternik i alpinista.

    Jeszcze w latach 20. planował organizację wyprawy w Himalaje – efektem tego były duże osiągnięcia w taternictwie zimowym, które miało służyć jako przygotowanie do ekspedycji. Na początku lat 30. był uczestnikiem pierwszych dwóch wypraw Sekcji Turystycznej PTT w Alpy. W latach 1933–34 kierował I polską wyprawą w Andy, podczas której udało się m.in. dokonać pierwszego wejścia na Mercedario i Cerro de la Ramada oraz pobić polski rekord wysokości na Aconcagua. Przed II wojną światową poświęcił się planom ekspedycji na K2, do której jednak nie doszło.

    Mercedario – szczyt górski o wysokości 6720 m n.p.m. w Andach Środkowych, w Argentynie, na północ od szczytu Aconcagua.Żabi Koń (słow. Žabí Kôň, niem. Simonturm, węg. Simon-torony, 2291 m n.p.m.) – najniższa turnia w grani oddzielającej Dolinę Rybiego Potoku od Doliny Żabiej Mięguszowieckiej (odgałęzienie Doliny Mięguszowieckiej).

    Jako fizyk prowadził badania promieniowania kosmicznego i uczestniczył w lotach balonowych aż do granic stratosfery. W 1936 wraz z kpt. Zbigniewem Burzyńskim pobił międzynarodowy rekord wysokości balonu o pojemności 2200 m³ (10 853 m). Także z Burzyńskim planował pobicie balonem „Gwiazda Polski” rekordu świata wysokości, 22 066 m – start z Polany Chochołowskiej został jednak udaremniony przez zniszczenie balonu.

    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry. Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

    Po II wojnie światowej mieszkał na Podhalu i nadal wędrował w Tatrach, jednak stan zdrowotny uniemożliwiał mu poważniejsze osiągnięcia.

    Narkiewicz-Jodko miał również zasługi jako działacz organizacji turystycznych i taternickich. Od 1927 należał do Sekcji Taternickiej AZS w Warszawie, od 1930 do Koła Wysokogórskiego Oddziału Warszawskiego PTT, którego był prezesem w latach 1932–33. Był także członkiem Sekcji Turystycznej PTT, a następnie Klubu Wysokogórskiego (krótko przed śmiercią został jego członkiem honorowym). Na początku lat 50. ponownie zajmował się pracą naukową na Uniwersytecie Poznańskim, na rentę przeszedł w 1955. Pozostawił po sobie artykuły w „Taterniku” i innych czasopismach oraz dwie książki: W walce o szczyty Andów (Warszawa 1935) i Cień Sahary (Warszawa 1939).

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Promieniowanie kosmiczne – promieniowanie złożone, zarówno korpuskularne jak i elektromagnetyczne, docierające do Ziemi z otaczającej ją przestrzeni kosmicznej. Korpuskularna część promieniowania składa się głównie z protonów (90% cząstek), cząstek alfa (9%), elektronów (ok 1%) i nielicznych cięższych jąder. Promieniowanie docierające bezpośrednio z przestrzeni kosmicznej nazywamy promieniowaniem kosmicznym pierwotnym. Cząstki docierające do Ziemi w wyniku reakcji promieniowania kosmicznego pierwotnego z jądrami atomów gazów atmosferycznych, to promieniowanie wtórne.

    Osiągnięcia wspinaczkowe[]

    Taternictwo[]

  • 1926 – pierwsze wejście lewą częścią południowej ściany Żabiego Konia, z Tarnowskim,
  • 1927 – pierwsze wejście północno-wschodnią ścianą Rumanowego Szczytu, z Golczem i Krystkiem,
  • kwiecień 1928 – pierwsze przejście w warunkach zimowych grani głównej Tatr Wysokich od Przełęczy pod Kopą do Białej Ławki, z Karpińskim,
  • 1931 – pierwsze wejście zimowe na Zasłonistą Turnię, samotnie.
  • Alpinizm[]

  • 1923, 1929, 1931 – liczne samotne wejścia na szczyty Jugosławii, Islandii i Afryki Północnej,
  • 1934 – pierwsze wejście na Cerro de la Ramada (6410 m, Andy), samotne,
  • 1934 – wejście nową drogą na Aconcagua (6955 m) – ówczesny polski rekord wysokości,
  • 1936 – pierwszy trawers z południa na północ Zachodniego Spitsbergenu.
  • Bibliografia[]

  • Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  • Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (PTT) – organizacja turystyczna istniejąca w latach 1873–1950, początkowo pod innymi nazwami, będąca jednym z protoplastów Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK), a także współczesne stowarzyszenie działające pod tą samą nazwą.Psary – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice. Liczy 862 mieszkańców (dane z 31.12.2005 r.). Prywatne stawy rybne.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    „Taternik” – magazyn informacyjny Polskiego Związku Alpinizmu, wydawany od 1907 roku. Od 2008 r. ukazuje się jako kwartalnik zarówno w wersji drukowanej jak i elektronicznej, jako plik PDF.
    Grań Tatr Wysokich – grań rozpoczynająca się na przełęczy Liliowe, a kończąca się na Przełęczy pod Kopą, opisana szczegółowo wraz ze wszystkimi bocznymi graniami w artykułach:
    Aconcagua, Cerro Aconcagua (w języku keczua: Acconcahuac – Kamienny Strażnik) – najwyższy szczyt Andów, Ameryki Południowej oraz całej Ameryki (także półkul zachodniej i południowej) o wysokości 6961 m n.p.m. Leży w Andach Południowych, w Kordylierze Głównej, na obszarze Argentyny, nieco ponad 110 km na północny zachód od miasta Mendoza. Aconcagua tworzy rozległy masyw (o długości 60 km), zbudowany głównie z granitów, pochodzenia wulkanicznego. Jest pokryty wiecznymi śniegami i lodowcami, z których 7 spływa na wysokość 3900 m n.p.m.
    Adam Karpiński (ur. 16 grudnia 1897 r. w Turce, zm. 19 lipca 1939 r. na Tirsuli) – polski inżynier mechanik, konstruktor lotniczy, lotnik; taternik, alpinista i himalaista. Nosił pseudonim "Akar". Ojciec Jacka Karpińskiego.
    Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) – powstały w 1919 państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities ze stycznia 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uniwersytetów, a na świecie 393. pośród wszystkich typów uczelni.
    Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego (STTT) – powołana formalnie 25 lipca 1903 r. sekcja powstałego w 1873 r. Towarzystwa Tatrzańskiego, nadająca polskiemu taternictwu zorganizowaną formę. Z STTT wyłonił się w 1935 r. Klub Wysokogórski, z którego z kolei w 1974 r. powstał Polski Związek Alpinizmu.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.