• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Konstanty Ćwierk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Łuków – miasto w środkowowschodniej Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim; siedziba starostwa. Węzeł drogowy ze stacją węzłową. Przemysł obuwniczy, mięsny, spożywczy. Lokalny ośrodek usługowy rolnictwa. Największym ośrodek miejski między Lublinem, Siedlcami, Puławami a Białą Podlaską.Koziegłowy – miasto w woj. śląskim, w powiecie myszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koziegłowy. Do 1954 roku siedziba 2 gmin: Koziegłowy i gminy Rudnik Wielki. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. częstochowskiego.

    Konstanty Ćwierk, ps. „Szerszeń” (ur. 21 listopada 1895 w Sosnowcu, zm. 20 sierpnia 1944 w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen) – polski pisarz i poeta, autor kilkuset wierszy, opowiadań, nowel, słuchowisk radiowych i scenariuszy filmowych. Przez całe życie związany z Sosnowcem – piewca i miłośnik Zagłębia Dąbrowskiego, regionalista, badacz tradycji literackich Zagłębia.

    Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy dzieci i młodzieży wzorowany (w momencie powstania) na skautingu brytyjskim, oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie Harcerskie i Prawo Harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha.Wiktor Konstanty Monsiorski (ur. 6 marca 1873 w Pińczowie, zm. 24 grudnia 1932 w Sosnowcu) – polski dziennikarz i wydawca.

    Spis treści

  • 1 Życiorys
  • 1.1 Dzieciństwo
  • 1.2 Szkoła i pierwsza praca
  • 1.3 Warszawska przygoda
  • 1.4 Teatr
  • 1.5 Miłość
  • 1.6 Praca w szkole
  • 1.7 Wyjazd z Sosnowca
  • 1.8 Kariera dziennikarska
  • 1.9 Radio
  • 1.10 Działalność społeczna
  • 1.11 II wojna światowa
  • 1.12 Obóz koncentracyjny
  • 2 Twórczość
  • 3 Wyróżnienia
  • 4 Upamiętnienie
  • 5 Przypisy
  • 6 Bibliografia
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Powstanie wielkopolskie – powstanie polskich mieszkańców Prowincji Poznańskiej przeciwko Rzeszy Niemieckiej wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość.Benefis – spektakl, koncert, pokaz lub podobna uroczystość wydana dla konkretnej osoby, zespołu lub instytucji dla uczczenia dorobku jej działalności. W uroczystości takiej występuje sam uhonorowywany podmiot, czyli benefisant (formy niepoprawne: beneficjant, beneficjent) oraz zaproszeni przez benefisanta goście. Uroczystość ma charakter retrospektywny i odbywa się najczęściej z okazji jubileuszu.

    Życiorys[]

    Życiorys Konstantego Ćwierka jest mało znany, mimo że w Archiwum Państwowym w Katowicach oraz archiwum rodzinnym są przechowywane liczne dokumenty i pamiątki. Część tych materiałów została zaprezentowana w roku 2003 uczestnikom konferencji naukowej pt. „Oblicza prasy Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego w latach 1918–1939”, zorganizowanej na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego (gościem specjalnym była Maria Ćwierk, wdowa po jego synu Tadeuszu, troszcząca się o zachowanie pamięci o jego życiu i dorobku). Znaczna część zamieszczonych poniżej informacji biograficznych została opublikowana m.in. przez Katarzynę Maciejewską (Dziennikarz z Sosnowca) i Michała Kaczmarczyka (Wokół twórczości Konstantego Ćwierka; Pisarz z sercem).

    Radio – dziedzina techniki zajmująca się przekazywaniem informacji na odległość za pomocą fal elektromagnetycznych.Jacques Offenbach (ur. 20 czerwca 1819 w Kolonii jako Jakob Eberst, zm. 5 października 1880 w Paryżu) – kompozytor francuski.

    Dzieciństwo[]

    Urodził się w rodzinie robotniczej. Jego ojciec, Paweł, był cieślą górniczym, matka, Emilia, zajmowała się domem. O rodzinie Ćwierka wiadomo niewiele. Nie zachowały się żadne dokumenty czy wspomnienia na temat jego rodziców, które mogłyby rzucić nieco światła na jego korzenie i dzieciństwo. Nie wiadomo więc, z jakiego powodu, w jakich okolicznościach i kiedy dokładnie Konstanty został adoptowany przez małżeństwo Piotra i Marię Lange. Przypuszczalnie Ćwierk został sierotą we wczesnym dzieciństwie. Rodzina Lange zaopiekowała się nim i wychowywała go przez kilkanaście lat.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Pseudonim artystyczny – stosowany zwykle przez osoby publiczne przy okazji publicznych występów czy też przy podpisywaniu dzieł takich jak książki czy utwory muzyczne. Pseudonim artystyczny może być zarówno indywidualny (np. Bolesław Prus, pseudonim jednoznacznie identyfikujący Aleksandra Głowackiego) jak i zbiorowy, kiedy z jednego pseudonimu korzysta wiele osób.

    Szkoła i pierwsza praca[]

    Około roku 1905 Konstanty Ćwierk rozpoczął naukę w prywatnej szkole fabrycznej w Sosnowcu. Osiągał bardzo dobre wyniki – z wszystkich przedmiotów poza językiem niemieckim otrzymywał oceny celujące i dobre. Szkołę ukończył z wzorowymi wynikami. Kontynuował edukację w czteroklasowej męskiej szkole handlowej. W ostatnim roku nauki siedemnastoletni Ćwierk rozpoczął pracę korektora w „Kurierze Zagłębia” – sosnowieckim dzienniku o charakterze politycznym, społecznym i literackim. Zdaniem współpracowników i zwierzchników Ćwierk już wówczas wyróżniał się talentem, dużą wrażliwością literacką oraz wiedzą z zakresu historii literatury i ortografii.

    Teodor Kubina (ur. 16 kwietnia 1880 w Świętochłowicach, zm. 13 lutego 1951 w Częstochowie) – polski biskup rzymskokatolicki, pierwszy biskup częstochowski w latach 1926–1951.Ochotnicza straż pożarna (OSP) – umundurowana, wyposażona w specjalistyczny sprzęt, organizacja społeczna, składająca się z grupy ochotników, przeznaczona w szczególności do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.

    Pracę w redakcji „Kuriera Zagłębia” młody Konstanty traktował poważnie – była ona dla niego praktyczną szkołą dziennikarstwa, pozwalała „z pierwszej ręki” czerpać wiedzę na temat wydarzeń w regionie, uczestniczyć w jego życiu kulturalnym i politycznym.

    Warszawska przygoda[]

    Nastoletni Ćwierk nie chciał jednak związać swojej przyszłości z zawodem dziennikarza. Od pracy w gazecie zdecydowanie bardziej interesowało go aktorstwo. Przy korektorskim biurku zarobię na chleb i poznam pisarskie rzemiosło. To ciekawa praca, daje dużo zadowolenia. Ale marzę o występach na scenie, o teatrze, w którym czuję się najlepiej – pisał w liście do jednego ze swoich przyjaciół. Jako nastolatek Konstanty często przyglądał się pracy artystów sosnowieckiej sceny, śledził także występy goszczących w Zagłębiu objazdowych trup teatralnych. Pod koniec 1912 roku postanowił zrealizować swoje marzenia o aktorstwie. Wyjechał na studia do warszawskiej szkoły dramatycznej działającej przy Teatrze Wielkim. Zdał egzamin i rozpoczął naukę na pierwszym roku. Studia aktorskie dawały mu ogromną satysfakcję i stały się inspiracją do podjęcia pierwszych dojrzalszych prób dramaturgicznych. Szybko okazało się jednak, że zapał do pracy i chęć spełnienia marzeń nie wystarczą, by utrzymać się w drogiej i mało przyjaznej Warszawie. Ćwierk nie miał stałego źródła dochodu, a jego oszczędności szybko się skończyły. Po roku nauki perspektywa przerwania studiów i konieczności powrotu do Sosnowca stawała się coraz bardziej realna. Decyzję tę wymusił ostatecznie wybuch I wojny światowej. W 1914 roku Konstanty opuścił Warszawę i pieszo wrócił do Zagłębia. Wbrew opiniom wygłaszanym przez niektórych badaczy jego biografii, nie był rozgoryczony i rozczarowany swoim pobytem w stolicy. W okresie późniejszym wielokrotnie podkreślał, że studia w szkole dramatycznej były dla niego ogromnie ważnym i pouczającym momentem, choćby ze względu na możliwość „przeżycia” atmosfery stolicy i poznania wielu interesujących ludzi, w tym aktorów Teatru Wielkiego.

    Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Teatr[]

    Po powrocie do Sosnowca Konstanty Ćwierk nie zrezygnował ze swojej aktorskiej pasji. Nawiązał współpracę z utworzonym w mieście z inicjatywy Anieli Zarębskiej amatorskim zespołem teatralnym. Kierowniczka grupy – aktorka i śpiewaczka operowa znana zagłębiowskiej publiczności z wcześniejszych występów (1902/1903) w zespole Felicjana Felińskiego-Passakasa, skupiła wokół siebie grono miłośników teatru, wśród których znaleźli się zarówno doświadczeni aktorzy, jak i młodzi adepci sztuki teatralnej i amatorzy marzący o artystycznej karierze. Prowadzone przez Zarębską Towarzystwo Artystów Dramatycznych (od jesieni 1915 roku Towarzystwo Artystów Komediowo-Operetkowych) miało swoją siedzibę w kinie „Sfinks” w Sosnowcu, gdzie wystawiano najwięcej spektakli. Z czasem teatr rozwinął się i zaczął obejmować swoim zasięgiem teren całego Zagłębia Dąbrowskiego. W tym okresie Konstanty Ćwierk występował w większości wystawianych przez TAKO spektakli, nierzadko pomagając w doborze repertuaru. Grupa dbała o to, by na afiszach nie brakowało atrakcyjnych i wartościowych dla widza pozycji. Grano m.in. „Marcowego kawalera” J. Blizińskiego, „Pierwszą miłość” F.K. Błotnickiego, „Piorunem” H. Dzierżkówny, „List rekomendowany” E. Labischa, „Ostatni kosz” B.S. Herbaczewskiego, „Wesołego karawaniarza” S. Kiedrzyńskiego, „W porę” Z. Przybylskiego oraz operetki: „Lalkę” E. Audrana, „Nitouche, czyli przygody pensjonarki” F. B. Hervego i „Bęben” J. Offenbacha.

    Osierdzie (worek osierdziowy) (łac. saccus pericardiacus) – podwójna błona surowicza workowatego kształtu, obejmująca w postaci dwuściennego worka serce kręgowców. U ssaków zewnętrzna ściana osierdzia, czyli blaszka ścienna osierdzia, jest wzmocniona od zewnątrz warstwą włóknistą.Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, znajdująca się w większości w woj. mazowieckim; historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237); dzielnica historyczna Polski.

    Miłość[]

    Współpraca z teatrem A. Zarębskiej była w życiu Ćwierka wydarzeniem szczególnej wagi i to nie tylko ze względu na możliwości realizowania aktorskich talentów. Właśnie w TAKO Konstanty poznał swoją przyszłą żonę – Antoninę Zofię Kowalską. Zofia, bo tego imienia używała, urodziła się 17 stycznia 1899 roku w Łukowie. Jako czteroletnia dziewczynka trafiła do Sosnowca, gdzie po śmierci rodziców wychowywała ją ciotka, właścicielka bufetu na południowym dworcu kolejowym. Kowalska z trupą TAKO związana była niemal od początku. W teatrze pełniła wiele funkcji. Była bileterką, zajmowała się sprawami administracyjnymi, redagowała treść afiszów, rozpisywała role, była suflerem, a także występowała na scenie – śpiewała, tańczyła, grała role amantek i dzieci. Konstanty zaprzyjaźnił się z Zofią już w pierwszych dniach swojej współpracy z trupą. Parę stanowili od połowy 1915 roku. Kierownictwo TAKO, chcąc finansowo pomóc zakochanym, zorganizowało im benefis, który odbył się 4 marca 1916 roku. Podczas uroczystego przedstawienia zaprezentowano widzom sztukę „Ulicznik paryski” J. F. A. Bayarda, E.L. Vanderbuscha i E. Scribe'a, w którym główne role zagrali Kowalska i Ćwierk. Wszyscy występujący tego dnia aktorzy zrzekli się swoich honorariów, przeznaczając zyski ze spektaklu na rzecz benefisantów. Otrzymali oni także od zespołu i widzów skromne prezenty oraz pierścionki zaręczynowe. Niedługo później młodzi aktorzy pobrali się. Odtąd na wielu przyjęciach, rautach, uroczystościach, towarzyszyła mu ta aktorka i recytatorka. Stanowili zresztą przepyszną parę; byli rozrywani, gdzie tylko się pojawili; on dżentelmen w każdym calu, ona piękna, szczęśliwa i tryskająca życiem „lady” niczym z filmu, a jakże bliska i bez kaprysów.

    Narodowa Demokracja lub ruch narodowy (popularna nazwa endecja od skrótu ND) – polski ruch polityczny o ideologii nacjonalistycznej, powstały pod koniec XIX wieku. Głównym ideologiem i współzałożycielem Narodowej Demokracji był Roman Dmowski.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Praca w szkole[]

    Po ślubie Ćwierkowie przez krótki okres występowali jeszcze w zreorganizowanym teatrze Zarębskiej, wystawiającym spektakle w sali kina „Momus” na Pogoni, jednak ze względu na niewysokie honoraria musieli zrezygnować z pracy w teatrze. 24 czerwca 1916 roku Konstanty Ćwierk jako ekstern zdał egzamin pedagogiczny w Seminarium Nauczycielskim w Zawierciu. Egzamin ten obejmował wiedzę z zakresu pedagogiki, religii, języka polskiego, historii, geografii oraz przyrodoznawstwa i dawał uprawnienia do pracy w zawodzie nauczyciela. W tym samym czasie, latem 1916 roku, Ćwierk zapisał się na kurs nauczycielski organizowany przez Koło Sosnowieckie Polskiej Macierzy Szkolnej i Towarzystwo Wzajemnej Pomocy Nauczycielstwa Polskiego Szkół Początkowych. Kurs obejmował podstawy wiedzy z zakresu pedagogiki, historii Polski, literatury polskiej i geografii i był jedną z form doskonalenia zawodowego nauczycieli. Po zakończeniu szkolenia dwudziestojednoletni Konstanty Ćwierk znalazł zatrudnienie w ośmioklasowej Szkole Realnej Karola Araszkiewicza w Sosnowcu, gdzie w młodszych klasach prowadził zajęcia z gimnastyki i języka polskiego.

    Scenariusz – to materiał literacki będący podstawą realizacji fabuły. Scenariusz może sam w sobie stanowić utwór oryginalny, być przeróbką utworu dramatycznego zawierającego dialogi i odautorskie didaskalia, czy też przeróbką dzieła literackiego nie dramaturgicznego (adaptacja scenariuszowa opowiadania, powieści, noweli, itp.). Scenariusz przystosowuje dramat, słuchowisko, utwór niedramatyczny, itp. oraz składniki takiego utworu do wymagań sceny, filmu fabularnego, filmu dokumentalnego, spektaklu telewizyjnego czy nagrania radiowego. Scenariusz opierający się na specjalnie napisanym przez scenarzystę lub reżysera (film autorski), oryginalnym utworze dla filmu, zwany jest scenariuszem filmowym.Zgierz – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, nad Bzurą, graniczące od południa z Łodzią, wchodzące w skład aglomeracji łódzkiej. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa miejskiego łódzkiego. Zgierz uzyskał prawa miejskie przed rokiem 1318 i jest jednym z najstarszych miast w regionie.

    Wyjazd z Sosnowca[]

    Niedługo później, 27 września 1916 roku, przyszło na świat pierwsze dziecko Ćwierków – Justyna Maria. Mniej więcej w tym czasie Konstanty rozpoczął współpracę z dziennikiem „Iskra” wydawanym w Sosnowcu od czerwca 1915 roku z inicjatywy Wiktora Monsiorskiego. Na łamach „Iskry” publikował swoje pierwsze, dojrzałe próby poetyckie. Z uwagi na trudną sytuację materialną pod koniec sierpnia 1917 roku Konstanty Ćwierk zrezygnował z pracy w szkole Araszkiewicza, z której – jak czytamy w zaświadczeniu wystawionym przez kierownika placówki – odszedł dla polepszenia losu. Wraz z rodziną wyjechał z Sosnowca, by od nowego roku szkolnego przyjąć posadę kierownika i nauczyciela w szkole ludowej w Gniazdowie koło Koziegłów. Początki pracy na wsi nie były łatwe. Tamtejsi mieszkańcy przybyszów z miasta traktowali z dystansem i nieufnością. Zdarzało się, że Zofia miała trudności z kupieniem mleka czy kaszy dla dziecka. Z czasem sytuacja się zmieniła i Ćwierkowie stali się jedną z najpopularniejszych i najbardziej szanowanych rodzin w Gniazdowie. Duża w tym zasługa Konstantego, który niemal natychmiast po przyjeździe do wsi zaangażował się nie tylko w pracę nauczyciela, ale także w działalność społeczną. Organizował kursy dla dorosłych analfabetów, przyczynił się do założenia Ochotniczej Straży Pożarnej i biblioteki młodzieżowej, stworzył amatorski zespół teatralny. W Gniazdowie Ćwierk mieszkał i pracował dwa lata. Do swojego rodzinnego miasta powrócił w sierpniu 1919 roku na usilne nalegania dyrektora K. Araszkiewicza, który zaproponował młodemu nauczycielowi i literatowi zatrudnienie na nowych, zdecydowanie korzystniejszych niż przedtem warunkach.

    SS (niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. "eskadra ochronna NSDAP") – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP).Obóz koncentracyjny – miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

    Kariera dziennikarska[]

    Po przyjeździe do Zagłębia Ćwierk kontynuował pracę w zawodzie nauczyciela. W roku szkolnym 1919/1920 uczył w Gimnazjum Realnym Araszkiewicza przy ul. Targowej 12 w Sosnowcu. W szkole pełnił także funkcję sekretarza, bibliotekarza i kasjera. Wkrótce porzucił jednak pracę w oświacie i związał się z sosnowiecką redakcją „Głosu Pracy” – organu Narodowego Związku Robotniczego (od 1920 Narodowej Partii Robotniczej). Z „Głosem Pracy” Ćwierk współpracował z powodów ideowych. Na łamach gazety mógł swobodnie prezentować swoje proproletariackie nastawienie, jednak bez konieczności wiązania się z ruchem socjalistycznym, którego nie akceptował ze względu na jego programowy ateizm. W 1921 roku Konstanty Ćwierk po raz pierwszy objął stanowisko redaktora naczelnego i przez kilka miesięcy kierował pracą redakcji „Głosu Pracy”. Z ramienia gazety angażował się wówczas w działalność społeczną, organizując i wspierając powstające w Zagłębiu komitety pomocy na rzecz powstań śląskich i akcji plebiscytowej. W ramach pracy w komitetach Ćwierk zajmował się m.in. zbiórką pieniędzy i żywności dla powstańców. W tym okresie zbliżył się do Wojciecha Korfantego i ks. Teodora Kubiny – późniejszego biskupa diecezji częstochowskiej i działacza polonijnego w USA. Współpraca z Korfantym zaowocowała przyjęciem Konstantego Ćwierka do zespołu redakcyjnego katowickiej „Polonii”. Wkrótce przy ul. 3 Maja 5 w Sosnowcu dziennikarz uruchomił zagłębiowską filię gazety i spółki wydawniczej.

    Narodowy Związek Robotniczy (NZR) – partia robotnicza wywodząca się ze środowisk Ligi Narodowej utworzona 1905 w Królestwie Polskim działająca do 1920.Teatr Wielki — Opera Narodowa w Warszawie – budynek zlokalizowany przy placu Teatralnym w Warszawie, będący siedzibą Opery Narodowej. W Salach Redutowych mieści się Muzeum Teatralne oraz dwie spośród trzech scen Teatru Narodowego.

    8 lutego 1922 roku urodził się syn Konstantego i Zofii Ćwierków, Tadeusz. W roku jego narodzin Ćwierk, m.in. ze względu na dobre warunki finansowe, rozpoczął pracę dziennikarza w „Iskrze”, w której wcześniej drukował swoje wiersze. Równocześnie angażował się w działalność wydawniczą o charakterze satyrycznym. Współpracował z tygodnikiem satyryczno-humorystycznym „Chochoł”, który ukazywał się w Sosnowcu i w Katowicach. Kierownikiem artystycznym pisma był nominalnie Jan Walewski, lecz w praktyce za jego redagowanie odpowiadali Ćwierk i Zygmunt Rychter – zagłębiowski działacz oświatowy i dziennikarz związany m.in. z „Kurierem Zagłębia”, „Przeglądem Zagłębia” i „Sterem Zagłębia”. Pod redakcją Ćwierka ukazały się w okresie od 8 do 24 września 1922 roku trzy numery „Chochoła”. Tygodnik powstał w środowisku Narodowej Partii Robotniczej i drukowany był w partyjnej oficynie poligraficznej „Praca” przy ul. Kołłątaja 10 w Sosnowcu. Powierzenie Ćwierkowi funkcji redaktora odpowiedzialnego „Chochoła” dowodzi bez wątpienia, iż dziennikarz był już wówczas silnie związany z artystycznym środowiskiem regionu. Dowodem na to była również jego współpraca z takimi osobistościami świata kultury Zagłębia Dąbrowskiego, jak dziennikarz Józef Stacherski, adwokat i działacz kulturalny Henryk Horski, grafik Lucjan Horski czy poeta Edward Kłoniecki. Efekt tej współpracy stanowiła m.in. wydana w 1923 roku „Jednodniówka Towarzystwa Artystyczno-Literackiego” w Sosnowcu zredagowana przy wydatnej pomocy Konstantego Ćwierka. Pretekstem do przygotowania pisma było otwarcie I Jesiennej Wystawy Obrazów Malarzy Polskich. Swoje wiersze obok Ćwierka drukowali w nim: Władysław Musiał, Czesław Jastrzębiec-Kowalski i Edward Kłoniecki. „Jednodniówka” traktowana była jako numer próbny periodyku literackiego, który sosnowieckie Towarzystwo Artystyczno-Literackie zamierzało w przyszłości wydawać.

    Wacław Sieroszewski, ps. „Wacław Sirko” (ur. 24 sierpnia 1858 w Wólce Kozłowskiej, zm. 20 kwietnia 1945 w Piasecznie) – polski pisarz, tworzący na pograniczu czterech epok: pozytywizmu, Młodej Polski, dwudziestolecia międzywojennego oraz współczesności, zesłaniec na Sybir, podróżnik, etnograf Syberii i działacz niepodległościowy, Kawaler Krzyża Virtuti Militari V kl, poseł III kadencji i senator IV kadencji w II RP.Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego – największy wydział Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (ok. 7000 studentów), mający swoją siedzibę się przy ulicy Bankowej 11, w Katowicach, naprzeciwko rektoratu. Od 1978 roku Wydział mieści się w obecnym budynku, wcześniej przez 5 lat miał swoją siedzibę przy ul. Wita Stwosza. Wydział Nauk Społecznych został utworzony 1 października 1973 r. Na Wydziale dostępne są studia w systemie dziennym oraz zaocznym, a także studia doktoranckie i podyplomowe. Na Wydziale pracuje około 180 pracowników naukowych. Wydział uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego. Prawo nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego w zakresie historii uzyskał w 1974 r., zaś z nauk o polityce oraz filozofii i socjologii w roku 1979. Od 2001 r. w Ośrodku Dydaktycznym w Rybniku studenci mogą uczęszczać studia I stopnia na kierunkach filozofia, historia, politologia i socjologia.

    W tym czasie dziennik „Kurier Zachodni” został opanowany przez sympatyków opozycyjnego wobec rządu Związku Ludowo-Narodowego. Ze względu na pracę Ćwierka w gazecie, zaczęto postrzegać go jako zdeklarowanego zwolennika programu Romana Dmowskiego. Pogląd ten wydaje się jednak nie do końca słuszny – autor „Bezrobotnego Zagłębia” pozostawał wierny swoim centrowym, umiarkowanym przekonaniom politycznym, bliższym w tym czasie raczej chadecji aniżeli obozowi Narodowej Demokracji. Działalność dziennikarska Konstantego Ćwierka przybrała najszersze rozmiary w roku 1936, kiedy równocześnie pracował w „Kurierze Zachodnim” i „Ekspresie Zagłębia”. Gazeta ukazywała się w Sosnowcu od 1926 roku. Jej założycielem i wydawcą był Wiktor Monsiorski. Po jego śmierci w 1936 roku Ćwierk objął od 1 października stanowisko redaktora naczelnego. Kierował „Ekspresem Zagłębia” przez ponad rok, do 17 stycznia 1938 r.

    Sosnowiec – miasto na prawach powiatu na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).Historia Polski (1918–1939) – historia Polski w dwudziestoleciu międzywojennym, od odzyskania przez Polskę niepodległości do zakończenia regularnych działań wojennych Wojska Polskiego przeciw Wehrmachtowi i Armii Czerwonej po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę i przeniesienia siedziby władz II Rzeczypospolitej poza granice kraju w związku z okupacją terytorium kraju przez agresorów.

    Radio[]

    W połowie lat trzydziestych w życiu zawodowym Konstantego Ćwierka nastąpił nieoczekiwany zwrot. A wszystko za sprawą inicjatywy podjętej przez Ignacego Bereszkę, dyrektora będzińskiej Elektrowni Okręgowej w Zagłębiu Dąbrowskim. Jednym z wielu zainteresowań inż. Bereszki była radiofonia. W wyniku starań dyrektora zawiązał się w Sosnowcu Komitet Propagandy Radia, którego celem było uruchomienie w mieście regionalnego podstudia Polskiego Radia w Katowicach. W skład komitetu weszli: starosta będziński Józef Boksa jako przewodniczący, Józef Przedpełski i Ignacy Bereszko jako dwaj wiceprzewodniczący oraz Jerzy Bijasiewicz i Kazimierz Gadomski. Wkrótce do animatorów zagłębiowskiego ruchu radiofonicznego dołączył także Konstanty Ćwierk. W wyniku energicznych działań Komitetu Propagandy Radia oraz pomocy dyrekcji EOZD podstudio Radia Katowice w Sosnowcu zostało uruchomione 15 stycznia 1936 roku. Inaugurację działalności stacji tak opisywał „Expres Zagłębia” z 17 stycznia 1936 r.: Otwarcie podstudia, mieszczącego się w lokalu Elektrowni, w Sosnowcu, przy ul. Dęblińskiej 1, róg Piłsudskiego, odbyło się bardzo uroczyście. Na otwarcie przybyli przedstawiciele władz z wojewodą kieleckim dr. Dziadoszem na czele, przedstawiciele dyrekcji Polskiego Radia z Warszawy i Katowic, przedstawiciele samorządów, sfer gospodarczych, prasy itp. Przed lokalem Elektrowni, gdzie umieszczone były głośniki, zebrały się tłumy publiczności, słuchając przez godzinę pierwszego programu zagłębiowskiego. Otwarcia podstudia dokonał wojewoda Dziadosz, po czym o Zagłębiu mówił poseł dr Madeyski. Z uznaniem należy podkreślić, że podstudio powstało dzięki inicjatywie i zabiegom dyr. naczelnego Elektrowni inż. Bereszki. Toteż zebrani licznie przedstawiciele władz państwowych złożyli inicjatorowi i twórcy podstudia inż. Bereszce gratulacje i serdeczne podziękowanie w imieniu całego społeczeństwa zagłębiowskiego. Za redagowanie audycji emitowanych z sosnowieckiego studia odpowiedzialny był od początku Konstanty Ćwierk. Przygotowywał on i prowadził nadawany początkowo raz w tygodniu, trwający 45 minut program pt. „Zagłębiowska godzina”, który wkrótce zmienił nazwę na „Zagłębie Dąbrowskie ma głos”. Audycja cieszyła się w Zagłębiu ogromną popularnością, o czym świadczą listy od słuchaczy napływające do rozgłośni, w których sosnowiczanie nie szczędzili słów uznania dla pracy redaktora Ćwierka. W Polskim Radiu Konstanty Ćwierk pracował aż do wybuchu wojny.

    Zawiercie – miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim. Zaliczane do Zagłębia Dąbrowskiego.Będzin (niem. Bendzin, ros. Бендзин) – miasto powiatowe położone w południowej Polsce, w Zagłębiu Dąbrowskim, nad rzeką Czarną Przemszą, na Wyżynie Śląskiej, we wschodniej części województwa śląskiego, na terenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP) i konurbacji katowickiej.

    Działalność społeczna[]

    Dwudziestolecie międzywojenne to czas, kiedy Zofia i Konstanty Ćwierkowie angażowali się w rozliczne akcje społeczne. Jako osoby w Zagłębiu powszechnie znane i szanowane, posiadające swoje kontakty i wpływy, mieli duże możliwości organizowania zbiórek pieniędzy czy darów dla najbiedniejszych, gromadzenia funduszy stypendialnych i tworzenia instytucji charytatywnych. To dzięki ich zaangażowaniu rozwinęło się w Sosnowcu Towarzystwo im. Świętej Zyty opiekujące się służącymi z najbogatszych domów Zagłębia, wybudowano Dom św. Zyty, w którym m.in. przygotowywane były darmowe posiłki dla ubogich. Towarzystwu św. Zyty godnie prezesowała Zofia Ćwierk. Jej mąż w okresie 1930-1939 pełnił obowiązki opiekuna sosnowieckiego harcerstwa, był również nieocenionym mecenasem zagłębiowskiej młodzieży. Udzielał pomocy materialnej studentom zrzeszonym w Akademickim Kole Zagłębian w Krakowie, współpracował z Towarzystwem Przyjaciół Teatru, z jego inicjatywy powstała biblioteka dla Macierzy Szkolnej w Zagłębiu Dąbrowskim, w której zgromadzono wcale pokaźny księgozbiór o tematyce edukacyjnej i młodzieżowej. Oprócz tego Konstanty Ćwierk pełnił wysokie funkcje w sosnowieckim oddziale Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz w Syndykacie Dziennikarzy Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, gdzie od 1936 r. zajmował stanowisko wiceprezesa. Działalność społeczna Ćwierka w okresie międzywojennym spotykała się z ogromnym uznaniem ze strony społeczności Zagłębia. W domowym archiwum rodziny Ćwierków znajduje się kilkaset listów i kartek pocztowych wysłanych przez osoby i instytucje, którym Ćwierk pomagał, z życzeniami i wyrazami wdzięczności za okazane wsparcie. Są wśród nich m.in. pisma od organizacji młodzieżowych, towarzystw przemysłowych, szkół, stowarzyszeń muzycznych itp.

    Monolog – wypowiedź jednego podmiotu, będąca całością znaczeniową i formalną, w przeciwieństwie do dialogu, składającego się z wypowiedzi niesamodzielnych.Wojciech Korfanty (ur. jako Adalbert Korfanty 20 kwietnia 1873 w osadzie Sadzawka (obecnie Siemianowice Śląskie), zm. 17 sierpnia 1939 w Warszawie) – polski przywódca narodowy Górnego Śląska, związany z chrześcijańską demokracją.

    II wojna światowa[]

    1 listopada 1939 roku Ćwierk miał otrzymać posadę redaktora naczelnego i wydawcy „Kuriera Zachodniego”. Zarządca gazety wydzierżawiał mu także drukarnię prasową przy ul. Piłsudskiego 4. Zgodnie z umową zawartą z Sosnowiecką Spółką Wydawniczą Ćwierk miał pełnić swoje obowiązki przynajmniej przez rok, tj. do 31 października 1940 r. Wybuch wojny pokrzyżował te plany. Krótko po wkroczeniu wojsk hitlerowskich do Zagłębia Konstanty Ćwierk w obawie przed aresztowaniem zdecydował się uciec z Sosnowca. Wyjechał do miejscowości Zawada na Mazowszu i zamieszkał u przyrodniej siostry swojej żony – nauczycielki w miejscowej szkole. Po kilku tygodniach, wbrew protestom żony, powrócił jednak do rodzinnego miasta, wierząc, że po przejściu frontu doczeka bezpiecznie końca wojny. Wkrótce do domu wrócił także syn poety, Tadeusz, który na początku września, jeszcze przed wkroczeniem wojsk sowieckich, wyjechał na Wschód. Rodzina Ćwierków obawiała się aresztowania, wszak patriotyczna i kulturalna działalność Konstantego była w Zagłębiu powszechnie znana. Wbrew namowom bliskich Ćwierk nie zdecydował się jednak na powtórny wyjazd z Sosnowca. Szukał pracy, chciał odciążyć finansowo żonę, która zarabiała, szyjąc torby oraz pomóc dzieciom zatrudnionym w niemieckich zakładach przemysłowych. Nie zdążył. Wczesnym rankiem 1 maja 1940 został aresztowany przez gestapo w domu przy ul. Ostrogórskiej 16a.

    Zawada dawniej też Zawady – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Przysucha.Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (MWRiOP) – centralny urząd państwowy, powołany 1 lutego 1918 r. do zarządu szkolnictwa wszelkich stopni i typów, opieki nad nauką, literaturą i sztuką, nad archiwami, bibliotekami, czytelniami, muzeami i teatrami oraz do realizacji zadań państwa w sprawach wyznaniowych. Ministerstwo powstało z przekształcenia Departamentu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego tymczasowej Rady Stanu z dniem 1 lutego 1918 r. w ministerstwo.

    Obóz koncentracyjny[]

    Początkowo Konstanty Ćwierk wraz z innymi aresztowanymi trafił do podobozu SS mieszczącego się na terenie fabryki Schoena w Sosnowcu. Stamtąd przez Dachau wywieziono go do obozu koncentracyjnego w Mauthausen-Gusen w Górnej Austrii. Trafił do komanda kamieniarzy, otrzymał numer więzienny: 45374 (w 1941 r. 7402; w 1942 r. 5025). Będąc w obozie nie załamał się, nie stracił nadziei. Wręcz przeciwnie – szybko stał się głównym organizatorem obozowego życia kulturalnego, jednej z form oporu przeciw hitlerowskiemu terrorowi. Pisał i recytował wiersze, wygłaszał monologi, inicjował dyskusje o literaturze, organizował także konkursy literackie, w których sam brał udział. Jeden z nich odbył się w święta Bożego Narodzenia 1940 roku w ramach akademii z okazji rocznicy powstania wielkopolskiego. W konkursie wzięło wówczas udział siedmiu obozowych poetów. Konstanty Ćwierk zdobył w nim pierwszą nagrodę w postaci trzech porcji chleba. W 1942 r. rozpisano kolejny konkurs. Także i tym razem zwyciężył wiersz K. Ćwierka.

    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.Ignacy Bereszko (ur. 6 stycznia 1882 w Będzinie, zm. 6 stycznia 1938 w Będzinie) – polski inżynier, pionier elektryfikacji i energetyki w Zagłębiu Dąbrowskim, propagator radiotechniki, współzałożyciel Stowarzyszenia Elektryków Polskich, wieloletni dyrektor Elektrowni Okręgowej w Zagłębiu Dąbrowskim SA, działacz społeczny, gospodarczy i stowarzyszeniowy, przemysłowiec.

    Wiele utworów poety, do których muzykę dopisywali inni więźniowie, głównie Gracjan Guziński i Edward Unkiewicz, stało się popularnymi w obozie pieśniami patriotycznymi (część z nich została po wojnie umieszczona na płycie wydanej przez Polskie Nagrania). Napisze o tym po latach Grzegorz Timofiejew, przyjaciel Ćwierka z okresu pobytu w Gusen: Ludzie w obozie znali i śpiewali „Marsz gusenowców”. [...] I ja śpiewałem ożywiony nadzieją. Aż doczekałem się... Gdy wsiadałem do amerykańskich ciężarówek i ostatni raz rzuciłem okiem na „świat kamiennych brył” – towarzyszyła mi pieśń Ćwierka. [...] Pamiętam, jak krótko przed wyzwoleniem śpiewał „Golgotę” w kamieniołomach bas baryton Józef Gruszczyński. Głos odbijał się o skalne ściany, potężniał i zdawał się powtarzać skargę tysięcy ludzi [...].

    Poezja (z gr. ποίησις, poíesis – tworzenie, wytwórczość, sztuka poetycka) – wieloznaczny termin, współcześnie stanowiący przede wszystkim określenie dzieł literackich nienapisanych prozą lub synonim liryki.Uniwersytet Śląski w Katowicach – polski uniwersytet w Katowicach; powstał 8 czerwca 1968 roku jako dziewiąta tego typu placówka w kraju.

    Poeta był w obozie postacią niezwykle szanowaną. Głównie dlatego, że sam reprezentował postawę ogromnego szacunku i miłości wobec współwięźniów. Dzielił się z kolegami skromnymi porcjami jedzenia, podnosił ich na duchu, pisał wiersze dedykowane rodzinom przyjaciół. Zachowało się m.in. kilka tekstów poetyckich poświęconych bliskim Adama Gutkowskiego ze Zgierza, który dzielił z Ćwierkiem w obozie jedno łóżko. A. Gutkowski tak wspomina swoją obozową przyjaźń z Konstantym Ćwierkiem: W roku 1942 przesiedlono mnie z bloku 8 na 17 i tam wyznaczono mi łóżko na sztubie 13. Jako wspólnika do spania przydzielono mi kolegę Konstantego Ćwierka – tak się nawiązała z biegiem okoliczności nasza braterska przyjaźń. I tutaj znów los złączył dwie sprzeczności! Ja biedny rolnik, gospodarz na kilku składach, a Kostek człowiek o szerokich horyzontach. Ale już po kilku przespanych nocach dusza, myśli i serca nasze stworzyły wspólną więź i do dziś nierozłączną całość. Jego duch nieśmiertelny krąży wokół mnie i wszędzie mi towarzyszy – tak jak tam, tak i tu jest wszędzie ze mną! Konstanty był cierpiący na nerwicę serca. W paczkach otrzymywał leki i to go podtrzymywało do pewnego stopnia. Człowiek krępej budowy, o silnym wzroku i krzaczastych brwiach – był zawsze zadumany, zamyślony. W okresie niemal 4 lat na twarzy jego nie spostrzegłem nigdy uśmiechu. Pracowaliśmy razem w kamieniołomach na szczycie Kastenchof, który w poezji nazywał Golgotą. Najmilsze chwile w obozie, po ciężkim, mozolnym, łzami i potem przesiąkniętym dniu krwawej pracy, to chwila ciszy przy kolacji i wspólna szeptem pogadanka w łóżku. Snuły się nawzajem wspomnienia spod rodzinnej strzechy, tematy nigdy nie wyczerpane. Szczere, życzliwe, serdeczne uczucia zawsze towarzyszyły nam o każdej porze dnia.

    Karol Hubert Rostworowski (ur. 3 listopada 1877 w Rybnej koło Krakowa, zm. 4 lutego 1938 w Krakowie) – polski dramaturg i poeta, muzyk.Zagłębie Dąbrowskie – region historyczno-geograficzny w zachodniej Małopolsce, na pograniczu z Górnym Śląskiem. Główne miasta Zagłębia Dąbrowskiego to: Będzin, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec. Region leży w widłach rzeki Przemszy: Brynicy, Białej Przemszy i Czarnej Przemszy. Obecnie stanowi północno-wschodnią część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i leży w północno-wschodniej części województwa śląskiego przez co mylnie ta część Małopolski jest uznawana za ziemie śląskie.

    Pod koniec życia, kiedy poeta wyraźnie podupadał na zdrowiu, troskliwą opieką otoczyli go członkowie polskiego ruchu oporu, głównie lekarze Antoni Gościński, Zbigniew Wlazłowski i Adam Konieczny. Nie udało się jednak pomóc nieuleczalnie choremu twórcy. Na kilka tygodni przed śmiercią został sparaliżowany, stracił mowę. Gdy Ćwierk leżał na łożu śmierci, pod jego barak przyszedł muzyk i kompozytor Lubomir Szopiński wraz z grupą chórzystów, aby zaśpiewać poecie kilka pieśni. Gdy rozległa się muzyka, na miejsce przybiegł kapo Emil Sommer, który zażądał przerwania występu. Szopiński odmówił wykonania rozkazu, a chórzyści śpiewali dalej. Wówczas kapo spoliczkował i przewrócił muzyków, a następnie brutalnie wyrzucił ich z terenu baraku szpitalnego.

    Wawrzyn Akademicki – polskie odznaczenie ustanowione w 1934 r., przyznawane corocznie osobom zasłużonym dla literatury na wniosek Polskiej Akademii Literatury w okresie II Rzeczypospolitej.Opera (wł. "dzieło") – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak i balet, wywodzi się z włoskich, renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się z aktów, które podzielone są na sceny.

    Stan zdrowia Konstantego Ćwierka pogorszył się gwałtownie 20 sierpnia 1944 roku. Chwile te wspomina przyjaciel poety Roman Grzyb: Twarz sczerniała mu od czarnego zarostu i te wspaniałe krzaczaste brwi czyniły z tego człowieka wizję męczennika, który trwa i wierzy, że wszystko kiedyś musi się skończyć, choć on może tego nie doczeka. Wówczas do uszu moich dochodziły często słowa wiersza-modlitwy „Bogurodzico, o Matko Karmiąca, daj moim dzieciom kromkę chleba co dzień”. To była jego codzienna modlitwa. [...] Choroba trawiła jego siły. Polscy lekarze czynili wszystko, by go ratować, ale organizm słabł coraz bardziej. Jego potężne ciemne brwi i ciemny zarost na schudłej twarzy czyniły go podobnym do aktora Jacka Woszczerowicza – to było jego wierne odbicie. Nagle Kostek podniósł się i z rozpaczą w oczach zawołał „umieram, a moja Zosia..., gdzie ona jest? Nie ma, wszystko na próżno...” i głowa opadła mu na poduszkę. Podparłem mu głowę. Rzęził, nie poznawał już nikogo i tak odszedł. Zamknąłem mu powieki, albowiem nie mogłem patrzeć na te pałające żarem i tęsknotą oczy. Tak odszedł wielki piewca obozowy, dobry człowiek...

    Maria Janina, z domu Kossak, primo voto Bzowska, secundo Pawlikowska, tertio Jasnorzewska (ur. 24 listopada 1891 w Krakowie, zm. 9 lipca 1945 w Manchesterze) – polska poetka i dramatopisarka dwudziestolecia międzywojennego. Laureatka Złotego Wawrzynu Akademickiego Polskiej Akademii Literatury. Luźno związana ze Skamandrem.Juliusz Kaden-Bandrowski (ur. 24 lutego 1885 w Rzeszowie, zm. 8 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski pisarz (prozaik) i publicysta, wolnomularz.

    Konstanty Ćwierk zmarł z powodu gruźlicy i ropnego zapalenia osierdzia. Miał czterdzieści dziewięć lat.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Roman Stanisław Dmowski (ur. 9 sierpnia 1864 w Kamionku, zm. 2 stycznia 1939 w Drozdowie) – polski polityk, publicysta polityczny, Minister Spraw Zagranicznych, poseł na Sejm Ustawodawczy RP oraz II i III Dumy. Współzałożyciel Narodowej Demokracji (endecji, ruchu narodowego), główny ideolog polskiego nacjonalizmu. Polski działacz niepodległościowy, postulujący w pierwszym etapie zjednoczenie wszystkich ziem polskich i uzyskanie autonomii w ramach Imperium Rosyjskiego, a później odzyskanie niepodległości w oparciu o sojusz z Rosją i ententą, zaś w opozycji do państw centralnych (w szczególności Niemiec). Związany z ruchem neoslawistycznym. Delegat Polski na konferencję paryską w 1919 i sygnatariusz traktatu pokojowego w Wersalu. Zagorzały przeciwnik polityczny Józefa Piłsudskiego i jego planów rozszerzenia granic II RP zbyt daleko na wschód od linii Curzona poprzez stworzenie państwa federacyjnego – wizji wielowyznaniowej i wielonarodowościowej Polski, twórca inkorporacyjnej koncepcji państwa narodowego, zakładającej polonizację ludności niepolskiej za tą linią.
    Józef Boksa (ur. 8 kwietnia 1885 w Woli Rogowskiej, zm. ?) – polski urzędnik i działacz państwowy okresu dwudziestolecia międzywojennego.
    Konzentrationslager Mauthausen (od lata 1940 pod nazwą KL Mauthausen-Gusen) – niemiecki obóz koncentracyjny usytuowany w miasteczku Mauthausen, ok. 20 km od Linzu w Austrii. Został założony po wcieleniu (Anschluss) Austrii do Niemiec. Istniał w latach 1938-1945.
    Polska Akademia Literatury – istniejąca w latach 1933-1939 jedna z najważniejszych instytucji życia literackiego II Rzeczypospolitej.
    Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna) lecz również może atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności, np. w przebiegu AIDS.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Chrześcijańska demokracja, potocznie chadecja (od skrótu ChD) – nurt w myśli politycznej i społecznej, który pojawił się pod koniec XIX wieku jako odpowiedź myśli katolickiej na rosnące wpływy socjalizmu, świeckiego w swym charakterze, a skrytykowanego w papieskiej encyklice Rerum novarum papieża Leona XIII. Przed tą encykliką już jednak rodziły się ruchy społeczne w Leuven i Mechelen, publikował swoje prace biskup Ketteler, w 1860 zatwierdzono formalnie prawną strukturę frakcji katolickiej w pruskim parlamencie tworząc partię Centrum-Frakcja Katolicka.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.089 sek.