• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Konidium

    Przeczytaj także...
    Władysław Wojewoda (ur. 20 maja 1932 w Przemyślu, zm. 3 listopada 2010) – polski biolog, pedagog, specjalista w zakresie botaniki i mykologii.Liczba mnoga – forma fleksyjna, tj. przypadek w deklinacji i w koniugacji, oznaczający wiele przedmiotów lub osób, a także w przypadku przedmiotów zbiorowych – grupy tych przedmiotów (np. piasek w liczbie pojedynczej oznacza wiele ziaren piasku, ale istnieje też forma w liczbie mnogiej – piaski – mogąca się odnosić do większych zbiorów – np. piaski pustyni; podobnie armia to grupa ludzi, gramatycznie liczba pojedyncza, istnieje jednak rzeczownik armie w liczbie mnogiej).
    Oidium (l. mn. oidia) – rodzaj zarodników występujących u niektórych grzybów, np. w rzędzie Erysiphales. Należą do grupy mitospor. W pewnym okresie swojego rozwoju niektóre strzępki tych grzybów rozpadają się na mniej więcej kuliste i zazwyczaj cienkościenne komórki. U niektórych jednak gatunków np. z rodzaju Endomyces, oidia otoczone są grubą ścianą komórkową.
    Mikroskopowe zdjęcie konidiów u Phialophora verrucosa
    Konidia grzyba Trichoderma harzianum

    Konidium (l.mn. konidia), konidiospora lub zarodnik konidialny – rodzaj zarodników grzybów powstających w wyniku rozmnażania bezpłciowego. Należy do grupy mitospor. Konidia wytwarzane są często przez grzyby workowe (Ascomycota), rzadziej grzyby podstawkowe (Basidiomycota). Powstają na szczycie konidioforu przez pączkowanie i odcinanie ścianą nowo powstałej komórki. Wyróżnia się kilka rodzajów konidiów:

    Barbara Gumińska (ur. 25 września 1924 we Lwowie) – prof. dr hab., polska uczona, specjalistka w zakresie botaniki i mykologii. Ukończyła studia na Uniwersytecie Jagiellońskim (UJ) w Krakowie w 1951, w 1994 uzyskała tytuł prof. zwyczajnego. Była na tej uczelni pracownikiem Instytutu Botaniki, kierownikiem Zakładu Taksonomii Roślin i Fitogeografii (1977-79), kierownikiem Pracowni Mykologicznej od 1979. Członek Polskiego Towarzystwa Botanicznego i Rady Naukowej PAN od 1990.Makrokonidium (l.mn. makrokonidia) – rodzaj konidium, czyli powstającego bezpłciowo zarodnika grzybów. Niektóre grzyby, np. w obrębie rodzaju Fusarium wytwarzają dwa rodzaje konidiów, różniące się wielkością i budową: większe makrokonidia i mniejsze mikrokonidia. Makrokonidia są kilkukomórkowe i mogą powstawać zarówno w grzybni powietrznej, jak i w sporodochiach.
  • artrospory – krótkie, jednokomórkowe zarodniki wytwarzane przez fragmentację strzępek grzybni lub odgałęzień konidioforów,
  • artrospory merystemowe – powstają pojedynczo lub tworzą łańcuszki na szczycie trzonka komórki zarodnikotwórczej. Występują u grzybów z rodzaju Oidium oraz w rzędzie Erysiphales – tu nazywają się oidiami,
  • tretospory – przeważnie grubościenne i barwne zarodniki wytwarzane przez rozrastanie się wewnętrznej ściany komórki zarodnikotwórczej. Powstają pojedynczo lub tworzą łańcuszki. Występują np. U rodzajów Alternaria i Helminthosporium,
  • fialospory – wytwarzane są przez rozszerzone butelkowato komórki zwane fialidami i tworzą łańcuszki. Mogą powstawać na komórkach, lub w ich wnętrzu. U niektórych rodzajów (np. Acremonium i Fusarium) fialospory sklejone śluzowatą substancją tworzą główkowate skupiska.
  • Konidia najczęściej powstają egzogenicznie (na zewnątrz komórki), ale mogą też powstawać endogenicznie (wewnątrz komórki, jak np. fialospory w fialidach). Konidia wytwarzane w pyknidiach często nazywa się pykniosporami.

    Pyknidium, l. mn. pyknidia (łac. picnidium, picnidia) – występujące u grzybów bardzo drobne organella z otworkiem na szczycie. Mają kulisty lub wydłużony kształt i powstają w nich w wyniku rozmnażania bezpłciowego zarodniki zwane pykniosporami. Pyknidia czasami nazywane są również pykniami. Na powierzchni plechy widoczne są jako zazwyczaj ciemne kropeczki lub brodaweczki z otworkiem na szczycie.Pączkowanie - rodzaj rozmnażania bezpłciowego. Polega ono na wytwarzaniu przez rodzicielski organizm małego fragmentu, który po oderwaniu się od rodzica samodzielnie rozwija się w identyczną genetycznie jego kopię. Można powiedzieć, że z genetycznego punktu widzenia pączkowanie to rodzaj klonowania.

    Niektóre grzyby, np. w obrębie rodzaju Fusarium wytwarzają dwa rodzaje konidiów różniące się wielkością i kształtem:

  • makrokonidia
  • mikrokonidia
  • Obecność (lub jej brak) makro i mikrokonidiów, oraz ich budowa mają istotne znaczenie przy mikroskopowym oznaczaniu gatunków.

    Przypisy

    1. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Wyd. III. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985, s. 467-468. ISBN 8309007140.
    2. Edmund Malinowski: Anatomia roślin. Warszawa: PWN, 1966.
    3. Janusz Błaszkowki: Przewodnik do ćwiczeń z fitopatologii. Wyd AR w Szczecinie, 1999. ISBN 83-87327-23-9.
    4. Hanna Wójciak: Porosty, mszaki, paprotniki. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010. ISBN 978-83-7073-552-4.
    5. Projekt Fusar. Fusarium. [dostęp 2016-06-02].
    Strzępki (łac. hyphae) – rozgałęziające się, splątane nitkowate elementy, z których zbudowana jest grzybnia (plecha), czyli ciało grzybów. Strzępki mogą być luźne (nitkowate) lub zbite (plektenchymatyczne), wtedy gdy splatają się i zrastają w jedną całość. Zbite strzępki tworzą:Fialida lub komórka zarodnikotwórcza – u grzybów jest to końcowa komórka konidioforu z otwartym końcem, przez który wydostają się wytworzone w niej zarodniki konidialne. Nazwa pochodzi z języka greckiego (phiale – mała butelka, słój). Fialida to komórka, która po osiągnięciu określonego wzrostu nie rośnie już dalej, lecz zaczyna wytwarzać zarodniki. Wyróżnia się dwa rodzaje fialid:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pykniospora, pyknospora lub pyknokonidium (l. mn. pykniospory, pyknospory, pyknokonidia) – rodzaj konidium, czyli zarodnika grzybów powstającego w wyniku rozmnażania bezpłciowego (mitozy). Pykniospory (pyknokonidia) występują głównie u grzybów workowych, rzadziej u grzybów podstawkowych. Są bardzo drobne, mają kształt elipsoidalny, bardziej lub mniej wydłużony i mogą być proste lub zgięte. Powstają w niewielkich tworach zwanych pyknidiami.
    Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.
    Mikrokonidium (l.mn. mikrokonidia) – rodzaj konidium, czyli powstającego bezpłciowo zarodnika grzybów. Niektóre grzyby, np. w obrębie rodzaju Fusarium wytwarzają dwa rodzaje konidiów, różniące się wielkością i budową: mniejsze mikrokonidia i większe makrokonidia. Mikrokonidia powstają wyłącznie w grzybni powietrznej, są bez przegród lub mają nieliczne tylko przegrody, kształt kulisty, owalny, eliptyczny lub maczugowaty. Powstają na wierzchołkach fialid pojedynczo, w łańcuchach lub w postaci niby-główek.
    Grzyby podstawkowe (Basidiomycota R.T. Moore) – typ grzybów (Fungi) należący do kladu Dikarya. W polskim piśmiennictwie stosowano też nazwę podstawczaki.
    Konidiofor – szczytowa strzępka grzybni, na której wytwarzane są zarodniki konidialne. Występuje np. u grzybów z klasy sprzężniaków (Zygomycota). Konidiofor wyrasta z komórki bazalnej i zazwyczaj posiada wzniesiony do gory trzonek (kolumella), na którym wytwarzane są zarodniki. Trzonek ten może być nierozgałęziony, jak np. u kropidlaków (Aspergillus), lub rozgałęziony, jak u pędzlaków (Penicillum), rozgałęzienia te to metule. Na końcu kolumelli lub metuli znajduje się komórka konidiotwórcza (fialida), z której wyrastają konidia
    Rozmnażanie bezpłciowe, wegetatywne, agamiczne - typ rozmnażania organizmów, który nie jest związany z wytwarzaniem komórek generatywnych czyli gamet. Organizm potomny powstaje z części organizmu rodzicielskiego. U bakterii może dojść do prostego przewężenia i powstania dwóch komórek potomnych z jednej rodzicielskiej, organizm rozgwiazdy może zostać odtworzony tylko z jednego ramienia oderwanego od organizmu rodzicielskiego, rośliny mogą wytwarzać bulwy, cebule, rozłogi, porosty urwistki itd. (patrz typy rozmnażania bezpłciowego poniżej).
    Grzyby (Fungi Juss.) R. T. Moore – królestwo należące do domeny jądrowców (Eucaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu, (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.