• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kongregacjonalizm

    Przeczytaj także...
    Prezbiterianizm lub Kościół Prezbiteriański – część protestanckich kościołów reformowanych. Władze w kościołach sprawują wybierani przez wiernych starsi. Kościoły Prezbiteriańskie zaczęły rozprzestrzeniać się w XVI wieku, impulsem do tego była reformacja zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku. Głównym propagatorem był John Knox, który był Szkotem, studiował on z Janem Kalwinem w Genewie.Teolog – specjalizacja akademicka, której tematem jest systematyczne, wykorzystujące metody filozoficzne, historyczne i in., studium objawionych prawd religijnych dotyczących Boga oraz Jego relacji do świata, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum - wiara szukająca zrozumienia. Najczęściej związana z chrześcijaństwem. Poprzez zapożyczenie, czasem teologami nazywa się nauczycieli innych religii, jak judaizm czy islam.
    Oliver Cromwell (ur. 25 kwietnia 1599 w Huntingdon, zm. 3 września 1658 w pałacu Whitehall w Londynie) – polityk angielski, główna postać angielskiej wojny domowej, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii 1653–1658. Cromwell uważany jest za dziesiątego spośród 100 najwybitniejszych Brytyjczyków wszech czasów.

    Kongregacjonalizm (z łac. congregatio, wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

    Unitarianizm – obok luteranizmu, kalwinizmu i anglikanizmu, jeden z głównych nurtów reformacji. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów „unus”, czyli jeden i „unitas”, czyli jedność.Uniwersytet Harvarda (ang. Harvard University) powstał 8 września 1636 jako Harvard College w Newtown (wówczas w Kolonii Zatoki Massachusetts, obecnie Cambridge) koło Bostonu jako pierwszy uniwersytet na terenie kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej.
    Kongregacjonalistyczny kościół w Chicago

    Historia[ | edytuj kod]

    Teoretyczne podstawy kongregacjonalizmu stworzył teolog Robert Browne w 1592 (teoria unii), a przyjęli je dysydenci (początkowo głównie purytanie) w Wielkiej Brytanii w następnych stuleciach; byli oni często określani jako „niezależni” (Independents).

    Waldensi – ugrupowanie chrześcijańskie, zainicjowane przez Piotra Waldo, zawiązane w południowej Francji ok. 1170 r. jako tzw. „ubodzy z Lyonu”, działające we Francji, Włoszech, Niemczech, Czechach i Polsce (Śląsk), występujące przeciw władzy i bogactwu kościoła. Potępieni przez papiestwo, ekskomunikowani i prześladowani przez inkwizycję.Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

    Kongregacjonalizm często powołuje się na Biblię wskazując, że pierwotne wspólnoty chrześcijańskie nie miały rozbudowanej struktury zarządzania i centralnej władzy. Innym źródłem tradycji są lollardzi, waldensi i anabaptyści. Kongregacjonaliści angielscy odcinali się od hierarchicznego anglikanizmu i państwowego prezbiterianizmu w Szkocji (Kościół Szkocji).

    Walter Elias „Walt” Disney (ur. 5 grudnia 1901 w Chicago, zm. 15 grudnia 1966 w Los Angeles) – amerykański producent filmowy, reżyser, scenarzysta, aktor dubbingowy, animator, przedsiębiorca, wizjoner i filantrop. Jeden z największych twórców przemysłu rozrywkowego w historii, legenda animacji i filmu. Zdobył rekordową liczbę 59 nominacji do Oscarów, z czego zdobył również rekordową liczbę 22 statuetek, siedmiokrotny zdobywca Nagrody Emmy. Wraz z bratem, Royem Oliverem Disneyem, założyli wspólnie przedsiębiorstwo Walt Disney Productions, znaną obecnie pod nazwą The Walt Disney Company, największą korporację mediową świata.Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.

    Wśród pierwszych 102 purytańskich osadników, tzw. Pielgrzymów na statku Mayflower, aż 35 było kongregacjonalistami, szukającymi schronienia w Ameryce. Przywódca amerykańskich purytanów John Cotton w latach 30. XVII wieku przekonał Johna Owena, teologa kalwińskiego, do zerwania z prezbiterianizmem. Pierwsze uczelnie w Stanach Zjednoczonych, m.in. Uniwersytet Harvarda i Uniwersytet Yale’a, założyli kongregacjonaliści. Stopniowo kongregacjonaliści zbliżyli się do doktryny unitariańskiej, którą wielu przyjęło.

    Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).Lollardowie, lollardzi - członkowie ruchu plebejsko-religijnego w Anglii i Szkocji w XIV i XV w. powstałego pod wpływem nauk Jana Wiklefa. Nazwa lollardzi wywodzi się z języka średnioholenderskiego, gdzie lollen oznaczało mamrotać. Lollardzi występowali przeciwko nadużyciom kleru.

    W 1931 powstała Unia Kościołów Kongregacjonalistycznych, która podkreśla niezależność poszczególnych wspólnot.

    Obecnie terytorium o największym odsetku kongregacjonalistów jest Walia w Wielkiej Brytanii. Większość z nich należy do Undeb yr Annibynwyr Cymraeg (Unii Walijskich Dysydentów). Największa liczba kongregacjonalistów żyje w Stanach Zjednoczonych, gdzie są to głównie wyznawcy Zjednoczonego Kościoła Chrystusa.

    John Calvin Coolidge Jr. (ur. 4 lipca 1872 w Plymouth, Vermont, zm. 5 stycznia 1933 w Northampton, Massachusetts) – polityk amerykański, 30. prezydent Stanów Zjednoczonych.Charles Taze Russell (ur. 16 lutego 1852 w Allegheny w Pensylwanii w USA, zm. 31 października 1916), w środowisku badackim znany jako Pastor Russell – amerykański kaznodzieja i reformator religijny, twórca ruchu Badaczy Pisma Świętego (zwanego też „ruchem badackim”).

    Znani kongregacjonaliści[ | edytuj kod]

  • Calvin Coolidge – 30. prezydent Stanów Zjednoczonych
  • Oliver Cromwell – polityk i dyktator angielski
  • Walt Disney – twórca filmów animowanych
  • Hubert Humphrey – wiceprezydent Stanów Zjednoczonych (1963–1969)
  • David Livingstone – odkrywca
  • John Owen – teolog
  • John Milton – poeta
  • James Pierpont – założyciel Uniwersytetu Yale’a
  • Harriet Beecher Stowe – pisarka i abolicjonistka
  • Charles Taze Russell – kaznodzieja i reformator religijny
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Witryna internetowa Congregational Federation, Wielka Brytaniia (ang.)
  • Witryna internetowa United Church of Christ, Stany Zjednoczone (ang.)
  • Abolicjonizm – w XVIII i XIX wieku ruch społeczno-polityczny i ideowy w Europie (głównie w Wielkiej Brytanii i Francji) i obu Amerykach (głównie w USA), stawiający sobie za zadanie zniesienie niewolnictwa i związanego z nim handlu ludnością murzyńską.Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku (w formie koinè (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg biblijnych.




    Warto wiedzieć że... beta

    John Milton (ur. 9 grudnia 1608 w Londynie, zm. 8 listopada 1674 w Londynie), poeta i pisarz angielski, autor Raju utraconego.
    Zjednoczony Kościół Chrystusa (ang. United Church of Christ, UCC) – kościół protestancki o charakterze reformowanym i kongregacjonalnym, zaliczany do nurtu mainline i znany jako jeden z najbardziej liberalnych kościołów na świecie. Zasięg jego działalności obejmuje Stany Zjednoczone. Zjednoczony Kościół Chrystusa powstał w wyniku połączenia dwóch kościołów – Kościoła Ewangelicznego i Reformowanego oraz Chrześcijańskich Zborów Kongregacjonalistów.
    Mayflower – mały, drewniany żaglowiec, trójmasztowy galeon handlowy, na którym pierwsi koloniści angielscy, tzw. pielgrzymi, w liczbie 102 osób, przybyli do Ameryki Północnej w 1620 roku.
    Uniwersytet Yale’a, Uniwersytet Yale (ang. Yale University) – amerykański uniwersytet niepubliczny w mieście New Haven, w stanie Connecticut, jeden z najbardziej prestiżowych, należący do Ligi Bluszczowej, przodujący w rankingach kierunków prawniczych.
    Harriet Elisabeth Stowe z domu Beecher (ur. 14 czerwca 1811 w Litchfield w stanie Connecticut, zm. 1 lipca 1896 w Hartford), amerykańska pisarka i działaczka społeczna, znana głównie z napisania sentymentalnej powieści Chata wuja Toma, opisującej murzyńskich niewolników zamieszkujących amerykańskie Południe. Pisała także powieści historyczne oraz powieści obyczajowe, których akcja toczy się zwykle w Nowej Anglii. Brała udział w akcji ukrywania zbiegłych niewolników i przerzucania ich na Północ, walczyła również o prawa wyborcze dla kobiet.
    Hubert Horatio Humphrey, znany też zdrobniale jako HHH (ur. 27 maja 1911 w Wallace, Dakota Południowa, zm. 13 stycznia 1978 w Waverly, Minnesota) – amerykański polityk, działacz Partii Demokratycznej, 38. Wiceprezydent Stanów Zjednocznych w gabinecie Lyndona B. Johnsona (1965-1969).
    David Livingstone (ur. 19 marca 1813 w Blantyre w Południowym Lanarkshire, zm. 1 maja 1873) – szkocki misjonarz protestancki i odkrywca.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.