• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kongo - rzeka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Pietro Paolo Savorgnan di Brazzà, znany jako Pierre Paul François Camille Savorgnan de Brazza (ur. 26 stycznia 1852 w Castel Gandolfo, zm. 14 września 1905 w Dakarze) – francusko-włoski badacz i odkrywca Afryki Centralnej. Na jego cześć stolica Konga (dawniej Konga Francuskiego) nosi nazwę Brazzaville.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Kongo (fr. i port. Congo; w górnym biegu Lualaba) – rzeka w Afryce Równikowej, uchodzi do Oceanu Atlantyckiego. Płynie przez Demokratyczną Republikę Konga, Republikę Konga i Angolę. Druga co do długości rzeka w Afryce. Jej zlewnia pokrywa 12% kontynentu.

    Roczny odpływ – ok. 1260 km³.

    Uwagi: dane o długości rzek i powierzchni dorzecza pochodzą z Encyklopedii PWN - inne źródła, w tym artykuły Wikipedii oparte na takich źródłach, mogą podawać różne wartości; rzeki ułożone są w kolejności według ich długości oraz dorzeczami; symbol "." oznacza brak danychAmeryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.

    Spis treści

  • 1 Bieg Konga
  • 2 Główne dopływy (z dopływami Lualaby)
  • 3 Historia
  • 3.1 Czasy przedkolonialne
  • 3.2 Odkrycie i pierwsze badania europejskie
  • 3.3 Europejskie wyprawy naukowe
  • 3.4 Podróże Stanleya
  • 3.5 Współczesność
  • 4 Znaczenie gospodarcze
  • 5 Zobacz też
  • 6 Przypisy
  • 7 Bibliografia
  • Bieg Konga[]

    Kongo jest pod względem długości drugą rzeką Afryki (dłuższy jest tylko Nil), obszar jego dorzecza stanowi jednak jedną całość geograficzną – w większości zajmują go równinne tereny Kotliny Konga, porośnięte wilgotnym lasem równikowym. W górnym biegu rzeka nosi nazwę Lualaba i wypływa z podnóży pasma Kundelungu w prowincji Górna Katanga na południu Demokratycznej Republiki Konga (przy granicy z Zambią). Wody Lualaby kierują się tu na północ i przecinają pasmo Mitumba, po czym spieniają się na licznych bystrzach, uniemożliwiając żeglugę.

    Wyspa Świętego Tomasza (port. Ilha de São Tomé) – wyspa na Oceanie Atlantyckim, w Zatoce Gwinejskiej, największa wyspa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, zajmuje powierzchnię 859 km². Zamieszkuje ją 133,6 tys. osób (2004), czyli około 96% ludności całego kraju.Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.

    Rzeka ponownie staje się żeglowna dopiero za miastem Bukama. Jej wody przepływają tu leniwie przez bagniste tereny jezior Kisale i Upemba aż do miasta Kongolo. Nieco dalej rozpoczyna się szereg spienionych wodospadów, zwanych Wrotami Piekieł – koryto rzeki jest tu znacznie zwężone i woda przeciska się z ogromną prędkością pomiędzy piaskowcowymi skałami. Ten trudny, nieżeglowny odcinek ciągnie się aż do miasta Kindu, po czym rzeka znowu spowalnia swój bieg i płynie spokojnie aż do Ubundu. Wysokie progi skalne oddzielające to miasto od położonej nieco dalej na północ ważnej aglomeracji Kisangani przyczyniają się do powstania na tym odcinku potężnych wodospadów, zwanych Wodospadami Stanleya. Wyznaczają one kres biegu Lualaby, która oficjalnie zmienia w tym miejscu nazwę na Kongo.

    Lomami – jeden z głównych dopływów rzeki Kongo w Demokratycznej Republice Konga. Liczy ok. 1500 km długości, płynie na północny zachód. Swój początek Lomami bierze z południa kraju, niedaleko Kaminy, płynie przez Lubao, Tshofę, Kombe, Bolaiti, Opalę i Iremę. Wpływa do Kongo niedaleko miejscowości Isengi.Angola (Republika Angoli - República de Angola) – państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, członek Unii Afrykańskiej. Sąsiaduje z Demokratyczną Republiką Konga, Namibią, Kongiem oraz Zambią. W przeszłości była kolonią portugalską. Posiada znaczne zasoby surowców naturalnych, w tym ropy naftowej i diamentów.

    Za Kisangani rozpoczyna się kolejny żeglowny odcinek rzeki. Wody Konga skręcają tu na zachód i dalej na południe szerokim łukiem o długości 1600 kilometrów. Rzeka płynie tu powoli i majestatycznie, a jedynym utrudnieniem dla żeglugi są niesione z wodą wysepki materii oraz – na skutek malejącej w ostatnich latach liczebności hipopotamów – coraz bardziej zarastające roślinnością koryto rzeki.

    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.Dolne Kongo (fr. Bas-Kongo) - prowincja w Demokratycznej Republice Konga. Jest to jedyna prowincja sąsiadująca z Oceanem Atlantyckim, a jej stolicą jest Matadi.

    Na tym najdłuższym żeglownym odcinku Kongo mija ważną aglomerację Mbandaka, a dalej w dół biegu łączy się z rzeką Ubangi, będącą jego najważniejszym dopływem. Koryto rzeki wyznacza dalej granicę z Republiką Konga aż do końca żeglownego odcinka między Brazzaville a Kinszasą. Miasta te leżą na przeciwległych brzegach Konga i są obecnie stolicami dwóch afrykańskich państw (odpowiednio Republiki Konga i Demokratycznej Republiki Konga). Kursuje między nimi prom i działają punkty odprawy granicznej.

    Próg rzeczny (inne spotykane nazwy: poroh, sula, szum, szypot) – stopień skalny położony poprzecznie w korycie rzeki powstały w wyniku różnic w erozji skał, przez które przepływa rzeka. Utworzony jest ze skał o większej odporności na erozję. Rzadziej pochodzenia tektonicznego. Jest rodzajem progu skalnego.Dopływ – rzeka lub mniejszy ciek, który nie uchodzi bezpośrednio do zbiornika wodnego (morza, jeziora), ale do innego cieku. W zależności od tego, z której strony brzegu rzeki (patrząc od źródła) dopływ łączy się z nią, wyróżnia się dopływy lewe i prawe. Ponadto dopływy posiadają swoje własne dopływy – tworzą w ten sposób hierarchię sieci rzecznej: rzeka główna, dopływy pierwszego stopnia, drugiego, trzeciego, itd.
    Porohy na Kongu na odcinku Wodospadów Livingstone'a

    Za Kinszasą i Brazzaville rozpoczyna się kolejny odcinek biegu Konga niezdatny do żeglugi. Wody Konga z hukiem rozbijają się tu o skały na Wodospadach Livingstone'a w obrębie przełomu przez Próg Dolnogwinejski. W przeszłości wodospady te długo były barierą nie do pokonania dla europejskich ekspedycji naukowych, pragnących dostać się w górę rzeki. Obecnie linia kolejowa zbudowana między Kinszasą a Matadi pozwala je ominąć.

    Mbandaka (lingala: Mbándáká, do 1966 Coquilhatville) – miasto w zachodniej części Demokratycznej Republice Konga, stolica Prowincji Równikowej, port na lewym brzegu rzeki Kongo. Według danych szacunkowych na rok 2004 miasto liczyło ok. 263 tys. mieszkańców. Mbandaka jest ośrodkiem budowy i remontów statków rzecznych, przemysłu spożywczego, metalowego i rybołówstwa. Ludność zajmuje się również rolnictwem i leśnictwem. Miasto posiada własne lotnisko. Działają tu także browar, drukarnia, muzeum etnograficzne i ogród botaniczny.Katanga (w latach 1971-1997 Shaba) – prowincja w południowej części Demokratycznej Republiki Konga (w latach 1971-1997 znanej jako Zair) o powierzchni 496,877 km², zamieszkana w 2012 roku przez 5,9 miliona osób. Stolicą i największym miastem jest Lubumbashi (dawniej zwane Elizabethville). Na mocy konstytucji z 2006 roku Katanga ma zostać podzielona na cztery mniejsze prowincje: Górna Katanga, Górne Lomami, Lualaba i Tanganika.
    Kongo w rejonie Matadi

    Matadi jest głównym portem morskim Demokratycznej Republiki Konga. Położone jest nad brzegiem szerokiego estuarium rzeki Kongo, około 130 kilometrów od samego Oceanu Atlantyckiego. Lejowe ujście Konga osiąga miejscami szerokość ponad 20 kilometrów i nic nie blokuje tu już żeglugi.

    Rzeka płynie tu wzgłuż granicy z Angolą. Oprócz Matadi nad jej brzegami rozlokowano jeszcze trzy inne porty morskie – Boma i Banana w Demokratycznej Republice Konga oraz Soyo w Angoli.

    Ituri - prowincja w Demokratycznej Republice Konga, która ma powstać na mocy konstytucji przyjętej w 2006 roku; obecnie w granicach Prowincji Wschodniej. Stolicą prowincji ma być Bunia.Ksiądz Jan (król Jan, Prezbiter Jan, Wielki Król) – według XII-wiecznej legendy władca zaginionego chrześcijańskiego królestwa w Indiach lub Afryce.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wiedza i Życie” – jeden z najstarszych polskich miesięczników popularnonaukowych, wydawany od 1910 (regularnie od 1926) roku, z wyjątkiem II wojny światowej (1939-1945) i stanu wojennego (1981-1983). W latach 1945-1948 wydawany był przez Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego. Po 1989 roku ukazywał się nakładem spółdzielni dziennikarzy Wiedza i Życie (wydawali także gazetę Życie Codzienne oraz książki popularnonaukowe), następnie tytuł został odsprzedany wydawnictwu Prószyński i S-ka. Od czerwca 2002 roku wydawany przez spółkę Agora. W grudniu 2004 tytuł został odkupiony przez wydawnictwo Prószyński Media.
    Malaria, zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris = gorączka i paludyzm) – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z pięciu gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:
    Mitumba - pasmo górskie w Demokratycznej Republice Konga i Burundi. Najwyższym szczytem jest Kahuzi, który osiąga wysokość 3308 m. Jest częścią krainy Wielkich Rowów Afrykańskich.
    Bukama – miasto w południowo-wschodniej Demokratycznej Republice Konga, w prowincji Górne Lomami, nad rzeką Lualabą (górnym biegiem Konga). Działa tu port rzeczny i stacja kolejowa.
    Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
    Ameryka Środkowa (ang. Middle America) – centralny region geograficzny Ameryki. Jest definiowany jako południowa część Ameryki Północnej, w której skład wchodzą dwie części: kontynentalna (Ameryka Centralna) i wyspiarska (Karaiby). Obszar liczy około 850 000 km² powierzchni i jest zamieszkany przez ponad 90 mln ludzi.
    Nil (łac. Nilus, gr. Νεῖλος, arab. النيل) – najdłuższa rzeka na Ziemi (według niektórych źródeł, najdłuższa jest Amazonka i ta wersja pojawia się coraz częściej w nowych opracowaniach) w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.