• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Konfederacja tarnogrodzka



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii był wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austrii 11 sierpnia 1804, a dwa lata później dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie.
    Jacob von Flemming
    Marszałek generalny konfederacji Stanisław Ledóchowski

    Konfederacja tarnogrodzka – związek szlachty zawiązany 26 listopada 1715 roku w Tarnogrodzie przeciwko brutalnemu stacjonowaniu wojsk saskich w Polsce i tym samym przeciwko królowi Polski Augustowi II Mocnemu. Po nierozstrzygniętej wojnie domowej i nieudanych rokowaniach w Rawie, na wniosek szlachty o mediację poproszony został car moskiewski Piotr I, którego wojska także stacjonowały w Rzeczypospolitej. Spór zakończony został Traktatem warszawskim w 1716, który przyjęto na sejmie niemym w 1717 roku, po którym nastąpiło 15-lat pokoju.

    Bitwa pod Kowalewem stoczona 5 października 1716 roku pomiędzy wojskami konfederatów tarnogrodzkich a armią saską Augusta II. Bitwa zasłynęła z powodu wykonanej podczas niej ostatniej w dziejach szarży husarii.Grzegorz Fiodorowicz Dołgoruki (ros. Григорий Федорович Долгорукий) (ur. 1656 – zm. 1723) – rosyjski generał, dyplomata, książę, poseł rosyjski w I Rzeczypospolitej w latach 1701-1706, 1709-1712 i 1715-1721, senator, tajny radca dworu. Jego synem był Sergiej Dołgoruki, również dyplomata rosyjski.

    Geneza[ | edytuj kod]

     Zobacz też kategorię: Konfederaci tarnogrodzcy.

    W okresie kryzysu wschodniego 1710 roku (w Wielkim Księstwie Litewskim) do Rzeczypospolitej wprowadzono wojska saskie, pod pretekstem zagrożenia ze strony Turcji (która nie ratyfikowała Pokoju karłowickiego) i szwedzkiego. Turcja sprzymierzona była ze Szwecją i wspierała roszczenia Karola XII i Stanisława Leszczyńskiego, jednak w wyniku klęski zadanej jej w walce z Austrią i Wenecją, 22 kwietnia 1714 zawarto traktat pokojowy z Augustem II, zażegnując to zagrożenie. W latach 1709–1714 w kraju powoli wygasały walki pomiędzy zwolennikami Augusta II i Leszczyńskiego, a do kraju powoli powracali stronicy tego drugiego.

    Zbigniew Wójcik (ur. 29 października 1922 w Warszawie) – polski historyk, profesor doktor habilitowany. Znawca nowożytnej historii Polski XVII wieku, zwłaszcza stosunków polsko-ruskich w okresie wojen kozackich, specjalizuje się też w polityce zagranicznej I RP oraz dziejach Rosji w nowożytności. Żołnierz AK.Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.

    Utrzymanie 26 tys. żołnierzy saskich spadło na szlachtę. Specjalnie w tym celu w Warszawie powołano Generalny Komisariat Saski, który miał się zajmować pobieraniem kontrybucji na utrzymanie tych wojsk, stosując metody przypominające okupacyjne metody wojsk szwedzkich sprzed paru lat. Proceder ten był jawnym złamaniem praw szlacheckich, gdyż nakładał nowe podatki bez zgody szlachty, tym bardziej że przerzucając koszty utrzymania na Polskę, odciążono skarb saski.

    Armia saska – pierwotnie armia Elektoratu Saksonii (od 1682 zorganizowana pod jednym dowództwem), a następnie w latach 1806-1918 armia Królestwa Saksonii, od 1871 współwchodząca w skład Armii Cesarstwa Niemieckiego.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

    Jednak wprowadzenie wojsk saskich do Polski miało także inne znaczenie, bowiem było ono częścią planu zreformowania m.in. wojska polskiego. Łatwa do przewidzenia reakcja szlachty polskiej i nadużycia wojska saskiego miały spowodować protest szlachty, w którym mediatorem miał być król, który przy okazji chciał narzucić swoje reformy w duchu absolutyzmu.

    Bitwa pod Ryczywołem - stoczona w lutym 1716 roku pomiędzy wojskami konfederatów tarnogrodzkich a armią saską Augusta II. Wojskami konfederacji dowodził regimentarz Chryzostom Gniazdowski. Bitwa zakończona zwycięstwem oddziałów konfederackich nad wojskiem saskim. Skutkiem zwycięstwa pod Ryczywołem było ogłoszenie konfederacji szlachty wielkopolskiej w Środzie.Tarnogród (jidysz טאַרנעגראָד, ros. Тарногродъ) – miasto w woj. lubelskim, w powiecie biłgorajskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarnogród.

    Wobec brutalnych działań ze strony wojsk sojuszniczych, obkładana kontrybucjami szlachta zaczęła sprzeciwiać się im zbrojnie. Było to także związane z fatalnymi nastrojami społecznymi po epidemii dżumy trwającej do 1713 roku, która doprowadziła do śmierci aż jednej trzeciej ogółu ludności oraz klęski nieurodzaju w 1713 roku. W jej wyniku Komisariat Saski zaczął pobierać w Małopolsce kontrybucję nie w naturze jak wcześniej, ale w pieniądzu żądając 25 tymfów z dymu. W roku 1714 wystąpienia szlachty przeciwko wojskom saskim zaczęły się rozprzestrzeniać. Senatorowie odmówili królowi poparcia, a szlachta zawiązała konfederacje wojewódzkie.

    Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.Leszno (łac. Lessna Polonorum, niem. Lissa) – miasto na prawach powiatu w województwie wielkopolskim, położone w zachodniej części Polski, pomiędzy dwoma dużymi centrami gospodarczymi – Poznaniem i Wrocławiem. Zamieszkuje je 64 722 mieszkańców, na powierzchni 31,86 km²; co daje miastu siódmą lokatę pod względem wielkości w województwie.

    Szlacheccy konfederaci, występując przeciw obecności wojsk saskich w Polsce, zwrócili się jednocześnie z prośbą o mediację do cara Piotra I, który wyraził na to zgodę chcąc wykorzystać sytuację dla wzmocnienia swoich wpływów.

    Dodatkowym czynnikiem wpływającym na wszystkie te czynniki wpłynęły niekorzystnie na warunki ekonomiczne ogółu ludności, w tym szlachty.

    August II Mocny, niem. August II der Starke (ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (według kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca Polski z dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.Hetman wielki litewski – dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Z urzędu minister Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki koronny, który był dowódcą wojsk zaciężnych, potem komputowych Korony Królestwa Polskiego, czyli armii polskiej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Chryzostom Gniazdowski herbu Trzaska (zm. 1732) – pułkownik wojsk koronnych, regimentarz konfederacji tarnogrodzkiej.
    Tymf, tynf – potoczna nazwa polskich srebrnych złotówek, bitych w latach 1663-1666, początkowo w mennicach bydgoskiej i krakowskiej, później również lwowskiej.
    Sasi (Saksoni, niem. Sachsen, ang. Saxons) – lud pochodzenia germańskiego, osiadły w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii, w tradycji pisanej ich ojczyzną były nadwiślańskie lasy (Widsidh).
    Stanisław Bogusław Leszczyński herbu Wieniawa (ur. 20 października 1677 we Lwowie, zm. 23 lutego 1766 w Lunéville) – król Polski w latach 1705–1709 i 1733–1736 jako Stanisław I Leszczyński , książę Lotaryngii i Baru w latach 1738–1766, wolnomularz.
    Wojsko I Rzeczypospolitej było dowodzone przez dwóch hetmanów wielkich, koronnego i litewskiego, oraz dwóch hetmanów polnych.
    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.
    Środa Wielkopolska (do 1968 Środa; niem. Schroda, Neumarkt) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Środa Wielkopolska, lokalny węzeł komunikacyjny i ośrodek usługowo-przemysłowy.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.