• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy

    Przeczytaj także...
    Ołeksandr Jakowicz Szumski (ukr. Олександр Якович Шумський, ur. 2 grudnia 1890 we wsi Borowa Rudnia, zm. 18 września 1946 roku w drodze z Saratowa do Kijowa) – ukraiński polityk komunistyczny, poseł USRR w Warszawie (1921-24) oraz ludowy komisarz oświaty (1919, 1924-27), zwolennik polityki ukrainizacji.Ziemla i Wola (ros. Земля и Воля, pol. Ziemia i Wolność) – bolszewicka, wczesnosocjalistyczna organizacja konspiracyjna wywodząca się z ruchu tzw. narodników, działająca w Rosji w latach 1861-1864 oraz 1876-1879. Celem jej było wprowadzenie socjalizmu w oparciu o bunt niezadowolonych chłopów. Chłopi organizowani i szkoleni w obszczinach mieli obalić carat. Nazwa ruchu powstała pod koniec 1878 roku wraz z drukiem pisma o tym tytule. W praktyce Ziemia i Wolność oddziaływała nie tylko na chłopów.
    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.

    Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy, KPZU (ukr. Комуністична партія Західної України) – nielegalna partia komunistyczna, działająca w II Rzeczypospolitej w województwach lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim.

    Prekursorami późniejszej KPZU były:

    Język ukraiński (ukr. українська мова, ukrajinśka mowa) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego. Używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.
  • grupy socjalistyczno-komunistyczne Borysławia, Drohobycza i Stryja
  • działacze IRSD (Osyp Kriłyk Wasylkiw, Roman Kuźma, Roman Rozdolśkyj)
  • działacze borotbistów (Karol Sawrycz, Mykoła Chrystowyj, Mychajło Jałowyj)
  • Partia powstała w październiku 1923 z przekształcenia Komunistycznej Partii Galicji Wschodniej. W 1924 połączyła się z Ukraińską Partią Socjal-Demokratyczną (USDP), następnie w 1925 została wcielona na zasadzie autonomii do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Tak jak KPRP/KPP, KPZU posiadała Wydziały KC: Wydział Wojskowy (kierowany przez Oskara Berkowicza), Wydział Zawodowy, Wydział Rolny, Wydział Kolejowy. Partia odrzucała walkę zbrojną i sabotaż. Pod względem ideowym nie była jednolita i posiadała kilka frakcji. Największą z nich była grupa narodowych komunistów która podkreślała sprawę ukraińską. Mniejszość stanowili natomiast internacjonaliści których poglądy miały znikomy wpływ na partię. Partia skupiała się na emancypacji narodu ukraińskiego i jego dążeniu do niezależności co było postawą odmienną od tej propagowanej przez bolszewików. Odcinała się przy tym od nacjonalizmu. Partia pomimo delegalizacji zyskała szerokie poparcie pośród mniejszości ukraińskiej a duży wpływ na tę sytuację miały wydarzenia w ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej gdzie realizowano politykę NEP-u i „ukrainizacji” oraz stawiany przez partię postulat reformy rolnej. Głównymi rywalami KPZU była Polska Partia Socjalistyczna i Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”.

    Oskar Berkowicz, ps. Alfred, Zygmunt (ur. 10 listopada 1904 we Lwowie, zm. 15 listopada 1956 w Warszawie) – działacz komunistyczny, członek Sekretariatu Krajowego KC Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK) od 1922, sekretarz Komitetu Okręgowego (KO) ZMK we Lwowie od 1923, sekretarz KO KPZU we Lwowie od 1925, sekretarz KO KPP w Krakowie od 1929, kierownik Centralnego Wydziału Wojskowego przy KC KPZU od 1930, działacz MOPR.II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    W 1927 roku większość członków KPZU poparła odchylenie nacjonalistyczne (czyli kierunek ukrainizacyjny) Ołeksandra Szumskiego, co spowodowało szybką reakcję Łazara Kaganowicza i konflikt z Komunistyczną Partią Polski która nie zgadzała się na połączenie całego obszaru Ukrainy w jeden organizm państwowy. Partia została oskarżona o zdradę idei komunistycznej, i podzieliła się. Większość (szumskiści) popierała politykę ukrainizacji Szumskiego w USRR, natomiast mniejszość pozostała wierna Kaganowiczowi. 18 lutego 1928 większość (wasylkiwcy) pod przewodnictwem Kriłyka i Kuźmy została wykluczona z Kominternu, i od tej pory występowały dwie partie: KPZU-większość i KPZU-mniejszość. Przedstawiciele wasylkiwców występowali przeciw polityce Józefa Stalina i Kaganowicza, żądali realnej ukrainizacji USRR. Pod koniec 1928 roku KPZU-większość ogłosiła samorozwiązanie, a jej liderzy wyznali swoje błędy, i wyjechali do ZSRR, gdzie wkrótce zostali uwięzieni i straceni. Partię rozwiązano w 1938 roku, razem z Komunistyczną Partią Polski. Większość jej działaczy przebywających w ZSRR została uwięziona przez NKWD i stracona podczas wielkiego terroru lat trzydziestych, innych dotknęło to podczas okupacji sowieckiej (1939-1941). Do rehabilitacji partii doszło w 1956 roku.

    Nowa Polityka Ekonomiczna (ros. Новая экономическая политика, Nowaja ekonomiczeskaja politika w skrócie NEP) – określenie doktryny polityki gospodarczej Rosji Radzieckiej i później ZSRR w latach 1921-1929. Określana jest ona jako rodzaj gospodarki mieszanej lub kapitalistycznej.Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie” – chłopska lewicowa partia polityczna działająca w II Rzeczypospolitej, utworzona w 1915 r. (początkowo pod nazwą PSL w Królestwie Polskim). Ugrupowanie wydawało tytuł prasowy „Wyzwolenie”, od którego przyjęło nazwę w 1918 r. Program partii zakładał państwo ludowe, świeckie, z powszechną i darmową edukacją. PSL „Wyzwolenie” postulowało także przeprowadzenie radykalnej reformy rolnej. Od 1919 r. wchodziło w skład lewicy parlamentarnej, prowadziło współpracę z Polską Partią Socjalistyczną. Pierwszy prezydent RP, Gabriel Narutowicz został wysunięty na stanowisko głowy państwa przez PSL „Wyzwolenie”. W opozycji do rządu Chjeno-Piasta. Ugrupowanie poparło przewrót majowy w 1926 r. Początkowo udzielało poparcia sanacji, jednak w 1927 r. przeszło do opozycji względem obozu rządzącego. Od 1929 r. w Centrolewie. Część przywódców partii została osadzona w twierdzy brzeskiej i skazana w procesie brzeskim. W 1931 r., po połączeniu z PSL „Piast” i Stronnictwem Chłopskim utworzyło Stronnictwo Ludowe.

    Do czołowych przywódców partii zalicza się działaczy takich jak: Aleksander Szpilman, Nestor Chomyn, Ostap Dłuski, Roman Kuźma Turianśkyj, Osyp Kriłyk, I. Senyk, Ozjasz Szechter, Hryhorij Iwanenko Barnaba, Myron Zajaczkiwśkyj Kosar. Organami prasowymi partii były: „Nasza Prawda”, „Ziemla i Wola”, „Walka Mas”, „Kultura”, „Trybuna Robotnicza”. Podlegały jej organizacje: Ukraińskie Zjednoczenie Włościańskie i Partia Wolności Ludu.

    Partia komunistyczna, partia marksistowsko-leninowska, "partia nowego typu" - partia polityczna, zbudowana wedle zasad opracowanych przez Lenina.Reforma rolna – usankcjonowana prawnie zmiana stosunków własnościowych na wsi połączona ze zmianą struktury agrarnej przez komasację lub parcelację gruntów.

    Członkowie[ | edytuj kod]

     Z tym tematem związana jest kategoria: Członkowie Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy.

    Przypisy[ | edytuj kod]




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wielki terror (wielka czystka) – okres w historii ZSRR szczególnego nasilenia terroru policyjnego NKWD w latach 30. XX wieku. W efekcie zaplanowanych i zorganizowanych represji zamordowano miliony niewinnych ludzi, a także prawie wszystkich działaczy partii leninowskiej, wysokich oficerów Armii Czerwonej oraz NKWD. Za jego początek uważane jest zabójstwo Siergieja Kirowa w grudniu 1934, a koniec najczęściej datowany na 1939.
    Łazar Mojsiejewicz Kaganowicz ros. Лазарь Моисеевич Каганович (ur. 22 listopada 1893 w przysiółku Kabany (obecnie: Dibrowa) koło Chabna, zm. 25 lipca 1991 w Moskwie) – radziecki polityk.
    Ozjasz Szechter (ur. 23 sierpnia 1901 w Witkowie Nowym, zm. 20 sierpnia 1982 w Warszawie) – polski dziennikarz i działacz komunistyczny skazany w procesie łuckim, od lat 60. dysydent.
    Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka, Ukraińska SRR, Ukraina (ros. Украинская Советская Социалистическая Республика, Ukrainskaja Sowietskaja Socyalisticzeskaja Riespublika, ukr. Українська Радянська Соціалістична Республіка, Ukrajinśka Radianśka Socialistyczna Respublika) – w latach 1919-1922 państwo marionetkowe zależne od RFSRR, od 1922 republika związkowa ZSRR.
    Osyp Kriłyk ps. Wasylkiw ukr. Йосип Васильович Крілик-Васильків (ur. 22 lipca 1898 w Krakowcu - rozstrzelany 11 września 1941 koło Orła) – ukraiński działacz komunistyczny, sekretarz Komunistycznej Partii Galicji Wschodniej (od 1923 Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy), członek Komitetu Centralnego i Biura Politycznego KPRP i KPP.
    Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.
    Ukraińska Partia Socjal-Demokratyczna (USDP) – ukraińska partia, powstała wskutek odejścia części członków Ukraińskiej Partii Radykalnej we wrześniu 1899.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.