• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kompleks krystaliczny skorupy ziemskiej

    Przeczytaj także...
    Wojciech Jaroszewski (ur. 3 lutego 1935 roku w Poznaniu, zm. 24 grudnia 1993 roku w Warszawie) – polski geolog, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, znawca Tatr, działacz turystyczny. Wnuk Tadeusza Smoluchowskiego – polskiego chemika i alpinisty.Skały obojętne, skały pośrednie – skały magmowe, odznaczające się pośrednią zawartością krzemionki (53–65% SiO2).
    Granodioryt – kwaśna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF granodioryt zajmuje pole 4.

    Kompleks krystaliczny skorupy ziemskiej – jeden z dwóch głównych kompleksów skał tworzących skorupę Ziemi, obok kompleksu osadowego.

    Skorupa kontynentalna[ | edytuj kod]

    Skorupa kontynentalna ma budowę warstwową. Była dzielona na dwie warstwy: górną warstwę granitową i dolną warstwę bazaltową. Podział ten jest uproszczony, a w wielu miejscach globu w ogóle nie znajduje zastosowania. W większości miejsc krystaliczna skorupa kontynentalna składa się z trzech warstw. Horyzont górny, o prędkościach sejsmicznych fal P od 5,8 do 6,4 km/s, składa się ze skał kwaśnych takich jak granity, granitognejsy i gnejsy. Warstwę środkową, oprędkościach fal P od 6,5 do 6,7 km/s, tworzą granodioryty, dioryty kwarcowe i enderbity. Zachodzą w niej intensywne procesy granityzacji i migmatyzacji. Horyzont dolny charakteryzuje prędkość fal P od 6,8 do 7,4 km/s, tworzą go skały obojętne i zasadowe: dioryty, anortozyty, amfibolity i gabra. Lokalnie podział może być inny, nieraz dużo bardziej złożony.

    Granityzacja jest to proces metamorficzny zachodzący w skorupie ziemskiej, który prowadzi do powstania nowych skał podobnych do granitu. Granityzacja zachodzi wskutek dopływu do skały jonów krzemu, potasu i sodu, które wypierają z niej jony wapnia, magnezu i żelaza.Anortozyt (plagioklazyt) – leukokratyczna skała magmowa (plutoniczna) gruboziarnista lub średnioziarnista, o barwie czarnej, szarej, brązowej lub zielonoszarej, składająca się z prawie samych plagioklazów. Stanowią one ponad 90% objętości anortozytu. W niewielkich ilościach mogą występować pirokseny. Zawartość anortytu w plagioklazie może wynosić od 20 do 100%. Anortozyty zbudowane z labradoru noszą nazwę labradorytów. Szacuje się, że ziemskie anortozyty powstały na głębokości 15–20 km.

    Skorupa oceaniczna[ | edytuj kod]

    Kompleks krystaliczny skorupy oceanicznej składa się z dwóch warstw. Warstwa górna o prędkości fal P od 4 do 6 km/s składa się z bazaltów toleitowych w postaci law poduszkowych i głębiej zespołów dajek. Warstwę dolną o prędkości fal P od 6,5 do 7,7 km/s prawdopodobnie tworzą gabra hornblendowe, dioryty i diabazy, być może także serpentynity.

    Warstwa granitowa – górna, najbardziej zewnętrzna warstwa skorupy ziemskiej, tworząca głównie kontynenty. Średnia gęstość warstwy granitowej wynosi ok. 2,7 g/cm³.Serpentynit – skała metamorficzna utworzona w strefie epi metamorfizmu regionalnego niskiego stopnia, powstała w wyniku metasomatozy hydrotermalnej. Nazwa pochodzi od minerałów serpentynowych, które są głównym składnikiem tej skały. Opisana w 1823 roku przez A. von Humbolta (łac. serpens – żmija, wąż – z uwagi na ich częste plamiste zabarwienie, a także żyłkową i falistą budowę).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • 2. W: Ryszard Dadlez, Wojciech Jaroszewski: Tektonika. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Skorupa oceaniczna – drugi, obok odmiany kontynentalnej, typ skorupy ziemskiej, stanowiący obecnie ok. 60% powierzchni Ziemi. Jest ona relatywnie cienka (średnio 7 km), młoda (do 280 milionów lat) i gęsta (3 g/cm³) w porównaniu z kontynentalną (odpowiednio 35 km, do 4 miliardów lat i średnio 2,7 g/cm³). Dna wszystkich ziemskich oceanów zbudowane są ze skorupy oceanicznej. Skorupa oceaniczna buduje w całości płyty oceaniczne (np. Płyta Nazca, Płyta pacyficzna) oraz obrasta bloki kontynentalne, jako część płyty kontynentalnej (np. Płyta afrykańska).
    Hornblenda - z niem. die Hornblende (A.G.Werner 1789 r.) - minerał z grupy amfiboli, ważny składnik skał magmowych (zasadowych i melanokratycznych - ultrazasadowych) oraz skał metamorficznych. Ma wiele odmian polimorficznych, w których występują wszystkie kationy zawarte we wzorze:
    Skały zasadowe (bazyty) – skały magmowe (zawierające od 40 do 53% SiO2); obejmują skały o niedomiarze krzemionki w stosunku do tlenków metali alkalicznych. Skały zasadowe względnie nasycone alkaliami nazywa się skałami alkalicznymi.
    Ryszard Dadlez (ur. 1 marca 1931 w Ciechanowie, zm. 5 marca 2008 w Warszawie) – polski geolog, profesor, syn Michała Dadleza.
    Czarnokity (charnockity) – skały magmowe, których nazwa pochodzi od nagrobka (był użyty jako materiał do jego budowy) Joba Charnocka w Kalkucie.
    Lawa poduszkowa, pillow lawa, puklista lawa – lawa powstała w wyniku podwodnej erupcji, wskutek tego bardzo szybko stygnąca i dzieląca się wówczas na elipsoidalne, zwykle spłaszczone buły przypominające bochenki lub poduszki (stąd polska nazwa lawa poduszkowa).
    Skorupa ziemska – część litosfery ograniczona od góry atmosferą i hydrosferą, a od dołu granicząca z górną warstwą płaszcza ziemskiego (nieciągłość Mohorovičicia nazywana też nieciągłością Moho). Składa się w głównej mierze z minerałów, tworzących skały. Grubość skorupy ziemskiej wynosi od ok. 10 km do 70 km. Skorupa Ziemi zajmuje tylko 1,4% objętości globu oraz 0,3% jego masy, jest to jednak najbardziej zróżnicowana chemicznie i fizycznie geosfera. Jej przypowierzchniowa warstwa na lądach jest dostępna do bezpośrednich badań.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.03 sek.