• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kompatybilizm



    Podstrony: [1] [2] [3] 4
    Przeczytaj także...
    Molinizm - poglądy głoszone przez hiszpańskiego jezuitę, Ludwika Molinę (1535-1600) o wzajemnej relacji między wolną wolą a łaską.Stoicyzm – kierunek filozoficzny zapoczątkowany w III wieku przed n.e. w Atenach przez Zenona z Kition, doprowadzony do ostatecznej formy przez Chryzypa i kontynuowany przez całą starożytność. Wywarł znaczny wpływ na rozwój chrześcijaństwa, w pewnym stopniu oddziaływał na myśl średniowieczną, odżył w nowej formie w filozofii nowożytnej, np. u Justusa Lipsiusa. Modelem człowieka był mędrzec, który żył w zgodzie z naturą, kierujący się rozumem.
    Przypisy[ | edytuj kod]
    1. McKenna i Coates 2015 ↓.
    2. John Locke, The Second Treatise of Civil Government (Traktat drugi o rządzie), 1690
    3. Ricardo Salles, "Compatibilism: Stoic and modern." Archiv für Geschichte der Philosophie 83.1 (2001): 1-23.
    4. O ile determinizm rozumie się tu jako zasadę "nic nie dzieje się bez przyczyny". Por. np. Suma przeciwko poganom, część o Opatrzności, rozdz. 88-91. Tutaj tekst online, s. 506-511. Zob. też Wolna wola#Wolna wola jako stan psychologiczny. W czasach kontrreformacji poglądy zbliżone do kompatybilizmu głosiły otwarcie i za wiedzą papieską przynajmniej dwa zakony: jezuici (molinizm) i dominikanie.
    5. McKenna i Coates 2015 ↓, Sek. 3.
    6. Moral Responsibility, Problem of w: Encyclopedia Britannica.
    7. Daniel Clement Dennett, Freedom evolves, New York: Viking Press, 2003, s. 60, ISBN 0-670-03186-0, OCLC 50339840.
    8. The Daily Dish, What Philosophers Think, The Atlantic, 14 grudnia 2009 [dostęp 2019-11-16] (ang.).
    9. Jest to podsumowanie pesymistycznych poglądów Schopenhauera na możliwość istotnej zmiany swego życia (w sensie moralnym). Einstein stosuje je wielokrotnie. Zob. Albert Einstein, esej Mein Weltbild (1931), w: A. Einstein, The World As I See It, 1949. Podobnie w wywiadzie What Life Means to Einstein: An Interview by George Sylvester Viereck, The Saturday Evening Post, 26 October 1929, p. 17. Podobnie w Albert Einstein, "Conversation with James Murphy", w: Max Planck, Where is Science Going? Allen & Unwin 1933, s. 201.
    10. Harry G. Frankfurt, Alternate Possibilities and Moral Responsibility . Journal of Philosophy 66, 1969 (3): s. 829-39.
    11. What Determinists Want. Informationphilosopher.com. Odczytano 05-12-2013.
    12. William James, Dylemat determinizmu w: Tegoż, Pragmatyzm, Warszawa 1911, s. 176.
    13. Kant 2004 ↓, s. 158.
    14. Immanuel Kant, Krytyka czystego rozumu, PWN, Warszawa 1957, t. II, s. 545-547.
    15. Ted Honderich, The Consequences of Determinism, 1988, s. 169.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Immanuel Kant: Krytyka praktycznego rozumu. Warszawa: PWN, 2004.
  • Michael McKenna, D. Justin Coates, Compatibilism, Edward N. Zalta (red.), [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy [online], Winter 2017 Edition, Metaphysics Research Lab, Stanford University, 25 lutego 2015, ISSN 095-5054 [dostęp 2018-01-17] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-21] (ang.).???
  • Arthur Schopenhauer (ur. 22 lutego 1788 w Gdańsku, zm. 21 września 1860 we Frankfurcie nad Menem) – filozof niemiecki, przedstawiciel pesymizmu w filozofii.Determinizm przyczynowy (łac. determinare — oddzielić, ograniczyć, określić) — koncepcja filozoficzna, według której wszystkie zdarzenia w ramach przyjętych paradygmatów są połączone związkiem przyczynowo-skutkowym, a zatem każde zdarzenie i stan jest zdeterminowane przez swoje uprzednio istniejące przyczyny (również zdarzenia i stany).


    Podstrony: [1] [2] [3] 4



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) jest ogólnie dostępną encyklopedią internetową filozofii opracowaną przez Stanford University. Każde hasło jest opracowane przez eksperta z danej dziedziny. Są wśród nich profesorzy z 65 ośrodków akademickich z całego świata. Autorzy zgodzili się na publikację on-line, ale zachowali prawa autorskie do poszczególnych artykułów. SEP ma 1260 haseł (stan na 20 stycznia 2011). Mimo, że jest to encyklopedia internetowa, zachowano standardy typowe dla tradycyjnych akademickich opracowań, aby zapewnić jakość publikacji (autorzy-specjaliści, recenzje wewnętrzne).
    Inkompatybilizm jest to pogląd głoszący, że determinizm wszechświata jest zupełnie nie do pogodzenia z twierdzeniem, iż ludzie mają wolną wolę; że istnieje dychotomia pomiędzy determinizmem a wolną wolą, wobec czego filozofowie muszą wybrać, czy wierzą w jedno, czy w drugie. Pogląd ten występuje w co najmniej trzech stanowiskach filozoficznych: libertarianizm przeczy, że wszechświat jest deterministyczny, twardy determinizm przeczy, że istnieje jakakolwiek wolna wola, a pesymistyczny inkompatybilizm (twardy indeterminizm) zaprzecza zarówno zdeterminowaniu wszechświata, jak i istnieniu wolnej woli. Standardowy argument przeciwko wolnej woli stwarza jednym poglądom inkompatybilistycznym większe trudności, a innym mniejsze.
    Daniel Clement Dennett (ur. 28 marca 1942) – amerykański filozof, profesor filozofii na Uniwersytecie Tuftsa, reprezentant nowego ateizmu
    Dylemat determinizmu lub standardowy argument przeciwko wolnej woli jest to argument głoszący, iż istnieje dylemat pomiędzy przyjęciem determinizmu bądź jego negacji, indeterminizmu, który polega na tym, że oba uważa się za podważające możliwość wolnej woli. Argumentacja łączy dwa argumenty o związku między koncepcjami wolnej woli a determinizmem. Pierwszy z nich brzmi, że ścisłe zdeterminowanie naszych działań (konieczność) oznaczałoby, że byłyby kompletnie wymuszone przez przeszłe zdarzenia poza naszą kontrolą, a to miałoby być logicznie niekompatybilne z wolną wolą. Druga część to spostrzeżenie, że wszelkie niezdeterminowanie naszych działań znaczyłoby po prostu, że były przynajmniej częściowo przypadkowe, co nie daje więcej kontroli, i że to także byłoby logicznie niekompatybilne z koncepcją wolnej woli.
    Motywacja – stan gotowości istoty rozumnej do podjęcia określonego działania, to wzbudzony potrzebą zespół procesów psychicznych i fizjologicznych określający podłoże zachowań i ich zmian. To wewnętrzny stan człowieka mający wymiar atrybutowy.
    Thomas Hobbes (ur. 5 kwietnia 1588 w Westport w Anglii, zm. 4 grudnia 1679 w Hardwick Hall) – angielski filozof, autor dzieła Lewiatan (1651), traktatu, w którym dowodzi, że jedynym sposobem uniknięcia zła, jakie spotyka ludzi żyjących w tzw. stanie natury, jest zawarcie umowy przekazującej nieograniczoną, absolutną władzę w ręce suwerena.
    Tomasz z Akwinu, Akwinata, łac. Thoma de Aquino (ur. ok. 1225, zm. 7 marca 1274) – filozof scholastyczny, teolog, członek zakonu dominikanów. Był jednym z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Święty Kościoła katolickiego; jeden z doktorów Kościoła, który nauczając przekazywał owoce swej kontemplacji (łac. contemplata aliis tradere).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.